Görünmeyen gaz, görünür ısınma.

Ana mevzuat

• Florlu Sera Gazlarına İlişkin Yönetmelik (RG 15.10.2024/32693) · 2024 (aktif (15.10.2024; md.9/2 ve 10/4: 1.1.2025))
• Florlu Sera Gazlarına İlişkin Yönetmelik (RG 29.6.2022/31881) · 2022 (yürürlükten kaldırıldı (2024 Yönetmeliği md.24))
• 7552 sayılı İklim Kanunu (RG 09.07.2025/32951) · 2025 (aktif (idari yaptırımlar md.14))
• Florlu Sera Gazı İçeren veya Çalışması Bu Gazlara Dayanan Ekipmana Müdahale Eden Gerçek ve Tüzel Kişilerin Belgelendirilmesine İlişkin Tebliğ (RG 24.09.2020/31254) · 2020 (aktif (Yönetmelik md.16/7, 17/4 atfı))
• Montreal Protokolü Kigali Değişikliği (7295 sayılı Kanun) · 2021 (aktif (Türkiye onayı 10.11.2021; Yönetmeliğin dayanağı, md.3))
• İdari para cezası tebliğleri 2026/1 — 7552 (RG 27.12.2025/33120) ve 2872 (RG 30.12.2025/33123) · 2025 (aktif (1.1–31.12.2026 tutarları, %25,49 değerleme))
• Ozon Tabakasını İncelten Maddelere İlişkin Yönetmelik (RG 07.04.2017/30031) · 2017 (aktif (değ. 28.7.2017); HCFC gibi ODS için ayrı rejim)

Yetkili kurumlar

• Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı – İklim Değişikliği Başkanlığı (EKOMVET, FARAVET, HFC kotası ve kontrol belgesi)
• Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) ve MYK yetkili belgelendirme kuruluşları (teknik personel belgesi)
• Türk Standardları Enstitüsü (TSE) (TS 13905 Hizmet Yeri Belgesi, denetim/askı/iptal)
• Ticaret Bakanlığı – gümrük (ithalatta etiket denetimi, md.11/6)

Kurallar

Kapsam eşiği

5 t CO₂e ve üzeri florlu sera gazı içeren sabit soğutma, iklimlendirme ve ısı pompası ekipmanı, sabit yangından korunma sistemleri, soğutmalı kamyon (>3,5 t) ve römork üniteleri ile ORC; tek bölmede 6 kg ve üzeri SF₆ içeren elektrik şalt ekipmanı (md.7/1). t CO₂e = kg × KIP ÷ 1000 (md.5/şş). 10 t CO₂e altındaki etiketli hermetik ekipman sızıntı kontrolünden, askeri unsurlar tümüyle muaftır (md.12/2, 23).

Sızıntı kontrolü

5–50 t CO₂e: en az 12 ayda bir (sızıntı tespit sistemi varsa 24 ay) · 50–500 t: 6 ayda bir (sistemle 12 ay) · 500 t ve üzeri: 6 ayda bir, sistem zorunlu (md.12/1, 12/4); AB'de bu son aralık 3 aydır. İlk kontrol kurulumdan, takip kontrolü onarımdan sonra 30 iş günü içinde yapılır (md.18/1-e, d). Yöntem EK-5'tedir; sabit yangından korunmada %10 basınç ya da söndürücü madde kaybı kontrol gerektirir (EK-5 2/c).

Otomatik kaçak tespiti

500 t CO₂e ve üzeri ekipmanda sızıntı tespit sistemi zorunludur (md.12/4, 18/1-f): kalibre edilmiş, operatörü uyaran mekanik, elektrik ya da elektronik cihaz (md.5/ll). Sistem 5–50 t ve 50–500 t aralıklarında kontrol süresini ikiye katlar (24/12 ay), 500 t ve üzerinde katlamaz. Sistemin kendisi 12 ayda bir, şaltta 6 yılda bir kontrol edilir (md.12/3); uyarı verdiğinde sızıntı kontrolü yapılır (EK-5).

Kayıt defteri

Operatör ekipman kayıt defterini EKOMVET'te açar (md.18/1-ı). Yeni ekipman kurulum ve şarjdan sonra, her faaliyet (kurulum, bakım, onarım, sızıntı kontrolü, geri kazanım, devreden çıkarma) yapıldıktan sonra 30 iş günü içinde girilir (md.18/1-h, ğ). Kaydı işi yapan MYK belgeli personel onaylar; onaysız faaliyet geçerli sayılmaz (md.7/3). Talepte kopyası sunulur (md.18/1-g); yönetmelikte saklama süresi yoktur.

Teknisyen belgesi

Kurulum, devreye alma, bakım/servis, devreden çıkarma, geri kazanım ve 5 t CO₂e (hermetikte 10 t) ve üzeri ekipmanda sızıntı kontrolü için MYK 19UY0401-5 "Florlu Sera Gazlı Cihazlar Teknik Personeli" (Seviye 5) belgesi gerekir (md.16; Belgelendirme Tebliği md.6). Belge 5 yıl geçerlidir (MYK yeterliliği; Tebliğ md.8); yenileme usulü doğrulanmadı. Üretim tesisi çalışanları muaftır (md.16/6).

Firma belgesi

Üçüncü kişiye sabit soğutma, iklimlendirme, ısı pompası ya da sabit yangından korunma ekipmanı kuran, bakımını yapan veya devreden çıkaran tüzel kişi TSE'den TS 13905 Hizmet Yeri (Hizmet Yeterlilik) Belgesi alır; tüm teknik personeli MYK belgeli olmalıdır (md.17; Tebliğ md.7). Geçerlilik TSE belgesindeki süredir (Tebliğ md.8). Belge no EKOMVET'e girilir; servis firması operatör olamaz (md.18/2).

HFC azaltımı ve kota

Kigali Değişikliği (7295 sayılı Kanun; Türkiye onayı 10.11.2021) uyarınca HFC tüketimi kotayla sınırlanır: Başkanlık 2024–2045 ve sonrası için kota tahsis eder, yerleşik (son 5 yılın en az 3'ünde ithalat yapmış) ve yeni katılımcı ayrımı vardır; kotasız ya da kotayı aşan ithalat yasaktır (md.9). Kota dökme HFC ithalatında 2024'ten, ön şarjlı HFC'li ekipman ithalatında 2025'ten uygulanır (FARAVET kılavuzu).

Yasaklar ve KIP sınırı

Arz yasakları (md.14/7): KIP ≥2.500 ticari soğutucu ve sabit soğutma ekipmanı (−50 °C altı hariç), tekli split klima (KIP ≥750, <3 kg) ve taşınabilir klima (KIP ≥150) 2027'den; KIP ≥150 ticari hermetik cihaz ve ≥40 kW çoklu merkezi soğutma (KIP >150) 2031'den. ≥40 t CO₂e soğutmanın servisinde KIP ≥2.500 gaz 2031'den yasak; ıslah/geri dönüştürülmüş gaz 2033'e dek serbest (md.14/8-9). Servis için tek kullanımlık tüp yasak (md.14/2).

Geri kazanım ve imha

Florlu gazı atmosfere salmak ve geri kazanmadan bertaraf etmek yasaktır (md.6/1). Geri kazanımı MYK belgeli personel yapar (md.16/3); onarımda azot testinden önce gaz geri kazanılır (EK-5). Tekrar kullanılamayan atık HFC (14 06 01*) lisanslı ıslah tesisine gönderilir (md.6/3-4); imha yalnız EK-6'daki teknolojilerle (çimento fırını, plazma vb.) yapılır (md.6/5). Faaliyet 30 iş günü içinde EKOMVET'e girilir.

Etiketleme

Ürün, ekipman ve kaplarda "florlu sera gazları içerir" ifadesi, gaz adı, miktarı (kg), t CO₂e ve KIP; gerekiyorsa "hermetik olarak sızdırmazlığı sağlanmıştır" ve ıslah/geri dönüştürülmüş gazda parti no ile kuruluş yazılır (md.11). Etiket silinmez ve görünür olur, saha dolumunda eklenen ve toplam miktara yer ayrılır. KIP ≥150 ise bilgi reklamda da verilir; etiketsiz arz yasaktır (md.14/1).

İthalat ve ihracat

Her HFC ithalatı ve ihracatı için kotaya uygun HFC kontrol belgesi alınır; belge takvim yılı için geçerlidir (md.10). Dahilde işleme rejiminde belge aranmaz ama FARAVET kaydı zorunludur. Tek kullanımlık kabı yasaklayan ülkelere ihracata belge verilmez; Kigali'ye taraf olmayan ülkelerle HFC ticareti 1.1.2033'ten yasaktır (md.22). EK-3 muafiyetli ürün ithalatı yazılı izne bağlıdır (md.19).

Yaptırım ve ceza

Florlu gaz ihlallerinde 7552 sayılı İklim Kanunu md.14 uygulanır (2026 tutarları, RG 33120): usule aykırı kullanım, ticaret, arz 3.137.250 ₺ + 3–6 ay HFC kontrol belgesi verilmez (14/3-a); kotasız ithalat 1.254.900 ₺ (3-b); etiket, veri tabanına süresinde giriş ve ekipmana usulsüz müdahale ihlalleri 150.588'er ₺ (3-c, ç, d); bilgi/belge vermeme 213.333 ₺ (14/6). Yönetmelik md.21'in atfettiği 2872 md.20-g: 209.624 ₺ (2026).

Bildirimler

• Ekipman kayıt defteri açma ve yeni ekipman bildirimi · Ekipman operatörü (işleten veya sahip) → İklim Değişikliği Başkanlığı · Kurulum ve şarj tamamlandıktan sonra 30 iş günü içinde (md.18/1-h, ı) · EKOMVET (EÇBS)
• Faaliyet kaydı (kurulum, bakım/servis, onarım, sızıntı kontrolü, geri kazanım, devreden çıkarma) · Operatör ya da ekipman sorumlusu girer; işi yapan MYK belgeli teknik personel onaylar (md.7/3) → İklim Değişikliği Başkanlığı · Faaliyetten sonra 30 iş günü içinde (md.18/1-ğ); ilk kontrol kurulumdan, takip kontrolü onarımdan sonra 30 iş günü içinde (md.18/1-e, d) · EKOMVET (EÇBS)
• MYK belgeli teknik personelin kaydı · TS 13905 belgeli servis firması veya ekipman operatörü (md.7/2) → İklim Değişikliği Başkanlığı · Personel istihdam edildiğinde (süre belirtilmemiş); MYK belgesi TCKN ile çevrim içi doğrulanır · EKOMVET (EÇBS)
• Yıllık faaliyet raporu · Dökme ya da ürün/ekipman içinde florlu gaz ithal/ihraç edenler, kullanıcılar, dağıtıcılar, geri kazanım/geri dönüşüm/ıslah/imha tesisleri, serbest bölge işletmeleri; bakım/servis firmaları hariç (md.13/1-2, md.20) → İklim Değişikliği Başkanlığı · Her yıl önceki yıl için 30 Nisan'a kadar (2 aya kadar uzatılabilir); düzeltme talebinde 15 iş günü (md.13/3-4) · FARAVET (EÇBS)
• HFC kota başvurusu ve HFC kontrol belgesi · HFC ithalatçısı / ihracatçısı → İklim Değişikliği Başkanlığı · Her ithalat ve ihracat işlemi için; belge takvim yılı için geçerli (md.9, md.10) · FARAVET (EÇBS)
• FARAVET firma kaydı · Yıllık rapor yükümlüsü firmalar → İklim Değişikliği Başkanlığı · Faaliyetten önce; onaylanan erişim 3 yıl geçerli, sonra yenilenir · FARAVET (e-imza ya da ıslak imza)

Resmî belge ve formlar

• Ekipman kayıt defteri (EKOMVET) · Ekipmanın adresi, ana/alt kategorisi, gaz türü ve miktarı; t CO₂e'yi sistem hesaplar, "Bir Sonraki Sızıntı Kontrol Tarihi"ni gösterir (Ekipman operatörü)
• Ekipman faaliyet kaydı (EKOMVET) · Faaliyet türü ve tarihleri, gaz türü, miktar (kg), teknik personel TCKN; teknisyen onaylayınca geçerli olur (Operatör / ekipman sorumlusu girer, MYK belgeli teknik personel onaylar)
• FARAVET Firma Başvuru Formu · FARAVET'e firma kaydı (ticaret sicili, vergi levhası, imza sirküleri ekli); e-imza ya da ıslak imza (İthalatçı, ihracatçı, dağıtıcı, kullanıcı ve geri kazanım/ıslah/imha firmaları)
• HFC kontrol belgesi · Her HFC ithalatı/ihracatı için kotaya uygun izin (md.10) (İthalatçı/ihracatçı başvurur, Başkanlık düzenler)
• Gaz satış kaydı · Alıcı adı, fatura no ve miktar; 5 yıl saklanır, talepte sunulur (md.15/1) (Gaz satıcısı / dağıtıcı)
• TS 13905 Hizmet Yeri (Hizmet Yeterlilik) Belgesi · Servis firmasının yeterlik belgesi (md.17) (Servis firması başvurur, TSE düzenler)
• MYK 19UY0401-5 Mesleki Yeterlilik Belgesi (Seviye 5) · Teknik personel yeterliği (md.16) (Aday; MYK yetkili belgelendirme kuruluşu düzenler)

Dijital sistemler

• EÇBS – Entegre Çevre Bilgi Sistemi (ecbs.cevre.gov.tr) · e-Devlet ile giriş; firma (VKN) ve kişi (TCKN) hesabı; EKOMVET ve FARAVET'e giriş kapısı
• EKOMVET – F-Gaz Ekipman Operatörleri Merkezi Veri Tabanı · Ekipman kayıt defteri, faaliyet bildirimi ve teknisyen onayı, gaz stok alım/tüketimi; MYK belgesini TCKN, TSE belgesini belge no ile çevrim içi doğrular; 5 t CO₂e altı kaydı kabul etmez. Kamuya açık API yok
• FARAVET – F-Gaz Faaliyet Raporları Veri Tabanı · Firma kaydı (3 yıl geçerli), HFC kota başvurusu ve tahsisi, HFC kontrol belgesi, stok ve yıllık faaliyet raporu
• TSE belgeli firma sorgulama (basvuruportal.tse.org.tr, e-Devlet) · TS 13905 belgeli servis firmasını doğrulama

Not

500 t ve üzeri için md.12/1-c "sızıntı tespit sisteminin sızıntı kontrol süresi 6 ayda en az birdir" der; Başkanlığın 2025 eğitim sunumu bunu 6 ayda bir ekipman kontrolü olarak açıklar. R-22 gibi HCFC'ler ayrı Ozon Yönetmeliği'ne (RG 30031) tabidir; orada sızıntı kontrolü kg bazlıdır (3/30/300 kg: 12/6/3 ay).

Kaynaklar

• Florlu Sera Gazlarına İlişkin Yönetmelik (Resmî Gazete, 15.10.2024/32693)
• Yönetmelik ekleri EK-1…EK-6 (KIP tablosu, EK-5 sızıntı kontrol usulü)
• Belgelendirme Tebliği (Resmî Gazete, 24.09.2020/31254)
• 7552 sayılı Kanun idari para cezaları tebliği 2026/1 (RG 27.12.2025/33120)
• 2872 sayılı Kanun idari para cezaları tebliği 2026/1 (RG 30.12.2025/33123)
• EKOMVET Kullanım Kılavuzu (İklim Değişikliği Başkanlığı)

Ana mevzuat

• Regulation (EU) 2024/573 (F-gaz Tüzüğü) · 2024 (aktif (11.03.2024), doğrudan uygulanır)
• Regulation (EC) No 517/2014 · 2014 (yürürlükten kaldırıldı (2024/573 ile))
• Uygulama Tüzüğü (EU) 2024/2215 (sertifika asgari şartları) · 2024 (aktif (29.09.2024))
• Uygulama Tüzüğü (EU) 2024/2174 (etiket formatı) · 2024 (aktif; 01.01.2025'ten uygulanır)
• Uygulama Tüzüğü (EU) 2024/2473 (F-gas Portal kaydı) · 2024 (aktif)
• Uygulama Tüzüğü (EU) 2024/2195 (md.26 rapor formatı) · 2024 (aktif)
• Uygulama Tüzüğü (EU) 2026/1444 (1497/2007 ve 1516/2007'yi kaldırır) · 2026 (aktif (23.07.2026); sızıntı kontrolü standart kuralları yerine yenisi konmadan kaldırıldı)
• Regulation (EU) 2024/590 (ozon tabakasını incelten maddeler) · 2024 (aktif (11.03.2024))
• COM(2025) 501 – Omnibus IV (md.20(4)(a) F-gas Portal kaydını daraltma teklifi) · 2025 (teklif; kabul edilmedi (genel kurul tahmini 23.11.2026))

Yetkili kurumlar

• Avrupa Komisyonu – DG CLIMA (F-gaz politikası, F-gas Portal)
• Avrupa Komisyonu – DG TAXUD (EU CSW-CERTEX gümrük bağlantısı)
• F-gaz Komitesi (md.34) ve Danışma Forumu (md.33)
• Üye devlet yetkili makamları (denetim, sertifikasyon, ceza)

Kurallar

Kapsam eşiği

2024/573 md.5: Ek I gazlarında ≥5 t CO₂e (t CO₂e = kg × GWP / 1000) veya Ek II-1 gazlarında (HFO/HCFO) ≥1 kg içeren ekipman kapsamdadır; karışımlarda iki hesap ayrı yapılır. Etiketli hermetik ekipmanda <10 t CO₂e (Ek II-1'de <2 kg), konutlarda etiketli hermetik <3 kg cihazlar ve bazı şalt türleri muaftır.

Sızıntı kontrolü

md.5: 5–50 t CO₂e (Ek II-1'de 1–10 kg) 12 ayda, 50–500 t (10–100 kg) 6 ayda, ≥500 t (≥100 kg) 3 ayda bir; tespit sistemi varsa 24/12/6 ay. Onarım gecikmeksizin yapılır, etkinliği en erken 24 saat çalışmadan sonra, en geç 1 ay içinde kontrol edilir (md.4(5)). Yöntem tüzüğü 1516/2007, 23.07.2026'da 2026/1444 ile kaldırıldı; yerine yenisi yok.

Otomatik kaçak tespiti

md.6: ≥500 t CO₂e veya ≥100 kg (Ek II-1) sabit ekipmanda zorunlu (ORC ve şaltta ≥500 t ve 01.01.2017 sonrası kurulum). Sistem işletmeciyi ya da servis şirketini uyarmalı; en az 12 ayda bir, şaltta 6 yılda bir kontrol edilir. Kontrol sıklığını yarıya indirir, periyodik kontrolün yerine geçmez.

Kayıt defteri

md.7: işletmeci ekipman bazında kayıt tutar: gaz türü ve dolum, eklenen ve geri kazanılan miktar, ıslah/geri dönüşüm tesisi, kontrol tarihi ve sonucu, işi yapan kişi ve sertifika no, tespit sistemi, söküm önlemleri. İşletmeci ve servis şirketi en az 5 yıl saklar (yetkili makamın veri tabanında tutuluyorsa gerekmez). Biçim serbesttir.

Teknisyen belgesi

md.10 ve 2024/2215: kurulum, servis, onarım, sızıntı kontrolü, geri kazanım ve söküm sertifikalı gerçek kişilerce yapılır (kategoriler A1, A2, B (CO₂), C (NH₃), D, E). Sertifika en az 7 yılda bir tazelenir; üye devletler 12.03.2027'ye kadar uygular, eski sertifikalar ilk kez en geç 12.03.2029'da. Mobil ekipmanda eğitim belgesi (2025/1893).

Firma belgesi

md.10: üçüncü taraflar adına kurulum, servis ve söküm yapan şirketler sertifikalı olmalı; işi başka şirkete veren önce onun sertifikasını doğrular. Gaz yalnız sertifikalı şirket/kişiye satılır (md.11). AB düzeyinde merkezi sertifika sorgusu yok; ayrıntı ulusal sistemlerde.

HFC azaltımı ve kota

md.16–19, Ek VII: HFC piyasaya arzı yıllık kota ile sınırlı; kota F-gas Portal'da tahsis edilir, bedeli 3 €/t CO₂e. Rezerv beyanı 01.04.2027'de, sonra en az 3 yılda bir. Ön dolumlu ekipman ithalatında HFC'nin kota ile karşılandığı beyan edilir (md.19). HFC arzı 2050'de sıfırlanır.

Yasaklar ve KIP sınırı

md.11 ve Ek IV: GWP ve ürün türüne göre piyasaya arz yasakları doğrudan uygulanır. md.13: GWP ≥2500 gazla servis soğutmada 01.01.2025'ten, klima ve ısı pompasında 01.01.2026'dan yasak; ıslah edilmiş/geri dönüştürülmüş gaz için soğutmada 2030'a, klimada 2032'ye kadar istisna. Ek IV muafiyetleri ayrı uygulama kararlarıyla verilir.

Geri kazanım ve imha

md.8: gaz sertifikalı kişilerce geri kazanılır; geri dönüştürülür, ıslah ya da onaylı teknolojiyle imha edilir. Geri kazanılan gaz geri dönüştürülmeden ya da ıslah edilmeden doldurulmaz. Islah tesisi konteyner etiketine parti no ve tesis adresini yazar; >1 t veya >100 t CO₂e imha/ıslah md.26'ya göre raporlanır.

Etiketleme

md.12 ve 2024/2174 formatı (01.01.2025'ten): gaz adı, kg, t CO₂e, GWP, gerekiyorsa 'hermetik' ibaresi; servis ağzının yanında ve ülkenin resmî dilinde. GWP ≥150 ürünlerde kılavuz ve reklamda da bilgi verilir; retrofitte yeniden etiketlenir.

İthalat ve ihracat

md.20–23: F-gaz ithalatı/ihracatı için F-gas Portal kaydı zorunlu (kayıt = lisans). Gümrük beyanında portal kayıt no, EORI, net kütle, GTİP ve t CO₂e; EU CSW-CERTEX kaydı ve kotayı otomatik kontrol eder. Omnibus IV teklifi (COM(2025) 501) kayıt zorunluluğunu daraltmayı öneriyor; henüz kabul edilmedi.

Yaptırım ve ceza

AB düzeyinde ceza tutarı yok; md.31'e göre üye devletler kuralları belirler ve 01.01.2026'dan önce Komisyona bildirir. Asgari çerçeve: idari para cezası, müsadere, ağır/tekrarlı ihlalde geçici yasak; yasa dışı üretim, ithalat, ihracat, arz veya kullanımda azami ceza en az piyasa değerinin 5 katı (5 yılda tekrarında 8 katı). Kota aşımında aşan miktarın %200'ü sonraki kotadan düşülür.

Bildirimler

• md.26 yıllık F-gaz raporu (üretim, ithalat, ihracat, imha, ıslah; arz yoksa boş rapor) · Üretici, ithalatçı, ihracatçı, ıslah/imha tesisi → Avrupa Komisyonu · Her yıl 31 Mart'a kadar, önceki yıl için · AB F-gas Portal (2024/2195 formatı)
• Bağımsız doğrulama raporu · ≥1.000 t CO₂e HFC arz eden işletme; portala kayıtlı bağımsız denetçi doğrular → Avrupa Komisyonu · 30 Nisan · AB F-gas Portal
• Ön dolumlu ekipmanda kota uygunluk beyanı ve doğrulaması (md.19) · Ön dolumlu ekipman ithalatçısı (≥10 t CO₂e/yıl) → Gümrük / Avrupa Komisyonu · Beyan piyasaya arzda; doğrulama 30 Nisan · AB F-gas Portal (2025/2155 formatı)
• Şalt ve Ek IV derogasyon bildirimi (md.13) · İşletmeci → Üye devlet yetkili makamı · Derogasyondan yararlanırken

Resmî belge ve formlar

• Ekipman kayıt defteri (md.7(1)(a)–(g)) · Gaz, dolum, kontrol, onarım, eklenen/geri kazanılan gaz ve söküm kaydı (en az 5 yıl) (İşletmeci / sertifikalı teknisyen)
• Uygunluk beyanı (md.19; 2025/2155 formatı) · İthal ön dolumlu ekipmandaki HFC'nin kota ile karşılandığını göstermek (Ekipman ithalatçısı)
• md.26 yıllık rapor (2024/2195 formatı) · Üretim, ithalat, ihracat, imha ve ıslah miktarları (Raporlayan işletme)
• Bağımsız doğrulama raporu · Rapor verilerinin makul güvenceyle doğrulanması (Bağımsız denetçi)
• Ürün/ekipman etiketi (2024/2174 formatı) · Gaz adı, kg, t CO₂e, GWP bilgisinin ekipman üzerinde gösterilmesi (Üretici / ithalatçı)

Dijital sistemler

• AB F-gas Portal ve HFC Lisans Sistemi · Kayıt (= ithalat/ihracat lisansı), kota tahsisi ve ödeme, devir/yetki, md.26 raporları, denetçi doğrulaması; işletmecilerin sızıntı kayıtları için değildir
• EU CSW-CERTEX (AB tek pencere gümrük ortamı) · Gümrük beyanında portal kaydı ve kotanın otomatik kontrolü; gümrük verisinin portala iletimi
• Ulusal merkezi ekipman sistemleri (md.27, zorunlu değil) · Örnek: İtalya Banca Dati FGAS, Polonya CRO, Macaristan Klímagáz adatbázis

Not

md.26(3), (4) ve (7)'deki raporlama tarihleri metinde yalnız 2025 için yazılıdır ('every year thereafter' ifadesi yok); yıllık olup olmadığı netleşmedi. Komisyonun md.5(8) yetkisiyle yeni bir sızıntı kontrolü yöntem tüzüğü için 22.10.2026 itibarıyla taslak yok.

Kaynaklar

• Regulation (EU) 2024/573 (EUR-Lex, OJ L 2024/573)
• Uygulama Tüzüğü (EU) 2026/1444 – 1497/2007 ve 1516/2007'nin kaldırılması
• Uygulama Tüzüğü (EU) 2024/2215 – sertifika asgari şartları
• Uygulama Tüzüğü (EU) 2024/2174 – etiket formatı
• Avrupa Komisyonu – F-gas Portal
• Regulation (EU) 2024/573 – değişiklik ve teklifler (EUR-Lex ALL)

Ana mevzuat

• Regulation (EU) 2024/573 (F-gaz Tüzüğü) · 2024 (aktif (11.03.2024), doğrudan uygulanır)
• Chemikalien-Klimaschutzverordnung (ChemKlimaschutzV) vom 14.04.2026, BGBl. 2026 I Nr. 100 · 2026 (aktif (17.04.2026))
• ChemKlimaschutzV 2008 (BGBl. I S. 1139) · 2008 (yürürlükten kalktı (16.04.2026))
• Fünftes Gesetz zur Änderung des Chemikaliengesetzes (ChemG §12j, §26) · 2026 (aktif (02.04.2026))
• Drittes Gesetz zur Änderung des Chemikaliengesetzes (yasa dışı ticaret) · 2021 (aktif (01.08.2021))
• Chemikalien-Sanktionsverordnung (ChemSanktionsV) (aktif; 2024/573'e uyarlanması doğrulanmadı)

Yetkili kurumlar

• BMUKN (Federal Çevre Bakanlığı)
• Umweltbundesamt (UBA) – yorum ve sık sorulan sorular
• Eyalet (Länder) yetkili makamları – Unternehmenszertifikat, denetim, idari ceza
• Zanaat odaları / Innungen (HWK) ve Sanayi ve Ticaret Odaları (IHK) – Sachkundebescheinigung
• §9'a göre tanınmış eğitim/sınav kuruluşları
• BLAC (federal-eyalet çalışma grubu)
• BAIUDBw (Bundeswehr)

Kurallar

Kapsam eşiği

AB 2024/573 md.5 eşikleri geçerli: Ek I gazlarında ≥5 t CO₂e, Ek II-1 gazlarında (HFO) ≥1 kg; t CO₂e ve kg ayrı hesaplanır, kaskadlarda bağımsız devreler ayrı sayılır. Ulusal ek: ChemKlimaschutzV §2 yıllık soğutucu kaybı sınırları (etiketli hermetikler hariç).

Sızıntı kontrolü

AB md.5: 12/6/3 ay (tespit sistemiyle 24/12/6), kontrolü sertifikalı gerçek kişi yapar (§14(2)); onarım sonrası kontrol 24 saat çalışmadan sonra, en geç 1 ay içinde. Ulusal ek (§2) yıllık kayıp sınırı: 2008 sonrası kurulumda <10 kg %3, 10–100 kg %2, >100 kg %1; 2005–2008 %6/4/2; 2005 öncesi %8/6/4; kapalı (in sich geschlossen) ≥3 kg sistemde %1.

Otomatik kaçak tespiti

AB md.6: ≥500 t CO₂e veya ≥100 kg (Ek II-1) sabit ekipmanda zorunlu, en az 12 ayda bir kontrol. UBA: sistem kontrol aralığını uzatır, kontrolün yerini almaz. Ulusal ek sensör kriteri yok.

Kayıt defteri

AB md.7 kayıtları (Anlagenbuch) 5 yıl saklanır. UBA'ya göre elektronik kayıt kabul edilir; değişiklikler görünür ya da engellenmiş olmalı, denetimde tesis bazında erişilebilmelidir. Ulusal merkezi kayıt veri tabanı yok. Gazı geri alan üretici/distribütör tür, miktar ve akıbeti 5 yıl kaydeder (§4).

Teknisyen belgesi

ChemKlimaschutzV §5–§6: Sachkundebescheinigung (2024/2215 kategorileri) HWK/Innung, IHK veya §9'a göre tanınmış kuruluşta sınavla alınır; sonraki tazeleme kursunun tarihi belgede yazılıdır (§6(7)). 13.03.2029'dan itibaren 7 yılda bir Auffrischungskurs zorunlu; eski belgeler 12.03.2029'a kadar geçerli (§17). Diğer AB/AEA sertifikaları eşdeğer sayılır.

Firma belgesi

§10 Unternehmenszertifikat: eyalet makamı düzenler; şirket yeterli sertifikalı personel ve donanımı kanıtlar, personelin tazelemesini takip eder (§10(5)). Karar en geç 3 ayda verilir (§12) ve tüm Almanya'da geçerlidir. İşletmeci iş verdiği şirketin sertifikasını doğrulamak zorundadır (§14(1)).

HFC azaltımı ve kota

AB kota sistemi (2024/573 md.16–19) ve F-gas Portal uygulanır; ulusal ek kota yok.

Yasaklar ve KIP sınırı

AB md.11/Ek IV piyasaya arz yasakları ve md.13 servis kısıtları doğrudan uygulanır. F-gaz yalnız sertifikalı kişi/şirkete satılır; hermetik olmayan split cihaz satışında yazılı kurulum kanıtı gerekir (§15).

Geri kazanım ve imha

Geri kazanım sertifikalı kişiye yaptırılır (§14(3)). Üretici/distribütör kullanılmış gazı geri almak ve tür, miktar ve akıbet kaydını 5 yıl saklamak zorundadır (§4); bertaraf tesisleri kayıtları NachwV elektronik register'ine işler.

Etiketleme

AB md.12 ve 2024/2174 etiket formatı doğrudan uygulanır; ürün bilgileri ve etiket Almanca olmalıdır (§13).

İthalat ve ihracat

AB F-gas Portal kaydı (kayıt = lisans), EU CSW-CERTEX ile gümrükte kayıt/kota kontrolü ve ön dolumlu ekipmanda md.19 uygunluk beyanı uygulanır. 3. ChemG değişikliği (2021) yasa dışı ticarete karşı gazı devredenlere ek beyan yükümlülükleri getirir.

Yaptırım ve ceza

ChemKlimaschutzV §16: ihlaller ChemG §26 ve KrWG §69'a göre idari suçtur (Ordnungswidrigkeit). 5. ChemG değişikliği (02.04.2026) ağır/tekrarlı ihlalde geçici yasak öngörür. Para cezası tutarları ve ChemSanktionsV'nin 2024/573'e uyarlanması bu çalışmada doğrulanmadı.

Bildirimler

• 2024/573 md.13 derogasyon bildirimleri · İşletmeci → Eyalet yetkili makamı · Derogasyondan yararlanırken
• Unternehmenszertifikat başvurusu · Servis/kurulum şirketi → Eyalet yetkili makamı · Faaliyete başlamadan önce; karar en geç 3 ay · Elektronik başvuru istenebilir (§12)

Resmî belge ve formlar

• Ekipman kayıt defteri (Anlagenbuch) · AB md.7 kayıtları ve §2 kayıp oranı verisi (5 yıl) (İşletmeci / sertifikalı teknisyen)
• Unternehmenszertifikat başvurusu (eyalet) · Servis firması sertifikası (Servis firması)
• Sachkundebescheinigung · Teknisyen yetkinlik belgesi; sonraki tazeleme kursu tarihi belgede yazılı (Sınav kuruluşu düzenler (teknisyen başvurur))
• Gaz geri alma kaydı (§4) · Geri alınan gazın tür, miktar ve akıbeti (5 yıl) (Gaz üreticisi / distribütör)

Dijital sistemler

• AB F-gas Portal · HFC kota, ithalat/ihracat kaydı (lisans), md.26 raporlama
• eANV / NachwV elektronik register · Atık gazın bertaraf/geri kazanım kayıtları (bertaraf tesisleri)
• Eyalet başvuru sistemleri · Unternehmenszertifikat işlemleri (portallar bu çalışmada doğrulanmadı)
• BLAC listeleri · Yetkili makam ve tanınan eğitim kurumları listesi

Kaynaklar

• ChemKlimaschutzV vom 14.04.2026 (BGBl. 2026 I Nr. 100) – gesetze-im-internet
• UBA – SSS Bölüm 2: Dichtheitskontrollen
• UBA – SSS Bölüm 3: Aufzeichnungen
• UBA – Nationale Regelungen zu fluorierten Treibhausgasen

Ana mevzuat

• Regulation (EU) 2024/573 (F-gaz Tüzüğü) · 2024 (aktif (11.03.2024), doğrudan uygulanır)
• Code de l'environnement, art. R543-75 – R543-123 (fluides frigorigènes) (aktif (517/2014 temelli); güncel metin bu çalışmada okunamadı)
• Arrêté du 29 février 2016 relatif à certains fluides frigorigènes et aux gaz à effet de serre fluorés · 2016 (aktif (son değişiklik 29.05.2024); hâlâ 517/2014 ve 1516/2007'ye atıf yapıyor)
• Arrêté du 21 novembre 2025 – attestations de capacité (R543-99) · 2025 (yayımlandı; 01.01.2027'den zorunlu)
• Arrêté du 21 novembre 2025 – attestations d'aptitude (R543-106) · 2025 (yayımlandı; 01.01.2027'den zorunlu)
• Arrêté du 30 juin 2008 modifié (attestation de capacité) · 2008 (aktif; 31.12.2026'da yürürlükten kalkar)
• Arrêté du 13 octobre 2008 (attestation d'aptitude) · 2008 (aktif; 21.11.2025 arrêté'si 01.01.2027'de zorunlu hâle gelir)
• Cerfa 15497*04 (fiche d'intervention) (aktif (*03 sürümü 06.07.2024'te kalktı))

Yetkili kurumlar

• Ministère de la Transition écologique – DGPR (düzenleyici)
• Préfet / DREAL (denetim; büyük kaçak ve dégazage bildirimleri)
• Organismes agréés (attestation de capacité verir, yıllık beyanları toplar)
• Sertifikasyon kuruluşları (attestation d'aptitude) ve COFRAC (akreditasyon)
• France compétences (sertifikalı kuruluş listesi)
• ADEME (akışkan verileri)
• Trackdéchets (MTE; atık akışkan takibi)

Kurallar

Kapsam eşiği

AB 2024/573 eşiği (HFC'de ≥5 t CO₂e). Arrêté 2016'ya göre HCFC'li ekipmanda ≥2 kg, HFO'lu ekipmanda 1/10/100 kg kademeleri de periyodik kontrol kapsamında (ikinci kaynak).

Sızıntı kontrolü

12/6/3 ay, tespit sistemiyle 24/12/6 (AB md.5, arrêté 2016). Kontrol attestation de capacité sahibi şirkete yaptırılır; manuel dedektör ≤5 g/yıl hassasiyetli ve 12 ayda bir doğrulanmış olmalı (NF EN 14624). Kaçak yoksa mavi, varsa kırmızı vignette; 4 iş günü içinde onarım ya da durdurma-boşaltma. Onarım sonrası kontrol AB md.4(5).

Otomatik kaçak tespiti

≥500 t CO₂e'de kalıcı tespit sistemi; tercihen dolaylı (basınç, sıcaklık, akım, seviye), alarm en geç 50 g/saat veya şarjın %10'unda. 12 ayda bir doğrulama ve registre kaydı; alarmda ≥500 t için 12 saat, diğerlerinde 24 saat içinde doğrudan arama. Sistem sıklığı yarıya indirir, kontrolün yerine geçmez (arrêté 2016 md.3; ikinci kaynak).

Kayıt defteri

Her müdahalede her ekipman için Cerfa 15497*04 fiche d'intervention (14 kutu: operatör, sahip, ekipman, müdahale türü, dedektör, şarj/geri kazanım, BSFF no…); <5 t CO₂e HFC ve <3 kg HCFC'de sahip imzası gerekmez. Sahip ve operatör 5 yıl saklar; fiche elektronik olabilir (R543-83). Ulusal merkezi ekipman kaydı yok.

Teknisyen belgesi

Attestation d'aptitude (R543-106; arrêté 21.11.2025): kategoriler A1, A2, B (CO₂), C (NH₃), D (geri kazanım), E (kontrol), V (araç kliması). Eski I–IV belgeleri 12.03.2029'a kadar tazeleme kursu (remise à niveau) gerektirir; sonra en az 7 yılda bir tazeleme, yapılmazsa askı ve 3 yıl sonra geçersizlik.

Firma belgesi

Attestation de capacité (R543-99): organisme agréé verir, en fazla 5 yıl geçerli; değişiklik 1 ay içinde bildirilir. 01.01.2027'den 21.11.2025 arrêté'si zorunlu (EN ISO/IEC 17065 akreditasyonlu kuruluşlar); 12.03.2024 sonrası verilen belgeler 12.03.2029'a kadar geçerli. Organisme belgeyi askıya alabilir ya da geri alabilir.

HFC azaltımı ve kota

AB kota sistemi (2024/573 md.16–19) ve F-gas Portal uygulanır; ulusal ek kota yok.

Yasaklar ve KIP sınırı

AB md.11/Ek IV ve md.13 doğrudan uygulanır. Kaçağı onarılmamış ekipmana dolum yapılamaz (arrêté 2016).

Geri kazanım ve imha

Geri kazanılan akışkan tehlikeli atık olarak Trackdéchets'te BSFF ile izlenir (01.01.2023'ten; BSFF no fiche'e yazılır); aynı sahip içinde yeniden kullanım atık sayılmaz. Tek seferde >20 kg veya yılda >100 kg salım (dégazage) préfete bildirilir (ikinci kaynak).

Etiketleme

AB md.12 ve 2024/2174 doğrudan uygulanır; kontrol sonucu ekipmanda mavi/kırmızı vignette ile gösterilir.

İthalat ve ihracat

AB F-gas Portal kaydı (kayıt = lisans), EU CSW-CERTEX ile gümrükte kayıt/kota kontrolü ve ön dolumlu ekipmanda md.19 uygunluk beyanı uygulanır. Dağıtıcılar devir registre'si tutar (R543-85; alıcının SIREN/SIRET ve attestation no'su).

Yaptırım ve ceza

R543-122 ve R543-123 ceza maddeleri mevcut; güncel tutarlar bu çalışmada doğrulanmadı (Légifrance metni okunamadı). İdari tedbir: organisme agréé attestation de capacité'yi askıya alabilir veya geri alabilir; tazeleme yapılmazsa aptitude askıya alınır. Kaçaklı ekipmana dolum yasaktır.

Bildirimler

• Yıllık akışkan beyanı (alınan, şarj edilen, geri alınan, devredilen, stok) · Opérateur (attestation de capacité sahibi şirket) → Organisme agréé (bakanlığa özet iletir) · Her yıl 31 Ocak
• Kaçak fiche kopyası · Opérateur → Préfet · >500 t CO₂e HFC/PFC veya >300 kg HCFC ekipmanda kaçak tespitinde
• Dégazage bildirimi · Détenteur (ekipman sahibi) → Préfet · Tek seferde >20 kg veya yılda >100 kg salımda
• Atık akışkan takip formu (BSFF) · Opérateur / atık üreticisi → Trackdéchets (MTE) · Her sevkte · Trackdéchets

Resmî belge ve formlar

• Cerfa 15497*04 – fiche d'intervention · Her müdahalenin kaydı (14 kutu) (Opérateur doldurur, détenteur imzalar)
• Mavi / kırmızı vignette · Kontrol sonucunun ekipman üzerinde gösterimi (Opérateur)
• Tespit sistemi registre'si · Kalıcı tespit sisteminin 12 aylık doğrulama kaydı (Détenteur / opérateur)
• BSFF (bordereau de suivi des fluides frigorigènes) · Atık akışkanın taşınması ve teslim zinciri (Opérateur / atık üreticisi)
• Attestation de capacité · Servis firması yetki belgesi (Organisme agréé düzenler)
• Attestation d'aptitude · Teknisyen yetkinlik belgesi (Sertifikasyon kuruluşu düzenler)

Dijital sistemler

• AB F-gas Portal · HFC kota, ithalat/ihracat kaydı (lisans), md.26 raporlama
• Trackdéchets · BSFF atık akışkan takibi; resmî GraphQL API ve sandbox (yalnız atık)
• REP-GF – Liste des opérateurs attestés (data.gouv.fr) · Belgeli firmaları doğrulama
• France compétences · Sertifikalı değerlendirme/eğitim kuruluşları listesi
• Légifrance · Konsolide mevzuat

Not

R543 maddeleri birincil kaynaktan okunamadı; arrêté metinleri INERIS-AIDA kopyasından alındı (ikinci kaynak). Arrêté 2016 hâlâ kaldırılmış 1516/2007'ye atıf yapıyor.

Kaynaklar

• Cerfa 15497*04 – notice (service-public.gouv.fr)
• Légifrance – Code de l'environnement R543-75 à R543-123
• Arrêté du 29 février 2016 (AIDA-INERIS konsolide metin)
• Arrêté du 21 novembre 2025 – attestations de capacité (AIDA-INERIS)
• Arrêté du 21 novembre 2025 – attestations d'aptitude (AIDA-INERIS)
• Trackdéchets – geliştirici belgeleri

Ana mevzuat

• Regulation (EU) 2024/573 (F-gaz Tüzüğü) · 2024 (aktif (11.03.2024), doğrudan uygulanır)
• DPR 16 novembre 2018, n. 146 · 2018 (aktif (24.01.2019); 517/2014 temelli, yenisi çıkana kadar yürürlükte)
• D.Lgs. 5 dicembre 2019, n. 163 (yaptırımlar) · 2019 (aktif; yeni DPR'den sonra revize edilecek)
• Yeni DPR taslağı (2024/573 uygulaması) (taslak; 2026 sonu bekleniyor)
• D.D. 29 gennaio 2019 (akreditasyon şemaları) · 2019 (aktif)

Yetkili kurumlar

• MASE (Çevre ve Enerji Güvenliği Bakanlığı) – yetkili makam
• ISPRA – emisyon raporu, Banca Dati verisine erişim
• Camere di Commercio / Unioncamere – Registro FGAS ve Banca Dati işletimi
• ACCREDIA – sertifika kuruluşlarının akreditasyonu
• Carabinieri CCTA (NOE), Agenzia delle Dogane, ARPA – denetim

Kurallar

Kapsam eşiği

Sızıntı kontrolünde AB eşikleri (≥5 t CO₂e; Ek II-1 gazlarında ≥1 kg). Ulusal ek: Banca Dati bildirimi DPR 146/2018 md.4(2)'deki tüm cihazlar için zorunlu; CO₂e eşiği yok.

Sızıntı kontrolü

AB md.5: 12/6/3 ay (tespit sistemiyle 24/12/6); onarım sonrası kontrol AB md.4(5). Her sızıntı kontrolü, bakım ve onarım müdahaleden sonra 30 gün içinde Banca Dati FGAS'a bildirilir (DPR 146/2018 md.16).

Otomatik kaçak tespiti

AB md.6: ≥500 t CO₂e veya ≥100 kg (Ek II-1) sabit ekipmanda zorunlu, en az 12 ayda bir kontrol; sıklığı yarıya indirir, kontrolün yerine geçmez. Banca Dati formunda 'sızıntı algılama sistemi var/yok' alanı bulunur.

Kayıt defteri

Merkezi ekipman kaydı zorunludur: kurulum, sızıntı kontrolü, bakım, onarım ve söküm müdahaleden sonra 30 gün içinde Banca Dati FGAS'a bildirilir; cihaz kodu ilk bildirimde üretilir. Web formu veya XML/XSD toplu yükleme; kamuya açık REST/SOAP API belgelenmemiş. İşletmeci kayıtlarını sistemden doğrular.

Teknisyen belgesi

DPR 146/2018 md.7: kişi sertifikası ve Registro FGAS kaydı; md.10: şalt, frigorifik kamyon, solvent ve araç kliması için yalnız kayıt. 2024/2215'e uyum en geç 12.03.2027; 7 yılda bir tazeleme, ilk kez 12.03.2029 (yeni DPR ile düzenlenecek).

Firma belgesi

md.8: sabit soğutma, klima, ısı pompası ve yangın koruma için firma sertifikası + Registro kaydı; 5 yıl geçerli, bitişten 60 gün önce yenilenir; kayıttan sonra koşullar 8 ay içinde kanıtlanır. Akreditasyon ACCREDIA, şemalar MASE (D.D. 29.01.2019). Banca Dati yıllık harcı Kasım'da (sertifikalı firma 21 €).

HFC azaltımı ve kota

AB kota sistemi (2024/573 md.16–19) ve F-gas Portal uygulanır; ≥10.000 t CO₂e HFC üreten/ithal eden işletmelerin verileri doğrulanır (DPR 146/2018 md.17; 30 Haziran).

Yasaklar ve KIP sınırı

AB md.11/Ek IV ve md.13 doğrudan uygulanır. MASE, gümrük ve NOE yasa dışı ticarete karşı kalıcı bir ortak masa kurdu (Nisan 2026 denetim kampanyası).

Geri kazanım ve imha

AB md.8 uygulanır; söküm ve geri kazanılan gaz miktarı müdahaleden sonra 30 gün içinde Banca Dati'ye bildirilir (md.16 c.7).

Etiketleme

AB md.12 ve 2024/2174 doğrudan uygulanır; etiketler İtalyanca da olmalıdır (DPR 146/2018 md.19).

İthalat ve ihracat

AB F-gas Portal kaydı (kayıt = lisans), EU CSW-CERTEX ile gümrükte kayıt/kota kontrolü ve ön dolumlu ekipmanda md.19 uygunluk beyanı uygulanır. F-gaz satışı (alıcı sertifika no, miktar, tür) ve hermetik olmayan dolu cihaz satışı (kurulum taahhüdü) satış anında Banca Dati'ye bildirilir.

Yaptırım ve ceza

D.Lgs. 163/2019 (ikinci kaynak): kasıtlı salım 20.000–100.000 €; kaçağı 5 gün içinde onarmama 5.000–25.000 €; sızıntı kontrolü ihlali 5.000–15.000 €; tespit sistemi yok (≥500 t) 10.000–100.000 €; sertifika ihlali 10.000–100.000 €; Banca Dati bildirimi ihlali 1.000–15.000 €; sertifikasıza gaz satışı/alımı 1.000–50.000 €.

Bildirimler

• Müdahale bildirimi (kurulum, sızıntı kontrolü, bakım, onarım, söküm) · Sertifikalı firma (veya yalnız kayıtlı kişi) → Banca Dati FGAS (MASE / Ticaret Odaları) · Müdahaleden sonra 30 gün içinde · interventi.fgas.it (web formu veya XML/XSD toplu yükleme)
• F-gaz satış bildirimi (alıcı sertifika no, miktar, tür) · Gaz satıcısı → Banca Dati FGAS · Satış anında · vendite.fgas.it
• Hermetik olmayan dolu cihaz satış bildirimi ve kurulum taahhüdü · Cihaz satıcısı → Banca Dati FGAS · Satış anında · vendite.fgas.it
• Veri doğrulaması · ≥10.000 t CO₂e HFC üretici/ithalatçı → MASE · 30 Haziran
• Yıllık Banca Dati harcı · Sertifikalı firma → Ticaret Odası · Her yıl Kasım · Banca Dati FGAS

Resmî belge ve formlar

• Ekipman kayıt defteri · AB md.7 kayıtları: kontrol, onarım, eklenen/geri kazanılan gaz (en az 5 yıl) (İşletmeci / sertifikalı teknisyen)
• Banca Dati müdahale kaydı · Gaz türü, mevcut/eklenen/geri kazanılan miktar, kaçak var/yok, teknisyen (Sertifikalı firma)
• Banca Dati XML/XSD toplu yükleme dosyası · Müdahalelerin toplu iletimi; atanan cihaz kodları XML olarak geri alınır (Sertifikalı firma / yönetim yazılımı)
• Attestato (işletmeci belgesi) · Cihaz ve müdahale kodlarını gösteren belge (İşletmeci sistemden alır)

Dijital sistemler

• AB F-gas Portal · HFC kota, ithalat/ihracat kaydı (lisans), md.26 raporlama
• Registro Telematico Nazionale F-Gas (fgas.it, scrivania.fgas.it) · Kişi ve firma kaydı, firma arama (SPID/CNS/e-imza)
• Banca Dati FGAS – interventi.fgas.it · Müdahale bildirimi; web formu, XML/XSD toplu yükleme, arşivin XLSX indirilmesi
• Banca Dati FGAS – vendite.fgas.it · Gaz ve cihaz satış bildirimi (manuel/Excel/XML)

Not

DPR 146/2018 hâlâ 517/2014'e dayanıyor; 2024/573'e göre yeni DPR taslağı 2026 sonunda bekleniyor ve Banca Dati veri setini değiştirebilir.

Kaynaklar

• DPR 146/2018 (fgas.it, GU metni)
• MASE – Banca Dati müdahale bildirimi
• MASE – Banca Dati satış bildirimi
• Registro FGAS (fgas.it)
• Banca Dati FGAS – müdahale bildirimi kullanıcı kılavuzu v1.1

Ana mevzuat

• Regulation (EU) 2024/573 (F-gaz Tüzüğü) · 2024 (aktif (11.03.2024), doğrudan uygulanır)
• Real Decreto 115/2017 · 2017 (aktif (517/2014 temelli; RD 795/2010'u kaldırdı); yenisiyle değiştirilecek)
• Proyecto de Real Decreto (gases fluorados, refrigerantes naturales y equipos) · 2025 (taslak; danışma 05.09.2025'te kapandı, CNMC raporu 18.03.2026; 22.10.2026 itibarıyla BOE'de yayımlanmadı)
• Proyecto de Orden Ministerial – registro electrónico centralizado · 2026 (taslak; ön danışma Eylül 2026'da kapandı)
• Ley 16/2013 md.5 – IGFEI (F-gaz vergisi; Ley 14/2022 ile yeni rejim) · 2013 (aktif (yeni rejim 01.09.2022))
• Orden HFP/826/2022 (modelo 587, Registro territorial, stok muhasebesi) · 2022 (aktif; Orden HAC/56/2026 ile değişti)
• Orden TEC/544/2019 – Registro unificado · 2019 (aktif)
• Ley 34/2007 (hava kalitesi – yaptırımlar) · 2007 (aktif)

Yetkili kurumlar

• MITECO / OECC (politika, Registro unificado)
• Comunidades Autónomas (sertifika, eğitim merkezi yetkisi, sicil, denetim)
• Agencia Tributaria – AEAT (IGFEI vergisi)
• MINTUR (soğutma tesisleri güvenlik yönetmeliği RSIF)

Kurallar

Kapsam eşiği

AB 2024/573 md.5: Ek I gazlarında ≥5 t CO₂e veya Ek II-1 gazlarında (HFO/HCFO) ≥1 kg içeren ekipman; etiketli hermetik ekipmanda <10 t CO₂e (Ek II-1'de <2 kg) muaf. RD 115/2017'de ulusal ek eşik yok.

Sızıntı kontrolü

AB 2024/573 md.5: 5–50 t CO₂e (Ek II-1'de 1–10 kg) 12 ayda, 50–500 t (10–100 kg) 6 ayda, ≥500 t (≥100 kg) 3 ayda bir; sızıntı tespit sistemi varsa 24/12/6 ay. Onarım sonrası kontrol en erken 24 saat çalışmadan sonra, en geç 1 ay içinde (md.4(5)). RD 115/2017'de ulusal sıklık yok.

Otomatik kaçak tespiti

AB 2024/573 md.6: ≥500 t CO₂e veya ≥100 kg (Ek II-1) sabit ekipmanda zorunlu, en az 12 ayda bir kontrol edilir. Sistem kontrol sıklığını yarıya indirir, periyodik kontrolün yerine geçmez.

Kayıt defteri

AB md.7 kaydı en az 5 yıl. RD 115/2017 md.7 sicilleri sertifika, eğitim merkezi ve distribütör satışlarına ilişkindir; işletmecinin kontrol kaydı değildir. Frigorifik kamyon/römork için Anexo VII kayıt defteri; hermetik olmayan ön dolumlu cihazda Anexo VI-A/B belgesi 5 yıl. Taslak OM ile merkezi elektronik kayıt hazırlanıyor.

Teknisyen belgesi

RD 115/2017 md.3–5: kategoriler I.1 (her dolum), I.2 (<3 kg), I.3 araç, I.4 yangın, I.5 solvent, I.6 yüksek gerilim şaltı; sertifikayı özerk topluluk (CCAA) verir, karar süresi 1 ay. Taslak RD: A1, A2, B, C, D, E ve diğer yeni kategoriler; 7 yılda bir yenileme, RD 115 sertifikaları ilk kez 12.03.2029'dan önce.

Firma belgesi

Faaliyet yalnız 'empresa habilitada' (sertifikalı firma) bünyesinde yürütülür (md.3.8); firma sertifikasını CCAA verir. Ağır ihlalde askı, çok ağır ihlalde geri alma (md.6). Sertifikalar Registro unificado'da (Orden TEC/544/2019) toplanır.

HFC azaltımı ve kota

AB kota sistemi ve F-gas Portal. Ayrıca IGFEI vergisi (Ley 16/2013 md.5): üretim, ithalat ve AB içi edinimde GWP'ye göre; modelo 587 üç ayda bir (izleyen ayın 1–20'si), stok muhasebesi elektronik. Geri kazanılıp atık yöneticisine teslim edilen gaz için A23 iade talebi.

Yasaklar ve KIP sınırı

AB 2024/573 md.11/Ek IV piyasaya arz yasakları ve md.13 kullanım kısıtları (GWP ≥2500 gazla servis: soğutmada 01.01.2025, klima/ısı pompasında 01.01.2026'dan yasak) doğrudan uygulanır.

Geri kazanım ve imha

Geri kazanılan F-gaz en geç 6 ay içinde yetkili atık yöneticisine teslim edilir; atık yöneticisiyle sözleşme ve atık muhasebesi gerekir (RD 115/2017 md.9.5). Taslak RD'ye göre atık elektrikli cihazlardaki gazın maliyetini üreticilerin genişletilmiş sorumluluk sistemleri karşılar.

Etiketleme

AB 2024/573 md.12 ve 2024/2174 etiket formatı (01.01.2025'ten) doğrudan uygulanır: gaz adı, kg, t CO₂e, GWP; etiket ülkenin resmî dilinde.

İthalat ve ihracat

AB F-gas Portal kaydı (kayıt = lisans), EU CSW-CERTEX ile gümrükte kayıt/kota kontrolü ve ön dolumlu ekipmanda md.19 uygunluk beyanı uygulanır. IGFEI kapsamında ithalatçılar Registro territorial'a kaydolur.

Yaptırım ve ceza

RD 115/2017 md.13: Ley 34/2007 bölüm VII ve Ley 21/1992 çerçevesinde hafif/ağır/çok ağır ihlal. Ley 34/2007: çok ağır 200.001–2.000.000 €; ağır 20.001–200.000 €; hafif 20.000 €'ya kadar; ceza en az ihlalden elde edilen kazancın iki katı. Sertifika askıya alınabilir veya geri alınabilir (md.6).

Bildirimler

• IGFEI vergi beyanı (modelo 587) · Vergi mükellefi (üretici, ithalatçı, AB içi edinen) → Agencia Tributaria (AEAT) · Üç ayda bir; izleyen ayın 1–20'si · AEAT Sede elektronik
• IGFEI stok muhasebesi · Mükellef / depo işletmecisi → AEAT · Dönem sonrası ayın 1–20'si · AEAT elektronik
• Anexo VI-B belgesi dönmeyen alıcıların bildirimi · Hermetik olmayan ön dolumlu cihaz satıcısı → Özerk topluluk (CCAA) · Yıllık

Resmî belge ve formlar

• Ekipman kayıt defteri · AB md.7 kayıtları: kontrol, onarım, eklenen/geri kazanılan gaz (en az 5 yıl) (İşletmeci / sertifikalı teknisyen)
• Anexo VI-A/B (satış ve montaj belgesi) · Hermetik olmayan ön dolumlu cihazın sertifikalı firmaca kurulduğunu kanıtlamak; alıcı 1 yıl içinde iade eder, 5 yıl saklanır (Satıcı / alıcı / sertifikalı firma)
• Anexo VII kayıt defteri · Frigorifik kamyon ve römork kayıtları (Araç sahibi)
• Modelo 587 · IGFEI vergi beyanı (Vergi mükellefi)
• A23 · Geri kazanılan gaz için IGFEI iade talebi (Atık yöneticisi / depo işletmecisi)

Dijital sistemler

• AB F-gas Portal · HFC kota, ithalat/ihracat kaydı (lisans), md.26 raporlama
• AEAT Sede – IGFEI · Modelo 587, stok muhasebesi, A23 iade talebi
• Registro unificado de certificados (MITECO) · Sertifika ve eğitim merkezi sicili
• Planlanan merkezi elektronik F-gaz kaydı (OM taslağı) · 6 alt sicil; alan listesi ve API yayımlanmadı
• MITECO Gases fluorados sayfası · Mevzuat, rehber, taslak görüş

Not

Yeni Real Decreto ve merkezi elektronik kayıt Bakanlık Emri taslak aşamasında; 22.10.2026 itibarıyla BOE'de yayımlanmadı.

Kaynaklar

• BOE – Real Decreto 115/2017 (konsolide metin)
• MITECO – Gases fluorados
• MITECO – Proyecto de RD gases fluorados (bilgi ve danışma)
• MITECO – OM registro electrónico centralizado (ön danışma)
• AEAT – Impuesto sobre los Gases Fluorados de Efecto Invernadero
• BOE – Ley 16/2013 (konsolide metin)

Ana mevzuat

• Regulation (EU) 2024/573 (F-gaz Tüzüğü) · 2024 (aktif (11.03.2024), doğrudan uygulanır)
• Besluit gefluoreerde broeikasgassen en ozonlaagafbrekende stoffen (BWBR0037088) · 2015 (aktif (geçerli sürüm 18.08.2025; art.6a henüz yürürlükte değil))
• Regeling gefluoreerde broeikasgassen en ozonlaagafbrekende stoffen (BWBR0037094) · 2015 (aktif (geçerli sürüm 10.10.2026))
• BRL 100 v3.0 (şirket) ve BRL 200 v2.0 (kişi) · 2025 (05.12.2025 sürümleri; yeni STEK şirket şeması 01.09.2026)

Yetkili kurumlar

• Ministerie van Klimaat en Groene Groei (KGG) – 2024/573 yetkili makamı
• ILT – Inspectie Leefomgeving en Transport (denetim)
• Rijkswaterstaat (BRL 100/200 yayımcısı)
• STEK ve sınav kurumları (kişi sınavı, şirket şeması)
• Belgelendirme kuruluşları ve Raad voor Accreditatie
• Centraal Register Techniek (sertifika sicili)
• IPLO (bilgilendirme)
• Bölgesel omgevingsdiensten

Kurallar

Kapsam eşiği

AB 2024/573 md.5: Ek I gazlarında ≥5 t CO₂e veya Ek II-1 gazlarında (HFO/HCFO) ≥1 kg içeren ekipman; etiketli hermetik ekipmanda <10 t CO₂e (Ek II-1'de <2 kg) muaf. Besluit art.2a: kontrol sözleşmeyle devredilse de mal sahibi de işletmeci sorumluluğu taşır.

Sızıntı kontrolü

AB 2024/573 md.5: 5–50 t CO₂e (Ek II-1'de 1–10 kg) 12 ayda, 50–500 t (10–100 kg) 6 ayda, ≥500 t (≥100 kg) 3 ayda bir; sızıntı tespit sistemi varsa 24/12/6 ay. Onarım sonrası kontrol en erken 24 saat çalışmadan sonra, en geç 1 ay içinde (md.4(5)). Kontrol sertifikalı kişiye yaptırılır (Besluit art.4(b)).

Otomatik kaçak tespiti

AB 2024/573 md.6: ≥500 t CO₂e veya ≥100 kg (Ek II-1) sabit ekipmanda zorunlu; yıllık kontrol, şalt tesislerinde 6 yılda bir. Sistem sıklığı yarıya indirir, kontrolün yerine geçmez. Ulusal sensör normu yok.

Kayıt defteri

AB md.7 logboek işletmeci veya yüklenici tarafında tutulur, 5 yıl saklanır. Ulusal dijital F-gaz kayıt/raporlama portalı yok.

Teknisyen belgesi

md.10 işleri için kişi sertifikası (A1/A2/B/C/D/E), en fazla 7 yıl geçerli (Regeling art.2(3)); STEK, PBNA, STE gibi kurumlarda sınav. Eski kişi sertifikaları en geç 12.03.2029'a kadar geçerli. Sertifikalar herkese açık Centraal Register Techniek'te.

Firma belgesi

Üçüncü taraflara iş yapan şirket (şahıs işletmesi dahil) BRL 100 / yeni STEK şeması (01.09.2026) şirket sertifikası alır; akrediteli belgelendirme kuruluşları düzenler. Sertifika iptal edilirse şirket hizmet verdiği işletmecileri derhal bilgilendirir.

HFC azaltımı ve kota

AB kota sistemi (2024/573 md.16–19) ve F-gas Portal uygulanır; ulusal ek kota yok.

Yasaklar ve KIP sınırı

AB 2024/573 md.11/Ek IV piyasaya arz yasakları ve md.13 kullanım kısıtları (GWP ≥2500 gazla servis: soğutmada 01.01.2025, klima/ısı pompasında 01.01.2026'dan yasak) doğrudan uygulanır. Besluit art.4–5 bu yasakların ihlalini ulusal düzeyde yasaklar.

Geri kazanım ve imha

AB 2024/573 md.8: gaz sertifikalı kişilerce geri kazanılır; geri dönüştürülür, ıslah ya da imha edilir. Ulusal ek hüküm bu çalışmada tespit edilmedi.

Etiketleme

AB 2024/573 md.12 ve 2024/2174 etiket formatı (01.01.2025'ten) doğrudan uygulanır: gaz adı, kg, t CO₂e, GWP; etiket ülkenin resmî dilinde.

İthalat ve ihracat

AB F-gas Portal kaydı (kayıt = lisans), EU CSW-CERTEX ile gümrükte kayıt/kota kontrolü ve ön dolumlu ekipmanda md.19 uygunluk beyanı uygulanır.

Yaptırım ve ceza

Besluit art.4 kapsamındaki ihlaller Wet milieubeheer ve ceza usul hükümleriyle (savcılık kararı, OM-afdoening) idari veya cezai yaptırıma bağlanır; denetim ILT. Sertifika askıya alınabilir veya iptal edilebilir (Regeling art.5). Ceza tutarları bu çalışmada doğrulanmadı.

Bildirimler

• Verilen sertifikaların sicile bildirimi · Sertifika/sınav kuruluşu → Centraal Register Techniek · Sertifika verildiğinde · Centraal Register Techniek
• Şirket sertifikasının iptali · Sertifikalı şirket → Hizmet verilen işletmeciler · Derhal

Resmî belge ve formlar

• Logboek (ekipman kayıt defteri) · AB md.7 kayıtları (5 yıl) (İşletmeci / sertifikalı şirket)

Dijital sistemler

• AB F-gas Portal · HFC kota, ithalat/ihracat kaydı (lisans), md.26 raporlama
• Centraal Register Techniek · Sertifikalı kişi ve şirketlerin herkese açık sicili (Regeling art.12)
• STEK platformu · Sertifikasyon bilgisi

Kaynaklar

• Besluit gefluoreerde broeikasgassen (BWBR0037088)
• Regeling gefluoreerde broeikasgassen (BWBR0037094)
• Ondernemersplein – Certificaat voor werken met F-gassen
• IPLO – Wet- en regelgeving ozon en F-gassen
• STEK

Ana mevzuat

• Regulation (EU) 2024/573 (F-gaz Tüzüğü) · 2024 (aktif, doğrudan uygulanır; ayrı federal uygulama kararı bulunamadı)
• VLAREM II art. 5.16.3.3 – koelinstallaties en warmtepompen (Vlaanderen) (aktif (sürüm 22.10.2026); metin hâlâ 517/2014'e atıf yapıyor)
• VLAREL – erkende koeltechnicus ve koeltechnisch bedrijf (Vlaanderen) · 2010 (aktif (art. 53/7))
• AGW 12 juillet 2007 – installations fixes de production de froid (Wallonie) · 2007 (aktif görünüyor; güncel sürüm kontrol edilmeli)
• AGW 18 octobre 2012 – agrément des entreprises frigorifiques (Wallonie) · 2012 (aktif (ikinci kaynak))
• AGRBC 29 novembre 2018 – installations de réfrigération (Bruxelles) · 2018 (yürürlük durumu doğrulanmadı)
• AGRBC 22 mars 2012 – techniciens et entreprises enregistrées (Bruxelles) · 2012 (aktif (ikinci kaynak); 2007 kararnamesinin yerini aldı)

Yetkili kurumlar

• SPF Santé publique / climat.be (federal: piyasaya arz, ürün, ithalat, ceza rejimi; iletişim fluorgas@health.fgov.be)
• Vlaanderen: Departement Omgeving / VEKA
• Wallonie: SPW ARNE / AwAC
• Bruxelles: Bruxelles Environnement / Leefmilieu Brussel
• SPF Economie (etiket, satış kısıtları) ve SPF Finances (gümrük)

Kurallar

Kapsam eşiği

AB 2024/573 eşikleri; ürün ve piyasaya arz federal, kullanım ve kontrol bölgesel düzeydedir. Vlaanderen: ≥3 kg ozon tüketen madde veya ≥5 t CO₂e (hermetik ve <10 t CO₂e muaf). Bölgesel ek: yıllık kaçak oranı en fazla %5; iki yıl üst üste >%10 ise tesis 12 ay içinde servis dışı (Vlaanderen, Bruxelles); Wallonie'de >%5'te bildirim.

Sızıntı kontrolü

AB md.5 sıklıkları. Vlaanderen: kaçakta 14 gün içinde önlem, onarım ve kontrolden sonra dolum, 1 ay içinde (aynı gün değil) tekrar kontrol; şüphede ≥5 g/yıl dedektör. Bruxelles: aylık görsel kontrol, kaçakta 14 gün içinde onarım ve 1 ay içinde ikinci kontrol. Wallonie (AGW 2007, kg bazlı): <30 kg 12 ay, ≥30 kg 6 ay, ≥300 kg 3 ay; kaçakta 10 gün içinde gaz izolasyonu/geri kazanımı ve onarım.

Otomatik kaçak tespiti

AB md.6 (≥500 t CO₂e veya ≥100 kg Ek II-1) uygulanır; sistem sıklığı yarıya indirir, kontrolün yerine geçmez. Bruxelles'de dedektörlü tesislerde 12 ayda bir dedektör kontrolü; Wallonie AGW 2007'de ≥300 kg'da dedektör zorunlu.

Kayıt defteri

Merkezi dijital ekipman sicili yok. Vlaanderen: tesis yanında logboek (a–j alanları; bilgisayar dosyası olabilir) ve talimat kartı; firma kayıtları en az 5 yıl saklar, kopyasını sahibe verir. Wallonie: livret de bord (14 alan, teknisyen ve işletmeci imzası; tesis ömrü + 3 yıl). Bruxelles: registre (11 alan), faturalar en az 5 yıl.

Teknisyen belgesi

Bölgesel: Vlaanderen'de VLAREL erkende koeltechnicus (kategori I–IV; kursiyer en fazla 2 yıl gözetimle çalışır); Wallonie'de AwAC'nin tanıdığı sertifikalı soğutma teknisyeni; Bruxelles'de Bruxelles Environnement'in verdiği kategori I–IV sertifikası. Diğer bölge/AEA sertifikaları tanınabilir.

Firma belgesi

Vlaanderen: erkend koeltechnisch bedrijf (VLAREL). Wallonie: AwAC agrément (kategori I–IV; süresiz, değişiklik 1 ay içinde bildirilir; yıllık register 31 Ocak). Bruxelles: Bruxelles Environnement'e ücretsiz kayıt (yaklaşık 30 gün; tüm teknisyenler sertifikalı olmalı).

HFC azaltımı ve kota

AB kota sistemi ve F-gas Portal uygulanır; federal düzeyde SPF Santé publique kotaları ve ithalat/ihracatı denetler.

Yasaklar ve KIP sınırı

AB md.11/Ek IV ve md.13 federal düzeyde doğrudan uygulanır (SPF Santé publique, SPF Economie).

Geri kazanım ve imha

Vlaanderen: kalıcı servis dışında soğutucu 1 ay içinde aldırılır; firma alınan/atılan gazı, taşıyıcıyı ve varış yerini kaydeder. Bruxelles'de aşırı kaçaklı tesis servis dışı bırakılıp sökülür. Diğer hâllerde AB md.8.

Etiketleme

AB 2024/573 md.12 ve 2024/2174 etiket formatı (01.01.2025'ten) doğrudan uygulanır: gaz adı, kg, t CO₂e, GWP; etiket ülkenin resmî dilinde.

İthalat ve ihracat

AB F-gas Portal kaydı ve EU CSW-CERTEX gümrük kontrolü; gümrük ve kota kontrolü SPF Finances, federal denetim SPF Santé publique.

Yaptırım ve ceza

Vlaanderen: milieuhandhaving kapsamında idari para cezası (örnek kararda 1.458 €). Wallonie: Code de l'Environnement Livre I; AwAC agrément'ı askıya alabilir veya iptal edebilir. Bruxelles: izin şartı ihlalinde para cezası, kullanım yasağı, hapis. Federal ceza rejimi SPF Santé publique'te. Tutar aralıkları bu çalışmada doğrulanmadı.

Bildirimler

• Kaçak oranı aşımının yazılı bildirimi ve önlem önerisi · Erkend koeltechnisch bedrijf (Vlaanderen) → İşletmeci · Her dolumdan sonra hesaplanır; aşımda · Logboek
• İki yıl üst üste >%10 ya da >30 kg ve >%100 kaçak · İşletmeci (Vlaanderen) → Vlaamse milieuhandhaving · 14 gün içinde · Mektup / e-posta
• Yıllık register ve teknisyen listesi · Agrément'lı soğutma işletmesi (Wallonie) → AwAC · Her yıl 31 Ocak · Tablo veya kâğıt (AwAC formatı)
• Göreli kayıp >%5 bildirimi · İşletmeci (Wallonie) → SPW (DGRNE) · Aşımda; tesis 12 ay içinde servis dışı

Resmî belge ve formlar

• Logboek (Vlaanderen) · Tesis kayıt defteri, a–j alanları (Erkende koeltechnicus / işletmeci)
• Instructiekaart (Vlaanderen) · Tesiste asılı talimat kartı (İşletmeci)
• Livret de bord (Wallonie) · 14 alanlı müdahale defteri (Teknisyen + işletmeci (birlikte imza))
• Attestation d'étanchéité (Wallonie) · Sızdırmazlık kontrol belgesi; livret'e eklenir (Sertifikalı teknisyen)
• Registre (Bruxelles) · 11 alanlı kayıt + test raporları ve kayıp hesapları (Sertifikalı teknisyen)

Dijital sistemler

• AB F-gas Portal · HFC kota, ithalat/ihracat kaydı (lisans), md.26 raporlama
• EMIS Navigator (VITO) · Flaman çevre mevzuatı (VLAREM, VLAREL)
• SPW e-başvuru (environnement.wallonie.be) · Soğutma işletmesi agrément başvurusu
• Bruxelles Environnement kayıtlı firma listesi · Günlük güncellenen kayıtlı firma listesi
• SPF Santé publique F-gaz sayfası · Federal mevzuat bilgisi ve iletişim noktası

Not

Vlaanderen kuralları resmî metinden doğrulandı. Wallonie (AGW 2007/2012) ve Bruxelles (AGRBC 2018/2012) bilgileri kısmi ve ikinci kaynaktan; bölge metinleri 517/2014 dönemine atıf yapıyor, güncel sürümleri kontrol edilmeli (ör. Wallonie'nin kg bazlı kontrol sıklıkları ve 3 yıllık saklama süresi). Federal düzeyde 2024/573 için ayrı uygulama kararı bulunamadı.

Kaynaklar

• VLAREM II art. 5.16.3.3 (EMIS Navigator)
• VLAREL art. 53/7 (EMIS Navigator)
• WALLEX – AGW 12 juillet 2007
• SPW Environnement – agrément entreprises en technique frigorifique
• Bruxelles Environnement – pompes à chaleur, climatisation et réfrigération
• SPF Santé publique – Règlement (UE) 2024/573

Ana mevzuat

• Regulation (EU) 2024/573 (F-gaz Tüzüğü) · 2024 (aktif (11.03.2024), doğrudan uygulanır)
• BEK nr 1511 af 01/12/2025 (visse industrielle drivhusgasser) · 2025 (aktif (01.01.2026); BEK 1013/2021'in yerine)
• LBK nr 387 af 03/04/2025 (afgift af cfc og visse industrielle drivhusgasser) · 2025 (aktif)
• BEK 498 ve 505 af 22/05/2024 (KMO onayının dayanağı) · 2024 (aktif; içerik doğrulanmadı)

Yetkili kurumlar

• Miljøstyrelsen (Danimarka Çevre Koruma Ajansı) – BEK 1511 denetimi ve özel muafiyet
• Kølebranchens Miljøordning (KMO) – Miljøstyrelsen adına kişi/şirket onayı
• Skattestyrelsen – F-gaz vergisi
• Arbejdstilsynet – basınçlı ekipman kuralları

Kurallar

Kapsam eşiği

AB 2024/573 md.5: Ek I gazlarında ≥5 t CO₂e veya Ek II-1 gazlarında (HFO/HCFO) ≥1 kg içeren ekipman; etiketli hermetik ekipmanda <10 t CO₂e (Ek II-1'de <2 kg) muaf. Ulusal ek: BEK 1511/2025, HFC (HFO hariç), PFC ve SF6 içeren yeni ürün ve gazların ithalat, satış ve kullanımını yasaklar; yalnız Bilag 1 ve 2 istisnaları serbest.

Sızıntı kontrolü

AB 2024/573 md.5: 5–50 t CO₂e (Ek II-1'de 1–10 kg) 12 ayda, 50–500 t (10–100 kg) 6 ayda, ≥500 t (≥100 kg) 3 ayda bir; sızıntı tespit sistemi varsa 24/12/6 ay. Onarım sonrası kontrol en erken 24 saat çalışmadan sonra, en geç 1 ay içinde (md.4(5)).

Otomatik kaçak tespiti

AB 2024/573 md.6: ≥500 t CO₂e veya ≥100 kg (Ek II-1) sabit ekipmanda zorunlu, en az 12 ayda bir kontrol edilir. Sistem kontrol sıklığını yarıya indirir, periyodik kontrolün yerine geçmez.

Kayıt defteri

AB 2024/573 md.7: ekipman bazında kayıt (gaz türü/miktarı, eklenen ve geri kazanılan gaz, kontrol tarihi ve sonucu, işi yapan kişi ve sertifika no); işletmeci ve servis şirketi en az 5 yıl saklar. Dolum/boşaltmanın KMO'ya bildirimi kaldırıldı; servis firması dolum/boşaltma journalı tutar.

Teknisyen belgesi

KMO kişi onayı (A1/A2/B/C; araç kliması için AB belgesi), Miljøstyrelsen adına verilir; 7 yıl geçerli.

Firma belgesi

KMO şirket onayı; 5 kg'ın üzerindeki sistemlerde ISO 9001'e göre 'sagkyndig' şirket şartı. Onaylı firmalar KMO listesinde yayımlanır.

HFC azaltımı ve kota

AB kota sistemi ve F-gas Portal. Ayrıca gaz başına F-gaz vergisi (LBK 387/2025; ör. R-404A 807 kr/kg, R-410A 430 kr/kg, R-32 139 kr/kg; HFO-1234ze/yf 1,4 kr/kg); üretici/ithalatçı Skattestyrelsen'e beyan eder.

Yasaklar ve KIP sınırı

AB md.11/Ek IV ve md.13'ten sıkı: BEK 1511 Bilag 1 dışındaki HFC/PFC/SF6'lı yeni ürünler ithal edilemez, satılamaz, kullanılamaz; HFC gaz yalnız Bilag 2 kullanımları (servis) için. Miljøstyrelsen özel muafiyet verebilir (§4(2)).

Geri kazanım ve imha

AB 2024/573 md.8 uygulanır; KMO bünyesinde soğutucu geri alım düzeni (returordning) bulunur.

Etiketleme

AB 2024/573 md.12 ve 2024/2174 etiket formatı (01.01.2025'ten) doğrudan uygulanır: gaz adı, kg, t CO₂e, GWP; etiket ülkenin resmî dilinde.

İthalat ve ihracat

AB F-gas Portal kaydı (kayıt = lisans), EU CSW-CERTEX ile gümrükte kayıt/kota kontrolü ve ön dolumlu ekipmanda md.19 uygunluk beyanı uygulanır. BEK 1511 ürün/gaz ithalat yasakları ve F-gaz vergisi beyanı ayrıca uygulanır.

Yaptırım ve ceza

BEK 1511/2025 §5: para cezası; kasıt veya ağır ihmalle zarar ya da çıkar sağlanmışsa 2 yıla kadar hapis; 2024/573 ihlalleri de cezalandırılır. Sabit tutar ve üst sınır yok, takdire bağlı.

Bildirimler

• F-gaz vergisi beyanı ve ödemesi · HFC/PFC/SF6 üreticisi/ithalatçısı (kayıtlı mükellef) → Skattestyrelsen · Her vergi döneminde · Skattestyrelsen beyan sistemi

Resmî belge ve formlar

• Ekipman kayıt defteri · AB md.7 kayıtları: kontrol, onarım, eklenen/geri kazanılan gaz (en az 5 yıl) (İşletmeci / sertifikalı teknisyen)
• Dolum/boşaltma journalı · Servis sırasında doldurulan ve boşaltılan soğutucunun kaydı (KMO onaylı firma / teknisyen)

Dijital sistemler

• AB F-gas Portal · HFC kota, ithalat/ihracat kaydı (lisans), md.26 raporlama
• KMO IT-sistemi ve onaylı firma listesi · Kişi/şirket onay başvurusu, onaylı firma sorgusu
• Skattestyrelsen beyan sistemi · HFC/PFC/SF6 vergi beyanı
• Miljøstyrelsen sayfası · Mevzuat bilgisi

Kaynaklar

• BEK nr 1511 af 01/12/2025 (Retsinformation)
• LBK nr 387 af 03/04/2025 (Retsinformation)
• Skattestyrelsen – E.A.7.12.5 vergi tutarı ve hesabı
• KMO – Kølebranchen
• KMO – journal (dolum ve boşaltma)

Ana mevzuat

• Regulation (EU) 2024/573 (F-gaz Tüzüğü) · 2024 (aktif (11.03.2024), doğrudan uygulanır)
• Förordning (2016:1128) om fluorerade växthusgaser · 2016 (aktif; son değişiklik SFS 2026:1564; tanımlar hâlâ 517/2014'e dayanıyor)
• Förordning (2012:259) om miljösanktionsavgifter, 9 kap. · 2012 (aktif)
• Miljötillsynsförordningen (2011:13) · 2011 (aktif; 2024/573 atfı güncellendi)
• Remiss KN2026/01459 – 2024/573'e göre sertifika ve belgeler · 2026 (görüşe açıldı (Haziran 2026))

Yetkili kurumlar

• Naturvårdsverket – yetkili makam ve rehberlik
• Belediye çevre ve sağlık kurulları (kommun) – bildirim/rapor alıcısı, denetim, yaptırım kararı
• Swedac – sertifika kuruluşlarının akreditasyonu
• INCERT – kişi/şirket sertifikası
• Kammarkollegiet (tahsilat)

Kurallar

Kapsam eşiği

AB 2024/573 md.5: Ek I gazlarında ≥5 t CO₂e veya Ek II-1 gazlarında (HFO/HCFO) ≥1 kg içeren ekipman; etiketli hermetik ekipmanda <10 t CO₂e (Ek II-1'de <2 kg) muaf. Ulusal ek: ≥14 t CO₂e ekipman (aggregat bazında) için kurulum öncesi bildirim ve yıllık kontrol raporu (2016:1128 §14–15).

Sızıntı kontrolü

AB 2024/573 md.5: 5–50 t CO₂e (Ek II-1'de 1–10 kg) 12 ayda, 50–500 t (10–100 kg) 6 ayda, ≥500 t (≥100 kg) 3 ayda bir; sızıntı tespit sistemi varsa 24/12/6 ay. Onarım sonrası kontrol en erken 24 saat çalışmadan sonra, en geç 1 ay içinde (md.4(5)). Ayrıca kurulum ve her müdahalede kontrol (hermetik <5 t hariç).

Otomatik kaçak tespiti

AB 2024/573 md.6: ≥500 t CO₂e veya ≥100 kg (Ek II-1) sabit ekipmanda zorunlu, en az 12 ayda bir kontrol edilir. Sistem kontrol sıklığını yarıya indirir, periyodik kontrolün yerine geçmez.

Kayıt defteri

AB md.7 kaydı ve 2016:1128 §13 kayıt defteri. ≥14 t CO₂e işletmecileri 31 Mart'a kadar yıllık kontrol raporu verir: kontrol sonuçları, hurdaya çıkan ekipman, tespit sistemi verisi, kuruluş no, adres/tapu bilgisi, ekipman listesi. Rapor formu belediyeye göre değişir (yaklaşık 290 belediye).

Teknisyen belgesi

Kişi sertifikası Swedac akrediteli kuruluşlardan (ör. INCERT): kategoriler A1/A2/B/C/D/E; eski I–IV belgeleri 12.03.2029'a kadar geçerli. 2024/573'e göre yeni sertifika düzenlemesi görüşe açıldı (KN2026/01459).

Firma belgesi

Şirket sertifikası Swedac akrediteli kuruluşlardan (INCERT; başvuru ve yenileme IncertOnline üzerinden).

HFC azaltımı ve kota

AB kota sistemi (2024/573 md.16–19) ve F-gas Portal uygulanır; ulusal ek kota yok.

Yasaklar ve KIP sınırı

AB 2024/573 md.11/Ek IV piyasaya arz yasakları ve md.13 kullanım kısıtları (GWP ≥2500 gazla servis: soğutmada 01.01.2025, klima/ısı pompasında 01.01.2026'dan yasak) doğrudan uygulanır. Soğutucu yalnız yetkili alıcılara teslim edilir (2016:1128 §7).

Geri kazanım ve imha

AB 2024/573 md.8 uygulanır; soğutucu tedarikçisi/ithalatçısı kullanılmış soğutucuyu ücretsiz geri almak zorundadır (2016:1128 §12).

Etiketleme

AB 2024/573 md.12 ve 2024/2174 etiket formatı (01.01.2025'ten) doğrudan uygulanır: gaz adı, kg, t CO₂e, GWP; etiket ülkenin resmî dilinde.

İthalat ve ihracat

AB F-gas Portal kaydı (kayıt = lisans), EU CSW-CERTEX ile gümrükte kayıt/kota kontrolü ve ön dolumlu ekipmanda md.19 uygunluk beyanı uygulanır.

Yaptırım ve ceza

Miljösanktionsavgift (2012:259 9. bölüm), kararı belediye verir: sızıntı kontrolü, tespit sistemi, kurulum öncesi bildirim ihlali 5.000 SEK; kayıt defteri (§13) 2.000 SEK; geç yıllık rapor (§15) 1.000 SEK; sertifikasyon ihlali gerçek kişi 3.000 / tüzel kişi 10.000 SEK. Süren veya 2 yıl içinde tekrarlanan ihlalde iki katı, işlem başına azami 1.000.000 SEK.

Bildirimler

• Kurulum/dönüşüm öncesi bildirim (§14) · İşletmeci (≥14 t CO₂e) → Belediye çevre denetim makamı · Kurulumdan önce · Belediye formu / e-hizmet
• Yıllık kontrol raporu – köldmedierapport (§15) · İşletmeci (≥14 t CO₂e) → Belediye çevre denetim makamı · Her yıl 31 Mart'a kadar · Belediye e-hizmeti veya formu

Resmî belge ve formlar

• Ekipman kayıt defteri · AB md.7 kayıtları: kontrol, onarım, eklenen/geri kazanılan gaz (en az 5 yıl) (İşletmeci / sertifikalı teknisyen)
• Köldmedierapport (yıllık kontrol raporu) · ≥14 t CO₂e ekipmanın yıllık kontrol sonuçları ve ekipman listesi (İşletmeci)

Dijital sistemler

• AB F-gas Portal · HFC kota, ithalat/ihracat kaydı (lisans), md.26 raporlama
• Belediye e-hizmetleri (köldmedierapport) · Yıllık rapor ve kurulum öncesi bildirim; belediyeye göre farklı
• IncertOnline · Sertifika başvurusu ve yenileme
• verksamt.se · İzin/sertifika bilgisi

Not

2016:1128 henüz 2024/573'e tam uyarlanmadı; Naturvårdsverket geçiş dönemi rehberi yayımladı, yeni düzenleme görüşte.

Kaynaklar

• Förordning (2016:1128) om fluorerade växthusgaser (Riksdagen)
• Naturvårdsverket – sabit soğutma, klima ve ısı pompası ekipmanı
• Naturvårdsverket – İsveç F-gaz yönetmeliklerinin güncellenmesi öncesi geçiş dönemi
• Regeringskansliet – Remiss KN2026/01459
• INCERT – F-gaser

Ana mevzuat

• Regulation (EU) 2024/573 (F-gaz Tüzüğü) · 2024 (aktif (11.03.2024), doğrudan uygulanır)
• Ympäristönsuojelulaki 527/2014, 17 luku · 2014 (aktif)
• VNa 1063/2025 (F-gazlı ekipmanların işlenmesi) · 2025 (aktif (01.01.2026); eski yeterlik kararnamesini kaldırdı)

Yetkili kurumlar

• Ympäristöministeriö (Çevre Bakanlığı) – mevzuat
• Tukes (Güvenlik ve Kimyasallar Ajansı) – faaliyet bildirimi, sicil, yeterlik denetimi
• SYKE (piyasa gözetimi)

Kurallar

Kapsam eşiği

AB 2024/573 md.5: Ek I gazlarında ≥5 t CO₂e veya Ek II-1 gazlarında (HFO/HCFO) ≥1 kg içeren ekipman; etiketli hermetik ekipmanda <10 t CO₂e (Ek II-1'de <2 kg) muaf.

Sızıntı kontrolü

AB 2024/573 md.5: 5–50 t CO₂e (Ek II-1'de 1–10 kg) 12 ayda, 50–500 t (10–100 kg) 6 ayda, ≥500 t (≥100 kg) 3 ayda bir; sızıntı tespit sistemi varsa 24/12/6 ay. Onarım sonrası kontrol en erken 24 saat çalışmadan sonra, en geç 1 ay içinde (md.4(5)).

Otomatik kaçak tespiti

AB 2024/573 md.6: ≥500 t CO₂e veya ≥100 kg (Ek II-1) sabit ekipmanda zorunlu, en az 12 ayda bir kontrol edilir. Sistem kontrol sıklığını yarıya indirir, periyodik kontrolün yerine geçmez.

Kayıt defteri

AB 2024/573 md.7: ekipman bazında kayıt (gaz türü/miktarı, eklenen ve geri kazanılan gaz, kontrol tarihi ve sonucu, işi yapan kişi ve sertifika no); işletmeci ve servis şirketi en az 5 yıl saklar. VNa 1063/2025 10 § ekipman kontrolleri ve bakım günlüğünü (huoltopäiväkirja) düzenler; içeriği bu çalışmada doğrulanmadı.

Teknisyen belgesi

Yeterlilik (pätevyys) belgesi; faaliyet hakları VNa 1063/2025 ile yenilendi ve Ekim 2025'te başvuruya açıldı. Yeterli işletme ve kişiler Tukes sicilinde.

Firma belgesi

Soğutma işletmesi (kylmälaiteliike) faaliyete başlamadan Tukes'e faaliyet bildirimi yapar ve sorumlu kişi (vastuuhenkilö) atar; sorumlu kişi değişince 3 ay içinde bildirilir. İşletmeler Tukes faaliyet sicilinde kamuya açık.

HFC azaltımı ve kota

AB kota sistemi (2024/573 md.16–19) ve F-gas Portal uygulanır; ulusal ek kota yok.

Yasaklar ve KIP sınırı

AB 2024/573 md.11/Ek IV piyasaya arz yasakları ve md.13 kullanım kısıtları (GWP ≥2500 gazla servis: soğutmada 01.01.2025, klima/ısı pompasında 01.01.2026'dan yasak) doğrudan uygulanır.

Geri kazanım ve imha

AB 2024/573 md.8: gaz sertifikalı kişilerce geri kazanılır; geri dönüştürülür, ıslah ya da imha edilir. Ulusal ek hüküm bu çalışmada tespit edilmedi.

Etiketleme

AB 2024/573 md.12 ve 2024/2174 etiket formatı (01.01.2025'ten) doğrudan uygulanır: gaz adı, kg, t CO₂e, GWP; etiket ülkenin resmî dilinde.

İthalat ve ihracat

AB F-gas Portal kaydı (kayıt = lisans), EU CSW-CERTEX ile gümrükte kayıt/kota kontrolü ve ön dolumlu ekipmanda md.19 uygunluk beyanı uygulanır.

Yaptırım ve ceza

YSL 225 § (çevre koruma ihlali, ympäristönsuojelurikkomus): para cezası (sakko); sabit tutar yok, gün-para cezası (gün sayısı × günlük net gelir). VNa 1063/2025 ihlalleri bu maddeye bağlanır.

Bildirimler

• Soğutma işletmesi faaliyet bildirimi (toimintailmoitus) · Soğutma işletmesi (kylmälaiteliike) → Tukes · Faaliyetten önce; sorumlu kişi değişince 3 ay içinde · Suomi.fi / Tukes e-hizmeti

Resmî belge ve formlar

• Ekipman kayıt defteri · AB md.7 kayıtları: kontrol, onarım, eklenen/geri kazanılan gaz (en az 5 yıl) (İşletmeci / sertifikalı teknisyen)
• Huoltopäiväkirja (bakım günlüğü) · VNa 1063/2025 10 § kontrol ve bakım kayıtları (içerik doğrulanmadı) (İşletmeci / soğutma işletmesi)

Dijital sistemler

• AB F-gas Portal · HFC kota, ithalat/ihracat kaydı (lisans), md.26 raporlama
• Tukes sicili (rekisterit.tukes.fi) · Belgeli işletme ve yeterlilik doğrulama
• Tukes e-hizmeti (Suomi.fi) · Faaliyet bildirimi ve yeterlik işlemleri
• ymparisto.fi · Mevzuat bilgisi

Kaynaklar

• Finlex – Ympäristönsuojelulaki 527/2014
• Finlex – VNa 1063/2025
• Tukes – faaliyet hakları ve faaliyet sicili
• Suomi.fi – Kylmälaiteliikkeen toimintailmoitus
• Tukes – Kylmäala

Ana mevzuat

• Produktforskriften (FOR-2004-06-01-922) kap. 6a – fluorholdige stoffer · 2004 (aktif; hâlâ 517/2014'ü uygular (son değişiklik FOR-2026-09-17-1870))
• Regulation (EU) 2024/573 – AEA anlaşmasına alınması · 2024 (Norveç'te henüz uygulanmıyor; AEA'ya alınma kararı doğrulanmadı)
• Særavgift på HFK og PFK (Stortingsvedtak 2026) · 2026 (aktif)
• Avfallsforskriften (FOR-2004-06-01-930) kap. 8 – HFK/PFK vergisinin iadesi · 2004 (aktif)

Yetkili kurumlar

• Miljødirektoratet – yetkili makam; HFK ithalat izni ve kota, vergi iadesi, sertifika kurumlarını yetkilendirme, denetim
• Skatteetaten – HFK/PFK vergisi
• Isovator – soğutma kişi/şirket sertifikası, teori sınavı, geri alım
• Incert – elektrik şalt personeli sertifikası

Kurallar

Kapsam eşiği

517/2014 eşikleri (Produktforskriften kap. 6a): ≥5 t CO₂e HFC/PFC/SF6 içeren ekipman; etiketli hermetikte ≥10 t CO₂e. 2024/573 kuralları (ör. HFO için 1 kg eşiği) Norveç'te henüz uygulanmıyor.

Sızıntı kontrolü

517/2014: 5–50 t CO₂e 12 ayda, 50–500 t 6 ayda, ≥500 t 3 ayda bir; sızıntı tespit sistemi varsa aralık iki katı (24/12/6 ay).

Otomatik kaçak tespiti

517/2014: ≥500 t CO₂e ekipmanda sızıntı tespit sistemi zorunlu, yıllık kontrol; sistem kontrol aralığını uzatır, kontrolün yerine geçmez.

Kayıt defteri

517/2014 kayıt yükümlülüğü uygulanır; ulusal ekipman kayıt sistemi bu çalışmada tespit edilmedi. SF6 tesis sahipleri yıllık stok, ithalat, tüketim ve geri kazanım raporu verir (15 Mart).

Teknisyen belgesi

Kişi sertifikası Isovator'dan (teori sınavı; kurulum, servis, bakım, onarım, söküm, sızıntı kontrolü, geri kazanım), 5 yılda bir yenilenir. Elektrik şalt personeli Incert'ten sertifika alır.

Firma belgesi

Şirket sertifikası (tek kişilik firmalar dahil) Isovator'dan, 5 yılda bir yenilenir.

HFC azaltımı ve kota

Bulk HFK ithalat/ihracatı yıllık izne ve kotaya bağlı (başvuru 15 Ekim, Miljødirektoratet). HFK/PFK vergisi 2026: 1,639 NOK × GWP / kg (ürün içindeki gaz dahil); imhaya teslimde iade 1,405 NOK × GWP / kg.

Yasaklar ve KIP sınırı

517/2014'e dayanan piyasaya arz ve kullanım yasakları (Produktforskriften kap. 6a) uygulanır; 2024/573 yasakları henüz uygulanmıyor.

Geri kazanım ve imha

Kullanılmış HFK/PFK onaylı kabul noktasına (ör. Isovator geri alım sistemi) teslim edilir; imhaya teslimde vergi iadesi ödenir (Avfallsforskriften kap. 8). İade başvuru akışı bu çalışmada doğrulanmadı.

Etiketleme

517/2014 etiket şartları uygulanır.

İthalat ve ihracat

Bulk HFK için yıllık ithalat/ihracat izni (başvuru 15 Ekim); ithalatta HFK/PFK vergisi Skatteetaten'e elektronik beyan edilir. 2024/573'ün AEA'ya alınması ve AB F-gas Portal'ın uygulanması doğrulanmadı.

Yaptırım ve ceza

Produktforskriften: idari para cezası (overtredelsesgebyr): işletmeye azami 15 G, gerçek kişiye azami 2 G; 1.5.2026 G = 136.549 NOK (2.048.235 / 273.098 NOK). İhlal tarihindeki G esas alınır; G her yıl 1 Mayıs'ta güncellenir.

Bildirimler

• Bulk HFK ithalat/ihracat izni başvurusu · Bulk HFK ithalatçısı/ihracatçısı → Miljødirektoratet · Her yıl 15 Ekim'e kadar
• SF6 stok, ithalat, tüketim ve geri kazanım raporu · SF6 ithalatçısı / tesis sahibi → Miljødirektoratet · Her yıl 15 Mart
• HFK/PFK vergi beyanı (særavgiftsmelding) · Kayıtlı mükellef (ithalatçı/üretici) → Skatteetaten · Vergi beyan döneminde · Skatteetaten elektronik

Resmî belge ve formlar

• Ekipman kayıt defteri · 517/2014 kayıtları: kontrol, onarım, eklenen/geri kazanılan gaz (İşletmeci / sertifikalı teknisyen)
• SF6 yıllık raporu · SF6 stok, ithalat, tüketim, geri kazanım (SF6 ithalatçısı / tesis sahibi)
• Særavgiftsmelding · HFK/PFK vergi beyanı (Kayıtlı mükellef)

Dijital sistemler

• Skatteetaten særavgiftsmelding · HFK/PFK vergi beyanı (elektronik)
• Miljødirektoratet başvuru ve raporlama · Bulk HFK izni (15 Ekim), SF6 raporu (15 Mart)
• Isovator · Sertifikasyon, teori sınavı, sicil; soğutucu geri alım sistemi

Not

Norveç AB üyesi değildir (AEA); Produktforskriften kap. 6a hâlâ 517/2014'e dayanıyor. 2024/573'ün AEA'ya alınma tarihi doğrulanmadı.

Kaynaklar

• Produktforskriften kap. 6a (Lovdata)
• Miljødirektoratet – Fluorholdige gasser (f-gass)
• Miljødirektoratet – F-gaz sertifikası rehberi
• Skatteetaten – Avgift på HFK og PFK
• Miljødirektoratet – yeni iade oranı (Ocak 2026)

Ana mevzuat

• Regulation (EU) 2024/573 (F-gaz Tüzüğü) · 2024 (aktif (11.03.2024), doğrudan uygulanır)
• Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. o substancjach zubożających warstwę ozonową oraz o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych (t.j. Dz.U. 2020 poz. 2065) · 2015 (aktif; hâlâ 517/2014'e atıf yapıyor (son değişiklik Dz.U. 2025 poz. 1863, yalnız harcama limiti))
• Rozporządzenie MŚ z 21.12.2017 w sprawie Centralnego Rejestru Operatorów (Dz.U. 2017 poz. 2419) · 2017 (aktif (01.02.2018))
• Rozporządzenia MRiF z 7.12.2017 (sertifikasyon paketi) · 2017 (aktif (517/2014 dönemi sertifikasyonu))
• 2024/573 uyum değişikliği taslağı (Mayıs 2026 itibarıyla yayımlanmadı; güncel durum doğrulanmadı)

Yetkili kurumlar

• Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ)
• Łukasiewicz – Instytut Chemii Przemysłowej (ICHP): CRO ve BDS işletimi
• UDT – Urząd Dozoru Technicznego (personel ve şirket sertifikası)
• GIOŚ / WIOŚ (denetim, ceza)
• Państwowa Straż Pożarna (yangın sistemleri)
• Krajowa Administracja Skarbowa (ithalat/ihracat)

Kurallar

Kapsam eşiği

CRO kartı eşiği: ≥3 kg ozon tüketen madde, ≥5 t CO₂e (hermetik ≥10 t) veya Ek II-1 gazlarında ≥1 kg (hermetik ≥2 kg); konutlarda etiketli hermetik <3 kg cihazlar muaf. CRO bu eşiklere 20.03.2024'te 2024/573'e göre uyarlandı.

Sızıntı kontrolü

AB md.5: 12/6/3 ay (tespit sistemiyle 24/12/6); onarımdan sonra en geç 1 ay içinde tekrar kontrol. Her kontrol 15 iş günü içinde CRO'ya işlenir; geciken kontroller sistemde kırmızı görünür ve e-posta hatırlatması gönderilir.

Otomatik kaçak tespiti

AB md.6: ≥500 t CO₂e veya ≥100 kg (Ek II-1) sabit ekipmanda zorunlu; yıllık kontrol CRO'da ayrı kayıt türü. Karta Urządzenia'da 'tespit sistemi kurulu mu' alanı bulunur. Sistem sıklığı yarıya indirir, kontrolün yerine geçmez.

Kayıt defteri

Merkezi ekipman kaydı zorunludur: işletmeci CRO'ya kaydolur, Karta Urządzenia veya yangın sistemi kartını 15 iş günü içinde açar; her işlem 15 iş günü içinde kaydedilir, ICHP'nin hata bildiriminden sonra 14 iş günü içinde düzeltilir. CRO yalnız web formu; API ve toplu aktarım belgelenmemiş.

Teknisyen belgesi

UDT kişi sertifikası (FGAZ-O): kurulum, bakım, servis, onarım, söküm, sızıntı kontrolü; UDT tek yetkili kurum, kişi sicili kamuya açık. 2024/2215'e göre yeni sertifikasyon için kanun değişikliği bekleniyor.

Firma belgesi

UDT şirket sertifikası (FGAZ-P; art.29–30): üçüncü taraflara hizmetten önce alınır; sertifikalı personel, teknik donanım ve prosedür gerekir. F-gaz alımında sertifika gösterilir, satıcı kontrol eder.

HFC azaltımı ve kota

AB kota sistemi (2024/573 md.16–19) ve F-gas Portal uygulanır; ulusal ek kota yok.

Yasaklar ve KIP sınırı

AB 2024/573 md.11/Ek IV piyasaya arz yasakları ve md.13 kullanım kısıtları (GWP ≥2500 gazla servis: soğutmada 01.01.2025, klima/ısı pompasında 01.01.2026'dan yasak) doğrudan uygulanır.

Geri kazanım ve imha

AB 2024/573 md.8 uygulanır; geri kazanım CRO'da işlem türü olarak kaydedilir ve BDS yıllık raporu geri kazanım yapanları da kapsar.

Etiketleme

AB 2024/573 md.12 ve 2024/2174 etiket formatı (01.01.2025'ten) doğrudan uygulanır: gaz adı, kg, t CO₂e, GWP; etiket ülkenin resmî dilinde.

İthalat ve ihracat

AB F-gas Portal kaydı (kayıt = lisans), EU CSW-CERTEX ile gümrükte kayıt/kota kontrolü ve ön dolumlu ekipmanda md.19 uygunluk beyanı uygulanır. Hermetik olmayan ön dolumlu ekipman satıcısı satış sicilini ve kanıtı 5 yıl saklar (art.13a).

Yaptırım ve ceza

Ustawa 2015 art.47–51 (WIOŚ; yangın sistemlerinde PSP): 600–4.500 PLN (kart/kayıt gecikmesi, BDS raporu); 4.000–15.000 PLN (sızıntı kontrolü, sertifikasız faaliyet, sertifikasız alım/satım); 6.000–45.000 PLN (yasaklı ürün arzı, satış sicili).

Bildirimler

• CRO kaydı ve Karta Urządzenia açılması · İşletmeci → CRO (ICHP) · Teslim/kurulumdan sonra 15 iş günü içinde · CRO (dbcro.ichp.pl)
• Faaliyet kaydı (kurulum, bakım, sızıntı kontrolü, onarım, geri kazanım, söküm) · İşi yapan sertifikalı personel (işletmeci adına) → CRO (ICHP) · İşlemden sonra 15 iş günü içinde; düzeltme 14 iş günü · CRO
• BDS yıllık raporu · İthalatçı, ihracatçı, kullanıcı ve geri kazanım yapanlar (servis/kurulum dahil) → ICHP (BDS) · Her yıl 28 Şubat · BDS (dbbds.ichp.pl)

Resmî belge ve formlar

• Karta Urządzenia (elektronik) · Ekipman kartı: gaz türü/miktarı, kategori, adres, tespit sistemi, işlem kayıtları (İşletmeci / sertifikalı personel)
• Karta Systemu Ochrony Przeciwpożarowej · Yangın koruma sistemi kartı (İşletmeci / sertifikalı personel)
• BDS yıllık rapor formu · İthalat, ihracat, kullanım ve geri kazanım miktarları (Raporlayan işletme)
• Satış sicili (art.13a) · Hermetik olmayan ön dolumlu ekipman satışları ve kurulum kanıtı (5 yıl) (Ekipman satıcısı)

Dijital sistemler

• AB F-gas Portal · HFC kota, ithalat/ihracat kaydı (lisans), md.26 raporlama
• CRO – Centralny Rejestr Operatorów (ICHP) · Elektronik ekipman kartı ve faaliyet kaydı; PDF çıktı, e-posta hatırlatma; API/toplu aktarım belgelenmemiş
• BDS – Baza Danych Sprawozdań (ICHP) · Yıllık F-gaz/ODS raporu
• UDT sertifika sicilleri · Kişi ve şirket sertifikası doğrulama
• biznes.gov.pl · Şirket sertifikası başvurusu

Not

Ulusal kanun hâlâ 517/2014'e atıf yapıyor; 2024/573 uyum değişikliği yayımlanmadı. CRO uygulamada 2024/573 eşiklerine uyarlandı.

Kaynaklar

• Ustawa 15.05.2015 – t.j. Dz.U. 2020 poz. 2065 (PDF)
• Rozporządzenie w sprawie CRO (Dz.U. 2017 poz. 2419)
• MKiŚ – Centralny Rejestr Operatorów (CRO)
• ICHP – O CRO
• MKiŚ – F-gaz ve SZWO raporları (BDS)
• MKiŚ – Rozporządzenie ws. certyfikacji F-gazowej (2024/2215)

Ana mevzuat

• Regulation (EU) No 517/2014 – GB (assimilated) sürümü · 2014 (aktif (Büyük Britanya; GB sürümü 31.12.2020))
• The Fluorinated Greenhouse Gases Regulations 2015 (SI 2015/310) · 2015 (aktif (sivil cezalar SI 2018/98 ile))
• Environment Agency (F gas and ODS) Charging Scheme 2025 · 2025 (aktif (01.04.2025))
• HFC azaltım takviminin değiştirilmesi (Defra istişaresi 2025) · 2025 (yasalaşmadı; Mayıs 2026'da 2027 adımının değişmeyeceği açıklandı)
• Regulation (EU) 2024/573 (Kuzey İrlanda) · 2024 (Kuzey İrlanda'da 11.03.2024'ten doğrudan uygulanır (Windsor Çerçevesi))

Yetkili kurumlar

• Defra (politika; sertifikasyon kuruluşlarının atanması)
• Environment Agency (GB F gas service, kota; İngiltere'de denetim)
• SEPA (İskoçya) ve Natural Resources Wales (Galler)
• DAERA / NIEA (Kuzey İrlanda – AB rejimi)
• OPRED (açık deniz tesisleri)
• Defra'nın atadığı şirket sertifikasyon kuruluşları (Refcom, F-Gas Register, Bureau Veritas)

Kurallar

Kapsam eşiği

Büyük Britanya'da assimilated 517/2014 uygulanır (AB 2024/573 uygulanmaz): HFC, PFC ve SF6 içeren ve ≥5 t CO₂e dolumlu ekipman; etiketli hermetikte ≥10 t CO₂e. HFO için ayrı kg eşiği yok.

Sızıntı kontrolü

Art.4: 5–50 t CO₂e 12 ayda, 50–500 t 6 ayda, ≥500 t 3 ayda bir; sızıntı tespit sistemi (ALDS) varsa aralık iki katı. Kaçak gecikmeksizin onarılır ve onarımdan sonra 1 ay içinde tekrar kontrol edilir.

Otomatik kaçak tespiti

Art.5: ≥500 t CO₂e ekipmanda ALDS zorunlu (2017 öncesi şalt ve ORC hariç); sistem işletmeciyi veya servis firmasını uyarmalı, yılda bir (şaltta 6 yılda bir) kontrol edilir. Aralığı uzatır, kontrolün yerine geçmez.

Kayıt defteri

Art.6: gaz tipi ve miktarı, eklenen gaz, kontrol tarih ve sonuçları, geri kazanılan gaz, işi yapan şirketin adı ve sertifika no; 5 yıl saklanır. Biçim serbest; ekipman kayıtları için merkezi resmî sistem yok.

Teknisyen belgesi

Kişisel nitelik kategorileri: Kat.1 (tüm işler), Kat.2 (<3 kg, hermetik <6 kg), Kat.3 (geri kazanım), Kat.4 (devreye müdahale etmeden kaçak kontrolü); City & Guilds, BESA, LCL Awards gibi kuruluşlar verir.

Firma belgesi

Üçüncü taraf ekipmanına hizmet veren şirket, Defra'nın atadığı kuruluşlardan (Refcom, F-Gas Register, Bureau Veritas) şirket sertifikası alır, 3 yılda bir yeniler; yazılı F-gaz prosedürü gerekir. Yalnız kendi ekipmanına bakan şirket muaf, personeli değil.

HFC azaltımı ve kota

GB HFC azaltım takvimi (Ek V): 2024–26 %31, 2027–29 %24, 2030'dan %21 (baz: 2015–2019 GB ortalaması). ≥100 t CO₂e/yıl ithal eden kota alır; başvuru 30 Haziran–31 Ağustos, GB dışı şirkete temsilci zorunlu. Kota aşımında sivil ceza ve %200 kota kesintisi.

Yasaklar ve KIP sınırı

Assimilated 517/2014'ün piyasaya arz yasakları ve kullanım kısıtları uygulanır; GWP >2500 geri dönüştürülmüş gaz yalnız aynı işletme veya geri kazanan tarafından kullanılabilir. Yasak listesi bu çalışmada madde düzeyinde doğrulanmadı.

Geri kazanım ve imha

Gaz nitelikli teknisyence geri kazanılır; kayıtlı atık taşıyıcıyla lisanslı tesise (ıslah, geri dönüşüm, imha) gönderilir; miktar ve tesis kaydı tutulur, atık transfer belgesi düzenlenir.

Etiketleme

517/2014 (GB) etiket şartları uygulanır.

İthalat ve ihracat

Üretici/ithalatçılar GB F gas service'e kaydolur; yıllık faaliyet raporu 31 Mart, gerekirse doğrulama belgesi 31 Mart/30 Haziran. GB'den Kuzey İrlanda'ya sevkte AB HFC kaydı ve AB kotası, Kuzey İrlanda'dan GB'ye sevkte GB kotası ve gümrük beyanı gerekir.

Yaptırım ve ceza

SI 2015/310 Ek 4 (İngiltere ve İskoçya) sivil cezalar: azami £200.000; kaçak kontrolü, ALDS vb. ihlaller ≤£100.000; kayıt ihlalleri ≤£50.000; raporlama ≤£10.000. Önce niyet bildirimi, 28 gün itiraz süresi. Örnek: SEPA Ocak 2026'da ALDS kurmayan bir işletmeye 2 × £35.000 ceza verdi.

Bildirimler

• Yıllık F-gaz faaliyet raporu · HFC üretici/ithalatçı (≥1 t veya ≥100 t CO₂e) ve ön dolumlu ekipman ithalatçısı (≥500 t CO₂e) → Environment Agency · Her yıl 31 Mart · Şablonla e-posta (GB F gas service)
• Doğrulama belgesi · Eşik üstü raporlayan işletme → Environment Agency · 31 Mart / 30 Haziran · GB F gas service
• HFC kota başvurusu · Yeni ithalatçı/üretici (≥100 t CO₂e/yıl) → Environment Agency · 30 Haziran – 31 Ağustos · GB F gas service

Resmî belge ve formlar

• Ekipman kayıt defteri (Art.6) · Gaz, kontrol, onarım, eklenen/geri kazanılan gaz ve şirket sertifika no (5 yıl) (İşletmeci / sertifikalı şirket)
• Yıllık faaliyet raporu şablonu · Üretim, ithalat, ihracat miktarları (Raporlayan işletme)
• Atık transfer belgesi · Geri kazanılan gazın lisanslı tesise sevk zinciri (Teknisyen / atık taşıyıcı)

Dijital sistemler

• GB F gas service · Kota başvurusu ve yönetimi, yıllık rapor; ücretli (başvuru £377,83, yıllık £1.275 – 2025 tarifesi); API belgelenmemiş
• AB F-gas Portal / HFC Registry · Kuzey İrlanda ithalatçıları ve GB'den Kuzey İrlanda'ya sevkiyat
• Refcom Register · Şirket sertifikası sorgulama

Not

Kayıt Büyük Britanya (İngiltere, İskoçya, Galler) kurallarını anlatır. Kuzey İrlanda'da Windsor Çerçevesi gereği AB 2024/573 uygulanır ve kota AB F-gas Portal'dan alınır; NI ceza mevzuatı güncelleniyor. Yeni bir GB F-gaz rejimi yayımlanmadı.

Kaynaklar

• Regulation (EU) No 517/2014 – GB sürümü, Article 4 (legislation.gov.uk)
• The Fluorinated Greenhouse Gases Regulations 2015 (SI 2015/310)
• GOV.UK – Checking F gas equipment for leaks
• GOV.UK – Record F gas in equipment you own or service
• GOV.UK – Applying for quota to produce or import F gas
• DAERA – Fluorinated greenhouse gases (Kuzey İrlanda)

Ana mevzuat

• Chemikalien-Risikoreduktions-Verordnung (ChemRRV, SR 814.81) – Ek 1.5 ve 2.10 · 2005 (aktif (Stand 16.07.2026))
• ChemRRV Ek 2.10 revizyonu (Federal Konsey kararı 29.10.2025) · 2025 (yayımlandı; ithalatta 01.01.2027, üçüncü kişilere arzda 01.07.2027'den uygulanır)
• Verordnung des UVEK über die Fachbewilligung für den Umgang mit Kältemitteln (VFB-K, SR 814.812.38) · 2005 (aktif (Stand 01.03.2020))
• BAFU Vollzugshilfe UV-0615 – Betrieb und Wartung · 2025 (uygulama kılavuzu, 01.09.2025'ten geçerli (bağlayıcı değil))

Yetkili kurumlar

• BAFU – Federal Çevre Ofisi (federal görevler, bildirim ofisi sahibi)
• Meldestelle / cooling-reg.ch (BAFU adına işletilen bildirim ofisi)
• Kanton uygulama makamları (denetim ve tedbir)
• SVK – İsviçre Soğutma Tekniği Birliği (sabit sistemlerde Fachbewilligung)
• AGVS/UPSA (araç kliması Fachbewilligung)
• BFE – Federal Enerji Ofisi (bildirim verisi alıcısı)

Kurallar

Kapsam eşiği

AB F-gaz tüzüğü uygulanmaz; rejim ChemRRV'dir. >3 kg ozon tüketen veya havada kararlı madde, ya da >5 t CO₂e (havada kararlı) içeren tesisler ve araç klimaları sızdırmazlık kontrolüne tabidir. Bakım defteri ve bildirim yükümlülüğü >3 kg dolumlu tüm soğutucular için geçerlidir.

Sızıntı kontrolü

Her müdahale ve bakımda, ayrıca düzenli kontrol. BAFU kılavuzu: yerinde kurulan tesiste 2 yıl, sonra 1 yıl, sonra yıllık; fabrikada hermetik üretilen cihazda 6 yıl, sonra 4 yıl, sonra 2 yılda bir. Kaçak ölçütü ≥3 g/yıl (SN EN 378); kaçakta derhal onarım ve tekrar kontrol.

Otomatik kaçak tespiti

≥500 t CO₂e (havada kararlı madde) tesislerde sızıntı tespit sistemi (Leckage-Erkennungssystem) ve yıllık kontrolü zorunlu (01.01.2025'ten; mevcut tesislere 31.12.2026'ya kadar süre). Gaz uyarı sistemlerinin yıllık testi SUVA/SN EN 378-3'e göre önerilir.

Kayıt defteri

Bakım defteri (Wartungsheft) >3 kg dolumlu tüm tesislerde: sahibin adı; her işte tarih, yapılan iş, kontrol sonucu, alınan/doldurulan gaz miktarı ve türü, firma, kişi adı ve imza. Dijital defter hukuken geçerlidir; saklama süresi belirtilmemiş (tesis ömrü). Merkezi resmî dijital defter yok.

Teknisyen belgesi

Fachbewilligung (VFB-K): sabit sistemlerde SVK, araç klimasında AGVS sınavıyla; AB/EFTA belgeleri denklik listesiyle tanınabilir. Fachbewilligung kayıtları kamuya açık değildir.

Firma belgesi

Ayrı şirket sertifikası yok; soğutucuyla çalışan işletmede en az bir Fachbewilligung sahibi sorumlu kişi bulunmalı, dış sahada da izinli kişi çalışmalıdır (VFB-K Art.1(2)).

HFC azaltımı ve kota

Bu çalışmada tespit edilmedi.

Yasaklar ve KIP sınırı

GWP ≥2500 gazla dolum 2025'ten yalnız rejenere gazla, 2030'dan yasak; 2027'den 750 ≤ GWP < 2500 için ek kısıtlar. 01.01.2027 (ithalat) ve 01.07.2027'den (arz) yeni tesis yasakları: GWP sınıfı (<150 / 150–750 / ≥750) × soğutma kapasitesi × uygulama matrisi; HFO kısıtları 2032 ve 2035.

Geri kazanım ve imha

ChemRRV kullanılmış soğutucunun bertarafını düzenler ve geri kabul eden işletmelere yükümlülük getirir; madde ayrıntısı bu çalışmada doğrulanmadı.

Etiketleme

BAFU'nun verdiği tesis numarası vinyeti tesise kalıcı yapıştırılır. 2027 kurallarıyla piyasaya arzda etiket: kg, t CO₂e, GWP.

İthalat ve ihracat

AB F-gas Portal ve AB kota sistemi uygulanmaz. ChemRRV Ek 2.10 revizyonuyla 01.01.2027'den yeni ithalat yasakları başlar.

Yaptırım ve ceza

Kanton uygulama makamları kontrol eder ve tedbir alır (ChemRRV Art.18–19); Fachbewilligung ihlallerindeki kanton tedbirleri BAFU'da kayıtlıdır (VFB-K Art.9e). Para cezası hükümleri (USG/ChemG) bu çalışmada doğrulanmadı.

Bildirimler

• Tesisin devreye alınması / devreden çıkarılması bildirimi (>3 kg sabit tesis) · Tesis sahibi (veya vekâletle soğutma firması) → BAFU Meldestelle · 3 ay içinde; değişiklik ve sahip değişimi derhal · cooling-reg.ch veya kâğıt form

Resmî belge ve formlar

• Wartungsheft (bakım defteri) · Her müdahalenin kaydı (BAFU UV-0615 Ek 1 şablonu; basılı veya dijital) (Fachbewilligung sahibi / tesis sahibi)
• Meldeformular (bildirim formu) · Tesis bilgileri: konum, soğutucu, kg, kapasite, enerji kaynağı, sahip, firma (Tesis sahibi / soğutma firması)
• Tesis numarası vinyeti · BAFU tesis numarası; tesise kalıcı yapıştırılır (Tesis sahibi)

Dijital sistemler

• cooling-reg.ch · BAFU adına resmî bildirim platformu: tesis kaydı, değişiklik, çıkış, vinyet siparişi, erişim yönetimi; bakım defteri tutmaz; kamuya açık API belgelenmemiş

Not

İsviçre AB üyesi değildir; AB F-gaz tüzükleri uygulanmaz. 2027 değişikliklerinin madde numaraları ve ceza hükümleri bu çalışmada doğrulanmadı; HFC kota sistemi arşivde yer almıyor.

Kaynaklar

• ChemRRV SR 814.81 (Fedlex)
• VFB-K SR 814.812.38 (Fedlex)
• BAFU – Kältemittel
• BAFU – Meldung von Anlagen mit Kältemitteln
• BAFU Vollzugshilfe UV-0615 (PDF)
• cooling-reg.ch

Ana mevzuat

• Regulation (EU) 2024/573 (F-gaz Tüzüğü) · 2024 (aktif (11.03.2024), doğrudan uygulanır)
• Fluorierte Treibhausgase-Gesetz 2009 (BGBl. I Nr. 103/2009 idF BGBl. I Nr. 140/2020) · 2009 (aktif; metin 2024/573'e uyarlanmadı (517/2014 atıfları) – yürürlük kontrolü gerekiyor)
• Verordnung BGBl. II Nr. 2/2011 (sınav/sertifika kuruluşları, Sachkundekurs) · 2011 (metin bu çalışmada doğrulanmadı)
• HFKW-FKW-SF6-Verordnung (Industriegasverordnung), BGBl. II Nr. 447/2002 · 2002 (yürürlükten kalktı (31.12.2022))

Yetkili kurumlar

• BMLUK (Tarım, Orman, İklim ve Çevre Bakanlığı) – FTG §2 yetkili makam, Unternehmenszertifikat
• Landeshauptmann (eyalet) – denetim ve piyasa gözetimi
• Gümrük (BMF) – üçüncü ülke ithalat gözetimine katkı
• WKO Bundesinnungen – Personenzertifikat
• Landesverwaltungsgericht Wien – sertifika kararlarına itiraz

Kurallar

Kapsam eşiği

AB 2024/573 md.5: Ek I gazlarında ≥5 t CO₂e veya Ek II-1 gazlarında (HFO/HCFO) ≥1 kg içeren ekipman; etiketli hermetik ekipmanda <10 t CO₂e (Ek II-1'de <2 kg) muaf. Ulusal ek teknik yükümlülük bulunmadı.

Sızıntı kontrolü

AB 2024/573 md.5: 5–50 t CO₂e (Ek II-1'de 1–10 kg) 12 ayda, 50–500 t (10–100 kg) 6 ayda, ≥500 t (≥100 kg) 3 ayda bir; sızıntı tespit sistemi varsa 24/12/6 ay. Onarım sonrası kontrol en erken 24 saat çalışmadan sonra, en geç 1 ay içinde (md.4(5)). FTG 2009 metni onarım sonrası kontrol için '1 ay' diyor; yürürlük kontrolü gerekiyor.

Otomatik kaçak tespiti

AB 2024/573 md.6: ≥500 t CO₂e veya ≥100 kg (Ek II-1) sabit ekipmanda zorunlu, en az 12 ayda bir kontrol edilir. Sistem kontrol sıklığını yarıya indirir, periyodik kontrolün yerine geçmez. Ulusal sensör kriteri yok.

Kayıt defteri

AB 2024/573 md.7 kaydı (Anlagenbuch) 5 yıl saklanır ve talep hâlinde Landeshauptmann'a sunulur; ihlal FTG §7'ye göre cezalıdır. Ulusal merkezi kayıt sistemi bulunmadı.

Teknisyen belgesi

Personenzertifikat (FTG §3): Kat. I (>3 kg; hermetik >6 kg) için çıraklık bitirme sınavı veya soğutma-klima ustalığı, Kat. II (<3 kg / <6 kg) için ilgili meslek + Sachkundekurs; WKO Bundesinnungen resmî belge olarak düzenler. 7 yıllık tazelemenin ulusal uygulaması doğrulanmadı.

Firma belgesi

Unternehmenszertifikat faaliyetten önce BMLUK'tan alınır (FTG §3(2)); başvuru WKO formuyla BMLUK'a e-postayla (personel sayısı, sertifika kopyaları, yeterlilik beyanı, son yılın cihaz listesi). Şartlar kalkarsa geri alınır; itiraz Landesverwaltungsgericht Wien'e.

HFC azaltımı ve kota

AB kota sistemi (2024/573 md.16–19) ve F-gas Portal uygulanır; ulusal ek kota yok.

Yasaklar ve KIP sınırı

AB 2024/573 md.11/Ek IV piyasaya arz yasakları ve md.13 kullanım kısıtları (GWP ≥2500 gazla servis: soğutmada 01.01.2025, klima/ısı pompasında 01.01.2026'dan yasak) doğrudan uygulanır. FTG §6b: belirli ürünlerin satışında kanıt istenir.

Geri kazanım ve imha

AB 2024/573 md.8: gaz sertifikalı kişilerce geri kazanılır; geri dönüştürülür, ıslah ya da imha edilir. Ulusal ek hüküm bu çalışmada tespit edilmedi.

Etiketleme

AB 2024/573 md.12 ve 2024/2174 etiket formatı (01.01.2025'ten) doğrudan uygulanır: gaz adı, kg, t CO₂e, GWP; etiket ülkenin resmî dilinde.

İthalat ve ihracat

AB F-gas Portal kaydı (kayıt = lisans), EU CSW-CERTEX ile gümrükte kayıt/kota kontrolü ve ön dolumlu ekipmanda md.19 uygunluk beyanı uygulanır. FTG §6a: piyasa gözetimi Landeshauptmann'da, üçüncü ülke ithalatında gümrük katkı verir.

Yaptırım ve ceza

FTG 2009 §7: 360–19.000 € (tekrarda 38.000 €'ya kadar); diğer ihlaller 9.000 €'ya kadar (tekrarda 18.000 €); teşebbüs de cezalıdır. Denetim Landeshauptmann'da. Metin 2024/573'e uyarlanmadığından güncel uygulama kontrol edilmeli.

Bildirimler

• Unternehmenszertifikat başvurusu · Servis/kurulum şirketi → BMLUK · Faaliyete başlamadan önce · WKO formu + e-posta
• Kayıtların sunulması · İşletmeci → Landeshauptmann · Talep üzerine

Resmî belge ve formlar

• Anlagenbuch (ekipman kayıt defteri) · AB md.7 kayıtları (5 yıl) (İşletmeci / sertifikalı teknisyen)
• Unternehmenszertifikat başvuru formu (WKO) · Şirket sertifikası başvurusu (Servis/kurulum şirketi)
• Personenzertifikat · Teknisyen yetkinlik belgesi (Kat. I / II) (WKO Bundesinnung düzenler)

Dijital sistemler

• AB F-gas Portal · HFC kota, ithalat/ihracat kaydı (lisans), md.26 raporlama
• USP.gv.at · Unternehmenszertifikat bilgi ve başvuru akışı
• RIS (Rechtsinformationssystem) · Konsolide mevzuat; makine okunur OGD API

Not

FTG 2009 hâlâ 517/2014 ve eski uygulama tüzüklerine atıf yapıyor; 2024/573 uyum değişikliği bu çalışmada bulunamadı.

Kaynaklar

• Fluorierte Treibhausgase-Gesetz 2009 (RIS)
• BMLUK – F-Gase Unternehmenszertifikat
• USP.gv.at – F-Gase Zertifizierung von Unternehmen
• WKO – F-Gase Zertifizierung für Installateur:innen

Ana mevzuat

• American Innovation and Manufacturing (AIM) Act of 2020 (42 U.S.C. 7675; Public Law 116-260, Division S, Sec. 103) · 2020 (AKTİF (yürürlük 27.12.2020))
• 40 CFR Part 84 Subpart A — HFC tahsis (allowance) programı (84.5, 84.31, 84.33) · 2022 (AKTİF (toplu HFC üretim/ithalatında tahsis zorunluluğu 01.01.2022'den))
• 40 CFR Part 84 Subpart B — Technology Transitions (84.54–84.60) · 2023 (AKTİF (yürürlük 26.12.2023; son değişiklik 91 FR 31284, yayım 26.05.2026, yürürlük 27.07.2026))
• 40 CFR Part 84 Subpart C — Emissions Reduction and Reclamation (ER&R) kuralı (84.100–84.120) · 2024 (AKTİF (yayım 11.10.2024, yürürlük 10.12.2024; kaçak onarımı ve ALD hükümleri 01.01.2026'dan). EPA yeniden değerlendirme duyurdu; Federal Register'da yayımlanmış resmî değişiklik yok (22.10.2026))
• 40 CFR Part 82 Subpart F — Clean Air Act Section 608 geri kazanım ve emisyon azaltım programı (82.154–82.166) · 1993 (AKTİF (kaçak onarımı 10.04.2020'den yalnız 50 lb ve üzeri ODS'li cihazlarda))
• 40 CFR Part 82 Subpart B — Araç kliması servisi (Section 609) · 1992 (AKTİF)

Yetkili kurumlar

• U.S. Environmental Protection Agency (EPA) — Office of Air and Radiation, Stratospheric Protection Division
• EPA Office of Enforcement and Compliance Assurance (OECA)
• U.S. Customs and Border Protection (CBP) — HFC ithalat ön bildirimi (ACE/ABI)

Kurallar

Kapsam eşiği

ER&R kuralı (40 CFR 84 Subpart C): HFC ya da KIP'i 53'ün üzerinde ikame akışkan içeren, tam şarjı 15 lb (≈6,8 kg) ve üzeri cihazlar; konut ve hafif ticari klima ile yalnız ODS içeren cihazlar hariç. ODS'li cihazlarda kaçak onarımı Section 608 ile 50 lb ve üzeri. Tahsis (allowance) sistemi: toplu HFC üreticisi, ithalatçısı, ihracatçısı, reclaimer ve uygulamaya özel tahsis sahipleri.

Sızıntı kontrolü

Takvimli kontrol yok; 15 lb ve üzeri HFC'li cihazda her gaz eklemede kaçak oranı (leak rate) hesaplanır. Eşik: konfor soğutma ve diğerleri %10, ticari soğutma %20, endüstriyel proses (IPR) %30. Aşılırsa 30 gün içinde (proses durdurma gerekirse 120) muayene ve onarım, ardından ilk ve takip doğrulama testi. Sonra ticari/IPR 500 lb ve üzerinde 3 ayda bir, diğerlerinde yılda bir muayene.

Otomatik kaçak tespiti

ALD (otomatik kaçak tespiti) zorunlu: 1.500 lb ve üzeri ticari soğutma ve IPR sistemleri; 01.01.2026 ve sonrasında kurulanlarda kurulumda (30 gün içinde), 2017–2025 kurulumlarında en geç 01.01.2027. Yıllık denetim ve kalibrasyon; doğrudan sistem 10 ppm algılar, 100 ppm'de alarm verir; dolaylı sistem 50 lb ya da %10 kayıpta uyarır. ALD'nin izlediği bölümde muayene gerekmez; kaçak oranı ve onarım yükümlülüğü sürer.

Kayıt defteri

ER&R kayıtları (tam şarj ve belirleme yöntemi, kaçak oranı hesapları, muayene ve doğrulama testleri, ALD kalibrasyonu) en az 3 yıl, cihaz emekliye ayrıldıktan sonra da 3 yıl; kâğıt ya da elektronik kabul edilir. Tam şarj 01.01.2026'ya kadar (yeni cihazda kurulumda) belirlenir. Gaz ekleyen/çeken kişi işlem sonunda sahibe servis belgesi verir. Tahsis kayıt ve raporları 5 yıl, miktarlar kg.

Teknisyen belgesi

Soğutucu devresini açabilecek her iş EPA onaylı bir programdan Section 608 sertifikası (Tip I, II, III veya Universal) almış teknisyenle yapılır; çırak gözetim altında çalışabilir. Sertifika işyerinde, faaliyet bitiminden 3 yıl sonrasına kadar saklanır. Programlar 2017 sonrası sertifikalıları çevrim içi yayımlar; merkezi federal sorgu yok. Araç kliması servisi için Section 609 sertifikası.

Firma belgesi

Servis firması için federal firma sertifikası tespit edilmedi. Reclaimer'lar EPA'ya sertifika beyanı verir ve AHRI 700 saflığını sağlar (40 CFR 82.164); ücretli araç kliması servisi yapan işletmeler onaylı ekipmanlarını imzalı beyanla EPA bölge ofisine bildirir (82.42).

HFC azaltımı ve kota

Tahsis (allowance) sistemi; izin verilen üretim/tüketim, taban yüzdesi olarak: 2022–2023 %90, 2024–2028 %60, 2029–2033 %30, 2034–2035 %20, 2036 ve sonrası %15. Tahsis olmadan toplu HFC üretimi ve ithalatı yasak; ithalatta tahsis gemi yanaşması ya da sınır geçişinde harcanır, sevkiyata analiz sertifikası eşlik eder (40 CFR 84.5). Tahsisler devredilebilir.

Yasaklar ve KIP sınırı

Teknoloji Geçişi (TT) kuralı (40 CFR 84.54): alt sektöre göre KIP sınırını aşan ürünlerin üretimi ve ithalatı yasak, 3 yıl sonra satışı da yasak; yasaklı akışkanlı sistem kurulamaz (alt sektöre göre 2025–2032). 27.12.2020 öncesi ekipman muaf. EPA'nın TT kuralının bazı hükümlerini yeniden düzenleyen nihai kuralı 26.05.2026'da yayımlandı, 27.07.2026'da yürürlüğe girdi.

Geri kazanım ve imha

Geri kazanılan akışkan, sertifikalı reclaimer'da arıtılmadan yeni sahibine satılamaz. 01.01.2026'dan reclaim akışkanda virgin oranı en çok %15; 01.01.2029'dan süpermarket, soğutmalı taşıma ve otomatik buz makinelerinin servisinde reclaim akışkan zorunlu. Açmadan/bertaraftan önce Tablo 1 vakum seviyesine tahliye; 5–50 lb cihaz bertarafı kaydedilir. 01.01.2028'den tek kullanımlık tüplerde artık giderme.

Etiketleme

RACHP ürün, bileşen ve sistemlerinde kalıcı etiket: akışkan adı/ASHRAE numarası, üretim yılı (sahada doldurulan sistemde ilk dolum tarihi), dolum miktarı; İngilizce ve dayanıklı, QR kodla da karşılanabilir (40 CFR 84.58). 01.01.2026'dan reclaim edilmiş akışkan kapları belirlenmiş etiket metniyle işaretlenir (84.112).

İthalat ve ihracat

Toplu HFC ithalatı tüketim tahsisi harcatır. İthalatçı, varıştan 10 gün (deniz yolu) ya da 5 gün (diğer) önce CBP ACE/ABI üzerinden ön bildirim yapar; çeyreklik rapor dönem sonundan 45 gün içinde. Kayıtlar 5 yıl; üretici, ithalatçı, ihracatçı ve reclaimer için yıllık bağımsız denetim (CPA). İhracata bağlı ek tüketim tahsisi (RACA) EPA formuyla istenir.

Yaptırım ve ceza

EPA (OECA) yürütür; AIM Act ve 40 CFR 84.120 gereği Clean Air Act §113 cezaları uygulanır: yargısal yolda ihlal başına günlük en çok 124.426 $, idari yolda günlük en çok 59.114 $ (toplam üst sınır 472.901 $), saha cezası en çok 11.823 $ (2025 tutarları, 40 CFR 19.4).

Bildirimler

• Kaçak onarım süresi uzatma talebi (Leak Repair Extension Request) · Sahip/işletmeci (yetkili şirket yetkilisi imzalar) → EPA · Eşik aşımından 30 gün (IPR 120) içinde; tahmini tarih değişirse 30 gün içinde · EPA CDX → HAWK (Excel form)
• Kronik kaçak raporu (yıllık kayıp tam şarjın %125'ini aşarsa) · Sahip/işletmeci → EPA · Ertesi yıl 1 Mart · EPA CDX → HAWK
• Retrofit/emeklilik planından vazgeçme ya da süre uzatma talebi · Sahip/işletmeci → EPA · Vazgeçme: plan tarihinden 180 gün içinde; uzatma: eşik aşımından 7 ay içinde · EPA CDX → HAWK
• Purge edilip imha edilen akışkanı kaçak oranından hariç tutma bildirimi · Sahip/işletmeci → EPA · İlk kullanımdan 60 gün içinde · EPA CDX → HAWK
• Yangın söndürme ekipmanı yıllık raporu · İlk dolum/servis yapan, geri dönüştürücü → EPA · Her yıl 14 Şubat (ilk 2027) · EPA CDX → HAWK
• Reclaim akışkan satış raporu (süpermarket, soğutmalı taşıma, buz makinesi alt sektörleri) · Reclaimer, dağıtıcı, toptancı → EPA · 14.02.2027 (2026 verisi) ve 14.02.2028 · EPA CDX → HAWK
• HFC üretici, ithalatçı, ihracatçı ve reclaimer çeyreklik raporları · Toplu HFC üreticisi, ithalatçısı, ihracatçısı, reclaimer → EPA · Çeyrek sonundan 45 gün içinde (15 Mayıs, 14 Ağustos, 14 Kasım, 14 Şubat) · e-GGRT (HAWK modülü)
• Üretici tek seferlik raporu (ölçüm yöntemi, dönüşüm faktörleri, iç muhasebe prosedürleri) · HFC üreticisi → EPA · 120 gün içinde · e-GGRT
• HFC ithalat ön bildirimi · İthalatçı / gümrük müşaviri → CBP (EPA verisi) · Varıştan 10 gün (deniz yolu) ya da 5 gün (diğer) önce · CBP ACE/ABI (EDI)
• Yıllık bağımsız üçüncü taraf denetim raporu (40 CFR 84.33, CPA) · Üretici, ithalatçı, ihracatçı, reclaimer, yangın söndürücü geri dönüştürücü, uygulamaya özel tahsis sahibi → EPA · Yıllık
• Technology Transitions yıllık raporu · Ürün/bileşen üreticisi ve ithalatçısı → EPA · Yıl sonundan 90 gün içinde (31 Mart) · EPA CDX (HFC-ODS-R)
• Uygulamaya özel tahsis sahibi raporu · Uygulamaya özel tahsis sahibi → EPA · Yılda iki kez · e-GGRT
• Reclaimer yıllık raporu (Section 608) · Sertifikalı reclaimer → EPA · Her yıl 1 Şubat; sahiplik değişiminde 30 gün
• Sertifikalı teknisyen listesi · Section 608 sertifikasyon programı → EPA · 30 Ocak ve 30 Temmuz (son 6 ay)

Resmî belge ve formlar

• EPA ER&R Excel formları: Leak Repair Extension Request (3520-38), Request to Extend / Cease Retrofit or Retirement (3520-42 / 3520-41), HFC Chronic Leak Report (3520-36), Notification of Purged Refrigerants (3520-39), HFC Reclaim Report (3520-40), HFC Fire Suppression Annual Report (3520-37) · ER&R kapsamındaki talep ve raporların EPA'ya gönderimi (Sahip/işletmeci ya da adına yetkilendirilen Leak Reporter; reclaimer ve yangın söndürmede Company Representative)
• EPA HFC raporlama formları (xlsx): üretim, ithalat, ihracat, geri kazanım, imha, transfer, envanter · Tahsis faaliyetlerinin çeyreklik raporlanması (Üretici/ithalatçı/ihracatçı/reclaimer (Company Representative))
• Servis belgesi (40 CFR 84.106(l)(2)): cihaz kimliği/konumu, tarih, parça, işlem türü, işi yapan kişi, akışkan türü ve miktarı · Gaz ekleme/çekme işleminin sahibe belgelenmesi (50 lb ve üzeri ODS'li cihazda eklenen miktarı gösteren fatura, 82.166) (Sertifikalı teknisyen / servis firması)
• Kaçak muayenesi, onarım ve ilk/takip doğrulama testi kayıtları · Eşik aşımında onarım ve test kanıtı (Sahip/işletmeci ve sertifikalı teknisyen)
• Retrofit/emeklilik planı (30 gün içinde, imzalı, sahada erişilebilir) · Onarılmayan cihazın 1 yıl içinde dönüştürülmesi ya da emekliye ayrılması (Sahip/işletmeci (yetkili şirket yetkilisi))
• Bertaraf kaydı (5–50 lb cihazlar) · Cihaz bertarafında gaz geri kazanımının belgelenmesi (Sertifikalı teknisyen)
• Technology Transitions Report (Excel) · Ürün/bileşen üretim ve ithalatının yıllık raporu (Ürün üreticisi / ithalatçısı)

Dijital sistemler

• EPA CDX → HFC-ODS-R program servisi → HAWK · ER&R Excel formlarının yüklenmesi; CDX hesabı (Login.gov önerilir), CROMERR e-imza; API doğrulanmadı
• e-GGRT (Electronic Greenhouse Gas Reporting Tool) — HAWK (HFC Allowance Allocation and Reporting) modülü · Toplu HFC tahsis raporları; kayıt yalnız davetle; HAWK e-GGRT altyapısında çalışan HFC modülüdür; API doğrulanmadı
• CBP ACE/ABI · HFC ithalat ön bildirimi (EDI)
• CDX ODS Program Service · ODS ithalat/imha dilekçeleri ve bazı özel bildirimler

Not

EPA, ER&R kuralını yeniden değerlendireceğini duyurdu; 22.10.2026 itibarıyla Federal Register'da yayımlanmış bir değişiklik yok (yeniden değerlendirme duyuruldu, resmî değişiklik yok). Taşıma soğutma üniteleri (TRU) için kaçak onarımı muafiyeti yalnız önerge aşamasında (FR 2026-10388; yorum süresi 10.07.2026'da kapandı).

Kaynaklar

• eCFR — 40 CFR Part 84 Subpart C (Emissions Reduction and Reclamation)
• eCFR — 40 CFR Part 84 Subpart A (HFC tahsis)
• eCFR — 40 CFR Part 84 Subpart B (Technology Transitions)
• eCFR — 40 CFR Part 82 Subpart F (Clean Air Act Section 608)
• eCFR — 40 CFR 19.4 Enflasyona göre ayarlanmış sivil para cezaları
• EPA — Reporting Resources for the Emissions Reduction & Reclamation Rule

Ana mevzuat

• Regulation for the Management of High GWP Refrigerants for Stationary Sources — Refrigerant Management Program (17 CCR §§ 95380–95398) · 2010 (AKTİF (yürürlük 19.11.2010; resmî CCR'de 09.10.2026 itibarıyla yürürlüğe girmiş yeni değişiklik yok))
• California HFC Prohibitions (17 CCR §§ 95371–95379) (AKTİF (son değişiklik 29.12.2021, uygulama 01.01.2022))

Yetkili kurumlar

• California Air Resources Board (CARB)
• Yerel hava kirliliği kontrol yetkilileri (APCO) — uygulama yetkisi

Kurallar

Kapsam eşiği

RMP: tam şarjı 50 lb üzerinde, KIP'i 150 ve üzeri (ya da ODS) akışkan içeren sabit, konut dışı soğutma sistemleri; amonyak ve CO2 hariç. Tesis sınıfı en büyük sisteme göre: büyük 2.000 lb ve üzeri, orta 200–2.000 lb, küçük 50–200 lb. HFC yasakları (17 CCR 95371–95379) listelenen son kullanımlarda satış, kiralama, kurulum ve kullanım yapan herkesi kapsar.

Sızıntı kontrolü

Büyük (2.000 lb ve üzeri) aylık, orta 3 ayda bir, küçük yılda bir kaçak muayenesi; uygun ALD varsa periyodik muayene gerekmez. 5 lb ya da şarjın %1'i kadar gaz eklendiğinde de muayene yapılır. Oran eşiği yok: tespit edilen her kaçak 14 gün içinde onarılır (teknisyen/parça yoksa 45, belirli IPR'de 120 gün), ilk ve takip doğrulama testi yapılır.

Otomatik kaçak tespiti

Büyük tesislerde (2.000 lb ve üzeri) kapalı mekândaki bileşenler için 2012'den beri ALD zorunlu. Doğrudan sistem 10 ppm algılar, 100 ppm'de alarm verir; dolaylı sistem 50 lb ya da %10 kayıpta alarm verir. Alarmdan sonra 24 saat içinde muayene; ALD yıllık denetlenir ve kalibre edilir.

Kayıt defteri

Tesiste en az 5 yıl (17 CCR 95389): kayıt bilgileri, muayene ve ALD denetimleri, servis ve onarım, retrofit/emeklilik planları, raporlar, muafiyetler, akışkan faturaları ve sevkiyatlar, tam şarj hesapları. Dağıtıcı ve toptancılar raporları, faturaları ve teknisyen istihdam belgesini 5 yıl saklar.

Teknisyen belgesi

Kaçak onarımı sertifikalı teknisyenle yapılır; 2 lb ve üzeri kaptaki yüksek KIP'li akışkan yalnız sertifikalı teknisyene ya da işverenine satılır (17 CCR 95391). Yıllık raporda teknisyenin adı ve EPA sertifika numarası yer alır. C38/C20 eyalet lisansı şartı doğrulanmadı.

Firma belgesi

Firma için ayrı bir F-gaz sertifikası tespit edilmedi; Kaliforniya yüklenici lisansı (C38/C20) şartı doğrulanmadı.

HFC azaltımı ve kota

Eyalete özgü üretim/ithalat kotası tespit edilmedi; federal tahsis (allowance) sistemi geçerlidir.

Yasaklar ve KIP sınırı

17 CCR 95374 tablolarıyla son kullanım bazlı KIP yasakları (örnek: 50 lb üzeri yeni soğutma ekipmanında KIP 150 ve üzeri yasak; diğer klimalarda 01.01.2025'ten KIP 750 ve üzeri yasak). Servis ve dolumda yalnız SNAP kabullü akışkan; bilinen kaçağı olan sisteme gaz eklenemez (istisnalar hariç).

Geri kazanım ve imha

Devre açılmadan önce sertifikalı makineyle geri kazanım; bertarafta geri kazanım zorunlu. Kullanılmış akışkan arıtılmadan (reclaim) satılamaz; tek kullanımlık tüp 15 inHg vakuma inmeden atılamaz. Klima/VRF üreticileri sertifikalı geri kazanılmış R-410A kullanır (R4 programı, 17 CCR 95376).

Etiketleme

HFC yasakları kapsamındaki ürünlerde üretici etiketi zorunlu (17 CCR 95375). RMP'de ayrı ekipman etiketi tespit edilmedi.

İthalat ve ihracat

Eyalete özgü ithalat/ihracat kuralı tespit edilmedi; federal kurallar geçerlidir.

Yaptırım ve ceza

CARB ve yerel hava kalitesi yetkilileri uygular. Cezalar HSC 38580 → HSC 42400 vd.: kusursuz sorumlulukta 5.000 $ / 10.000 $, ihmalde 25.000 $, bilerek düzeltmemede 40.000 $, kasıtta 75.000 $'a kadar; kabahatte 5.000 $ ve/veya 6 ay. Geciken muayene, onarım, kayıt, rapor, plan ve ödenmeyen ücret için her gün ayrı ihlal sayılır (17 CCR 95395).

Bildirimler

• Tesis ve sistem kaydı · Tam şarjı 50 lb üzerinde sistemi olan tesis sahibi/işletmecisi → CARB · Yeni sistemde işletmeye girişi izleyen yılın 1 Mart'ı · CARB R3
• Yıllık rapor (servis ve kaçak bilgisi, teknisyen adı ve EPA sertifika no, akışkan alım/dolum/geri kazanım/stok/sevkiyat) · 200 lb ve üzeri sistemi olan tesisler; 50–200 lb tesisler talep hâlinde 60 gün içinde → CARB · Her yıl 1 Mart (önceki yıl) · CARB R3
• Yıllık uygulama ücreti · 2.000 lb ve üzeri tesis 370 $; 200–2.000 lb tesis 170 $; küçük tesis ücretsiz → CARB · Yıllık · CARB R3
• Dağıtıcı/toptancı/reclaimer yıllık raporu (eyalet geneli toplam alış, satış, reclaimer'a sevk) · Yüksek KIP'li akışkan satan dağıtıcı, toptancı ve reclaimer → CARB · Her yıl 1 Mart · CARB R3
• Perakende gıda şirketi kaydı ve yıllık raporu (ağırlıklı ortalama KIP) · Perakende gıda şirketleri (17 CCR 95375) → CARB · Kayıt 01.01.2022; rapor her yıl 1 Mart · CARB R3

Resmî belge ve formlar

• Kaçak muayenesi, onarım ve ilk/takip doğrulama testi kayıtları · 17 CCR 95385–95386 uyum kanıtı (Sistem sahibi/işletmecisi ve sertifikalı teknisyen)
• Retrofit/emeklilik planı (imzalı, tarihli; ilk tespitten 6 ay içinde tamamlanır; sahada saklanır) · Onarımı başarısız sistemin dönüştürülmesi ya da emekliye ayrılması (17 CCR 95387) (Sistem sahibi/işletmecisi)
• R3 tesis kaydı ve yıllık rapor formları · Kayıt ve yıllık raporlama (17 CCR 95383, 95388) (Sistem sahibi/işletmecisi)

Dijital sistemler

• CARB R3 (Refrigerant Registration and Reporting) — rmpr3.arb.ca.gov · Tesis/sistem kaydı, yıllık rapor ve ücret; perakende gıda raporları. Toplu yükleme CARB'ın 2024 sunumunda anılıyor; API doğrulanmadı

Not

Kaçak muayenesi ve kayıt hükümleri resmî CCR başlık listesiyle teyit edildi; madde metinlerinin bir kısmı ikincil yayından (LII) okundu.

Kaynaklar

• CARB — Refrigerant Management Program
• CARB — RMP: Registering & Reporting
• 17 CCR §§ 95380–95398 (resmî California Code of Regulations, Westlaw)
• CARB — California SNAP (HFC yasakları, 17 CCR 95371–95379)
• California Health and Safety Code §42402 (leginfo)
• 17 CCR § 95385 — Leak Detection and Monitoring (LII)

Ana mevzuat

• WAC 173-443 (Hydrofluorocarbons and Other Fluorinated Greenhouse Gases) — Refrigerant Management Program; yetki temeli Chapter 70A.60 RCW · 2023 (AKTİF (yürürlük 31.12.2023; son değişiklik 29.11.2025, WSR 25-22-035))

Yetkili kurumlar

• Washington State Department of Ecology

Kurallar

Kapsam eşiği

KIP'i 150 ve üzeri akışkandan 50 lb ve üzeri içeren sabit soğutma ya da klima sistemleri; sistemi kuran, servis veren, bertaraf eden herkes ile toptancı, dağıtıcı ve reclaimer. Tesis sınıfı en büyük sisteme göre: büyük 1.500 lb ve üzeri, orta 200–1.499 lb, küçük 50–199 lb.

Sızıntı kontrolü

Büyük tesis aylık (2024), orta 3 ayda bir (2026), küçük yılda bir (2028); uygun ALD varsa muaf. 5 lb ya da %1 eklemede ve yağ izinde ek muayene. Her muayene ve eklemede 12 aylık kayan ortalama kaçak oranı hesaplanır; eşik perakende gıda/soğuk depo %16, IPR %24, klima %8. Her kaçak 14 gün içinde onarılır (45/120 gün istisnası; başarısızsa 28/90/240 gün).

Otomatik kaçak tespiti

1.500 lb ve üzeri soğutma sistemlerinde 01.01.2025'ten ALD zorunlu (2027'den önce KIP'i 150'nin altındaki akışkana geçiş belgelenirse muaf). Alarmdan sonra 24 saat içinde muayene. Uygun ALD, periyodik muayeneden muafiyet sağlar.

Kayıt defteri

Tesiste 5 yıl (WAC 173-443-195): kayıt bilgileri, ALD ve muayene sonuçları, kaçak oranı hesapları, servis ve onarım, planlar, raporlar, muafiyetler, faturalar, sevkiyatlar, tam şarj hesapları. Toptancı ve dağıtıcılar faturaları ve teknisyen istihdam belgesini 5 yıl saklar.

Teknisyen belgesi

50 lb ve üzeri, KIP 150 ve üzeri sistemde çalışan herkes EPA Section 608 sertifikalı olmalı (WAC 173-443-205); onarım ve doğrulama testleri sertifikalı teknisyenle yapılır.

Firma belgesi

Bu çalışmada tespit edilmedi.

HFC azaltımı ve kota

Eyalete özgü üretim/ithalat kotası tespit edilmedi; federal tahsis (allowance) sistemi geçerlidir.

Yasaklar ve KIP sınırı

Ürün bazlı KIP yasakları bu çalışmada tespit edilmedi. Servis kuralı olarak yalnız SNAP kabullü akışkan kullanılabilir ve bilinen kaçağı olan sisteme gaz eklenemez (WAC 173-443-205).

Geri kazanım ve imha

Servis ve bertarafta federal tahliye kuralı (40 CFR 82.156) ve sertifikalı geri kazanım ekipmanı; tek kullanımlık tüp 15 inHg vakuma indirilir. KIP 150 ve üzeri akışkan satan toptancı, dağıtıcı ve reclaimer'lar Ecology'ye kayıt olur ve 15 Mart'ta yıllık rapor verir (ilk 2025).

Etiketleme

Bu çalışmada tespit edilmedi.

İthalat ve ihracat

Eyalete özgü ithalat/ihracat kuralı tespit edilmedi; federal kurallar geçerlidir.

Yaptırım ve ceza

Department of Ecology uygular; ihlal RCW 70A.15 ihlalidir. RCW 70A.15.3160'a göre ihlal başına günlük en çok 10.000 $ (enflasyona göre artırılabilir); önce teknik yardım ve düzeltme bildirimi (RCW 43.05) uygulanır.

Bildirimler

• Tesis ve sistem kaydı · Büyük tesis 15.03.2024; orta 15.03.2026; küçük 15.03.2028; yeni sistem ertesi yıl 15 Mart; yeni tesis 3 ay içinde → Department of Ecology · Sınıfa göre (bkz. kim) · RAMP
• Kaçak oranı eşik aşımı bildirimi ve doğrulama testi sonuçları · Tesis sahibi/işletmecisi → Department of Ecology · Aşımdan 30 gün içinde; test sonuçları +30 gün · RAMP
• Yıllık rapor (sistem, kaçak oranı, muayene/onarım tarihleri, akışkan alım/dolum/geri kazanım/stok/sevkiyat) · 200 lb ve üzeri sistemi olan tesisler (büyük ilk 2025, orta ilk 2027); küçük zorunlu değil → Department of Ecology · Her yıl 15 Mart · RAMP
• Retrofit/emeklilik planı · Eşiği aşan ve onarımı başarısız sistemin sahibi → Department of Ecology · 90 gün içinde; iş ikinci onarım süresinden sonra 6 ay içinde tamamlanır
• Toptancı/dağıtıcı/reclaimer kaydı ve yıllık raporu · KIP 150 ve üzeri akışkan satan/geri kazanan kuruluşlar → Department of Ecology · Kayıt 15.03.2024 ya da faaliyet yılının ertesi 15 Mart; rapor her yıl 15 Mart (ilk 2025) · RAMP
• Kayıt ve uygulama ücreti · Büyük tesis 150 $ tek sefer + 370 $/yıl; orta tesis 170 $ (2027'den); 200 lb altı ücretsiz → Department of Ecology · Faturadan 30 gün içinde
• Tesis devrinde bildirim (devirden önce sertifikalı teknisyenle sızdırmazlık muayenesi) · Tesis sahibi → Department of Ecology · Satış/devir öncesi · RAMP

Resmî belge ve formlar

• Kaçak muayenesi, alarm, onarım ve ilk/takip doğrulama testi kayıtları · WAC 173-443 uyum kanıtı (Tesis sahibi/işletmecisi ve EPA sertifikalı teknisyen)
• Retrofit/emeklilik planı · Onarımı başarısız sistemin dönüştürülmesi ya da emekliye ayrılması (WAC 173-443-175) (Tesis sahibi/işletmecisi)
• Muafiyet başvurusu (imkânsızlık, mücbir sebep, ekonomik zorluk) · WAC 173-443-235 muafiyeti; e-posta ya da posta, 30 gün tamlık + 60 gün karar (Tesis sahibi/işletmecisi)

Dijital sistemler

• RAMP (Refrigeration and Air-Conditioning Management Platform) · Tesis/sistem kaydı, eşik bildirimi ve yıllık raporlama; ekran akışı ve API doğrulanmadı
• Secure Access Washington (SAW) + Climate Pollution Reduction Application · RAMP'e erişim için kimlik ve hizmet bağlantısı

Kaynaklar

• Chapter 173-443 WAC — Hydrofluorocarbons (HFCs) and Other Fluorinated Greenhouse Gases
• Washington Ecology — Refrigerant Management Program
• RCW 70A.15.3160 — Civil penalties
• RCW 70A.60.040 — Department's authority

Ana mevzuat

• 6 NYCRR Part 494 — Hydrofluorocarbon Standards and Reporting (Subpart 494-1 genel hükümler ve tedarikçiler; Subpart 494-2 Refrigerant Management Program; 494-2.8 Supermarket Refrigerant Program) · 2024 (AKTİF (değiştirilmiş metin Aralık 2024; tüm sistem ALD şartı takdiren 31.12.2027'ye ertelendi))

Yetkili kurumlar

• New York State Department of Environmental Conservation (NYSDEC)

Kurallar

Kapsam eşiği

RMP: KIP20'si 10'un üzerinde düzenlenen maddeden 50 lb ve üzeri içeren ticari sabit soğutma ve klima ekipmanı. Sınıflar: büyük 1.500 lb ve üzeri, orta 200–1.499 lb, küçük 50–199 lb. Süpermarket Soğutucu Programı: New York'ta 20 ve üzeri (ya da ABD'de 100'ün üzerinde) mağazası olan, 200 lb ve üzeri sistemli zincirler.

Sızıntı kontrolü

Büyük klima aylık ya da ALD; orta 3 ayda bir, küçük yılda bir (ya da ALD). Muayeneyi sahip/işletmeci kalibre cihazla (10 ppm) ya da köpükle yapabilir; 5 lb ya da %1 eklemede ve yağ izinde ek muayene. Tespit edilen her kaçak 14 gün içinde sertifikalı teknisyenle onarılır (45/120 gün istisnası); takip doğrulama testi 10 gün (tahliyede 14 gün).

Otomatik kaçak tespiti

Büyük soğutma sistemlerinde ALD zorunlu (mevcutlarda 01.06.2025'e kadar, yenilerde 30 gün içinde; o tarihe kadar aylık muayene). Alarmdan sonra 24 saat içinde muayene. Tüm sistemin ALD ile izlenmesi şartı, NYSDEC takdir yetkisiyle 31.12.2027'ye ertelendi.

Kayıt defteri

Tesiste 5 yıl; talep edilirse 90 gün içinde sunulur: kayıt, muayene/alarm/kalibrasyon, servis (işi yapan kişinin adı), planlar, raporlar, varyans, faturalar, sevkiyatlar, tam şarj hesapları, purge imha kanıtı. Tedarikçi ve reclaimer'lar da kayıtları 5 yıl saklar.

Teknisyen belgesi

Kaçak onarımı sertifikalı teknisyenle yapılır; periyodik kaçak muayenesini sahip/işletmeci kalibre cihazla kendisi yapabilir.

Firma belgesi

Bu çalışmada tespit edilmedi.

HFC azaltımı ve kota

Eyalete özgü üretim/ithalat kotası tespit edilmedi; federal tahsis sistemi geçerlidir. Süpermarket zincirleri 01.01.2035'e kadar KIP20'si 10'un altındaki akışkana, en çok %5 kayba ya da eşdeğer emisyona ulaşmalıdır; isteğe bağlı geçiş planı 01.01.2027 (en geç 2040).

Yasaklar ve KIP sınırı

Part 494 sektör bazlı HFC kısıtlamaları içerir; madde düzeyi bu çalışmada çıkarılmadı. Retrofit yalnız daha düşük KIP20'li akışkana yapılabilir (494-2.5); süpermarket zincirlerinin 2035 hedefi için bkz. HFC azaltımı.

Geri kazanım ve imha

New York'a akışkan satan ya da orada akışkan toplayan tedarikçi ve reclaimer'lar 01.06.2025'e kadar (ya da faaliyetten 30 gün içinde) kayıt olur, her yıl 31 Mart'ta eyalet alış/satış, reclaim/imha ve virgin oranını raporlar. Onarılamayan ekipman ilk tespitten 6 ay içinde dönüştürülür ya da emekliye ayrılır.

Etiketleme

Kayıtlı ekipmana etiket (akışkan, yıl, dolum kapasitesi) konur ve etiketin kopyası kayda eklenir (494-2.2). Üreticiler için ek etiket ve kayıt hükümleri (494-1.6/1.7).

İthalat ve ihracat

Eyalete özgü ithalat/ihracat kuralı tespit edilmedi; federal kurallar geçerlidir.

Yaptırım ve ceza

NYSDEC denetler; 494-1.10'a göre ihlaller Çevre Koruma Kanunu (ECL) Madde 71 yaptırımlarına tabidir. ECL 71-2103 tutarları (ilk ihlalde 500–18.000 $ + günlük en çok 15.000 $; tekrarında 26.000 $ + günlük 22.500 $) bilinmekle birlikte Part 494 ihlallerine uygulandığı madde metninden doğrulanmadı.

Bildirimler

• RMP ekipman kaydı ve etiket kopyası · Büyük 01.06.2025; orta 01.06.2026; küçük 01.06.2028; yeni ekipman ertesi yıl 1 Haziran; sahip değişiminde yeniden kayıt → NYSDEC · Sınıfa göre (bkz. kim) · nForm
• RMP yıllık raporu (kayan ortalama kaçak oranı, muayene/onarım tarihleri, tedarikçi bazında alım, dolum, geri kazanım, stok, sevkiyat) · Büyük (2026'dan) ve orta (2027'den) ekipman sahipleri; küçük zorunlu değil → NYSDEC · Her yıl 31 Mart · nForm
• Süpermarket Soğutucu Programı yıllık bilgileri · Kapsamdaki süpermarket zincirleri → NYSDEC · Her yıl 1 Haziran (2025'ten) · nForm
• Süpermarket geçiş planı (isteğe bağlı) · Süpermarket zincirleri → NYSDEC · 01.01.2027 · nForm
• Tedarikçi/reclaimer kaydı · New York'a akışkan satan ya da orada akışkan toplayan tedarikçi, dağıtıcı, reclaimer → NYSDEC · 01.06.2025 ya da faaliyete başladıktan 30 gün içinde · nForm
• Tedarikçi/reclaimer yıllık raporu · Tedarikçi, dağıtıcı, reclaimer → NYSDEC · Her yıl 31 Mart (ilk 2026, 2025 verisi) · nForm
• Kayıtların talep üzerine sunumu · Ekipman sahibi, tedarikçi → NYSDEC · Talepten 90 gün içinde

Resmî belge ve formlar

• nForm formları: RMP Registration, RMP Annual Reporting, SRP Registration, SRP Transition Plan, Supplier/Reclaimer Registration & Annual Report, Variance Application · Part 494 kayıt, rapor ve varyans başvuruları (Ekipman sahibi, süpermarket zinciri, tedarikçi/reclaimer)
• Ekipman etiketi (akışkan, yıl, dolum kapasitesi) · Kayıtlı ekipmanın tanınması (494-2.2) (Ekipman sahibi/işletmecisi)
• Retrofit/emeklilik planı (imzalı, tesiste) · Onarılamayan ekipmanın ilk tespitten 6 ay içinde daha düşük KIP20'li akışkana dönüştürülmesi ya da emekliye ayrılması (Ekipman sahibi/işletmecisi)

Dijital sistemler

• NYSDEC nForm · RMP/SRP kayıt ve yıllık raporları, tedarikçi kaydı, varyans başvurusu; 11.06.2026'dan e-posta ile giriş; API doğrulanmadı

Not

Part 494 ihlallerine ECL 71-2103 ceza tutarlarının uygulandığı madde metninden doğrulanmadı.

Kaynaklar

• 6 NYCRR Part 494 — Hydrofluorocarbon Standards and Reporting (Express Terms, NYSDEC)
• NYSDEC — Part 494/495 Requirements for Suppliers and Owners or Operators
• NYSDEC — nForm
• NYSDEC — Climate Change regulatory revisions (Part 494, takdir yetkisi yazıları)
• NY ECL §71-2103 Violations; civil liability

Ana mevzuat

• Federal Halocarbon Regulations, 2022 (FHR 2022), SOR/2022-110 · 2022 (AKTİF (tescil 20.05.2022; yalnız federal yetki alanındaki sistemler; FHR 2003'ü yürürlükten kaldırdı))
• Ozone-depleting Substances and Halocarbon Alternatives Regulations (ODSHAR), SOR/2016-137 (CEPA 1999) · 2016 (AKTİF (yürürlük 29.12.2016; HFC hükümleri SOR/2017-216 ile 16.04.2018; son değişiklik 23.08.2020; 2024 incelemesi 'şu an değişikliğe gerek yok' sonucuyla tamamlandı, 25.09.2026))
• Canadian Environmental Protection Act, 1999 (CEPA 1999) · 1999 (AKTİF (çerçeve kanun))
• Montreal Protokolü Kigali Değişikliği (Kanada onayı) · 2017 (AKTİF (onay Kasım 2017))
• Environmental Code of Practice for Elimination of Fluorocarbon Emissions from Refrigeration and Air Conditioning Systems · 2015 (AKTİF (uygulama kodu; il düzenlemeleri atıf yapar))

Yetkili kurumlar

• Environment and Climate Change Canada (ECCC)
• Canada Border Services Agency (CBSA)
• İl/territory çevre bakanlıkları (federal kapsam dışındaki sistemler)

Kurallar

Kapsam eşiği

FHR 2022 yalnız federal sistemlere uygulanır: federal mülk, federal iş/teşebbüs (demiryolu, liman, havalimanı, telekom, banka) ve yerli/federal arazideki sistemler; diğerlerinde il/territory kuralları geçerlidir. Büyük sistem: devresi 10 kg'ın üzerinde. ODSHAR: Tablo 4'teki HFC'lerin ithalatı, ihracatı, üretimi ve HFC'li ürünler.

Sızıntı kontrolü

Devresi 10 kg'ın üzerindeki sistemlerde her takvim yılında en az bir kez, iki test arası en fazla 15 ay. Her dolumdan önce kaçak testi zorunlu; kaçak varsa sahibine bildirilir ve onarılır. İllerde ayrıca farklı kurallar var (örnek: Québec 20 kW ve üzeri yıllık, Newfoundland and Labrador 3 hp ve üzeri yıllık).

Otomatik kaçak tespiti

Federal mevzuatta sabit gaz dedektörünü kaçak testinin yerine koyan hüküm tespit edilmedi. CSA B52:23 mekanik soğutma kodu (illerce kabul edilen güvenlik kodu) soğutucu algılama sistemi şartları getirir; bu bir çevre kuralı değildir.

Kayıt defteri

Büyük sistemde envanter (Sch.2 Part 4) ve aktivite günlüğü: kurulum, servis, kalıcı devreden çıkarma, mülkiyet devri (küçük sistemde yalnız servis); tarih, iş türü, kişi, sertifika no, geri kazanılan/doldurulan kg. Belgeler sahada en az 5 yıl, elektronik saklama izinli (s.26). ODSHAR ithalat kayıtları (Sch.7) Kanada'daki ana işyerinde 5 yıl.

Teknisyen belgesi

Federal sistemlerde kurulum, servis ve geri kazanım sertifikalı kişi (certified person) tarafından yapılır (FHR s.14): il sertifikası + mesleki yeterlik. İllerde: Ontario ODP sertifikası (5 yıl), Québec çevresel yeterlik attestasyonu, British Columbia ve Newfoundland and Labrador kayıt numarası, Prince Edward Island kayıtlı kişi, Yukon izni.

Firma belgesi

Federal düzeyde firma sertifikası tespit edilmedi.

HFC azaltımı ve kota

ODSHAR s.65.06 HFC tüketim payı: taban × %90 (2019–2023), %60 (2024–2028), %30 (2029–2033), %20 (2034–2035), %15 (2036 ve sonrası); taban 18.008.795 t CO2e. 2025'te 19 pay sahibine toplam 10.497.842 t CO2e pay verildi. Pay devri Bakan onayına bağlı; yıllık tüketim payı aşılamaz.

Yasaklar ve KIP sınırı

Halokarbon salımı yasak (istisnalar hariç); kaçak testi amacıyla halokarbon doldurmak yasak. ODSHAR Sch.1.1 ürün sınırları: bağımsız orta/düşük sıcaklık soğutma 2025'ten KIP ≤150; merkezi sistem ve kondenser ünitesi 2020'den ≤2.200; chiller 2025'ten ≤750; mobil soğutma 2025'ten ≤2.200; otomobil kliması 2021 model yılından ≤150.

Geri kazanım ve imha

Kaçak tespit edilince en geç 7 gün içinde onarım, izolasyon ve geri kazanım ya da sistemden geri kazanım (FHR s.18). Kalıcı devreden çıkarmada tüm halokarbon geri kazanılır ve bildirim etiketi konur (s.15–16).

Etiketleme

Kalıcı devreden çıkarılan sisteme bildirim etiketi (FHR Sch.2 Part 2). İllerde ek etiket kuralları var (örnek: Québec ekipman etiketi, British Columbia servis etiketi).

İthalat ve ihracat

HFC ithalatı ve ihracatı için önceden izin ya da tüketim payı (ODSHAR s.63–64); gümrükte izin/pay teyidi sunulur (s.74(3)), elektronik serbest bırakma talebi CBSA Customs Single Window üzerinden. Transit için 15 gün önce bildirim (s.67). Sevkiyat kayıtları (Sch.7) 5 yıl; yıllık rapor 31 Ocak (Sch.6).

Yaptırım ve ceza

ECCC denetler; CEPA yaptırımları ve EVAMPA kapsamında idari para cezası (FHR 2022); izin iptali (ODSHAR s.71); CBSA sevkiyatı bekletebilir. Federal ceza tutarı bu çalışmada tespit edilmedi.

Bildirimler

• 100 kg ve üzeri salım raporu (Sch.2 Part 6 ve Part 7) · Federal sistem sahibi → ECCC · 24 saat içinde ilk bildirim; 30 gün içinde yazılı rapor · E-posta / bölgesel ECCC ve il acil hattı
• 10–100 kg salımlar için yarıyıllık rapor · Federal sistem sahibi → ECCC · 31 Temmuz ve 31 Ocak · E-posta
• Acil durum dolumu raporu (Sch.2 Part 1) · Sistem sahibi → ECCC (Bakanlık) · Acil dolumdan sonra 7 gün içinde · E-posta veya posta
• ODSHAR yıllık raporu (Sch.6: miktarlar, stok, alıcılar, gümrük işlem no) · İzin/pay sahibi ithalatçı, ihracatçı, üretici → ECCC · Her yıl 31 Ocak · E-posta (online portal yok)
• Transit bildirimi · İthalatçı/taşıyıcı → ECCC · Transitten 15 gün önce · E-posta
• Pay transferi onay talebi · Tüketim payı sahibi → ECCC (Bakan) · Transferden önce · E-posta
• Gümrükte izin/pay teyidi · İthalatçı / gümrük müşaviri → CBSA (veri ECCC'ye iletilir) · Her sevkiyat · CBSA Customs Single Window (IID, servis seçeneği 911)
• Kayıtların talep üzerine sunumu · Sahip / ithalatçı → ECCC · Bakanın yazılı talebi üzerine · E-posta veya posta
• Kayıtların ana işyeri dışında saklanması halinde adres bildirimi · İthalatçı → ECCC · Saklama yeri değiştiğinde

Resmî belge ve formlar

• ECCC aktivite günlüğü şablonu (Sch.2 Part 5) · Kurulum, servis, kalıcı devreden çıkarma, devir kaydı (Sorumlu kişi / sertifikalı kişi)
• Sistem envanteri (Sch.2 Part 4) · Büyük sistemlerin envanteri (Federal sistem sahibi)
• Salım raporları (Sch.2 Part 6 ve Part 7) · Salımların ECCC'ye bildirimi (Federal sistem sahibi)
• Acil durum dolumu raporu (Sch.2 Part 1) · Acil durum dolumunun ECCC'ye bildirimi (Sistem sahibi)
• Kalıcı devreden çıkarma bildirim etiketi (Sch.2 Part 2) · Geri kazanımın sistem üzerinde belgelenmesi (Sertifikalı kişi)
• ODSHAR yıllık rapor (Sch.6) ve ithalat kaydı (Sch.7) · HFC ithalat/ihracat/üretim raporu ve sevkiyat kaydı (İthalatçı, ihracatçı, üretici)

Dijital sistemler

• ECCC halokarbon şablonları (FHR bilgi sayfası) · Aktivite günlüğü ve rapor şablonlarının indirilmesi; gönderim e-posta veya posta
• ECCC izin/pay işlemleri (CEPA Registry) · ODSHAR izin ve yıllık raporları için online portal yok; kanal e-posta ve telefon (Chemical Production Division); pay listeleri kamuya açık
• CBSA Customs Single Window (IID, servis seçeneği 911) · ODS/HFC sevkiyatlarında elektronik serbest bırakma talebi; ECCC veriyi her sevkiyatta alır

Not

FHR 2022 yalnız federal sistemlere uygulanır; diğer sistemlerde servis, teknisyen ve kayıt kuralları 13 il/territory düzenlemesiyle belirlenir. Nova Scotia, New Brunswick, Yukon ve Nunavut kurallarının güncel metni doğrulanmadı.

Kaynaklar

• Federal Halocarbon Regulations, 2022 (SOR/2022-110) — Justice Laws tam metin
• ODSHAR (SOR/2016-137) — Justice Laws tam metin
• ECCC — Federal Halocarbon Regulations information
• ECCC — Authorizations for ozone-depleting substances and hydrofluorocarbons
• ECCC — What We Heard: ODSHAR incelemesi istişare raporu
• CBSA Memorandum D19-7-2 (ODS ve halokarbon alternatifleri ithalat/ihracatı)

Ana mevzuat

• Règlement sur les halocarbures / Regulation respecting halocarbons (RLRQ c. Q-2, r. 29) · 2004 (AKTİF (D. 1091-2004; son değişiklik D. 986-2023))

Yetkili kurumlar

• Ministère de l'Environnement, de la Lutte contre les changements climatiques, de la Faune et des Parcs (MELCCFP)
• Ministère de l'Emploi et de la Solidarité sociale (MESS) / Commission de la construction du Québec (CCQ) — attestasyon

Kurallar

Kapsam eşiği

Soğutma, klima ve yangın söndürme ekipmanındaki halokarbonlar (HFC, HCFC, CFC, PFC; SF6 kısmen). Yıllık kaçak testi ve 48 saat kuralı 20 kW ve üzeri birimler ile chiller'ları (madde 18 kategorileri 6, 7, 9) kapsar; servis registresi ev tipi olmayan ekipmanda tutulur.

Sızıntı kontrolü

20 kW ve üzeri birimlerde ve chiller'larda yılda bir kaçak testi (iki test arası en fazla 15 ay), en az 5 g/yıl hassasiyetli elektronik dedektörle; onarım sonrasında 30. ile 60. gün arasında tekrar test. Her dolum/yeniden dolum öncesi kaçak testi.

Otomatik kaçak tespiti

Zorunluluk yok; testlerde en az 5 g/yıl hassasiyetli elektronik (portatif) dedektör kullanılır.

Kayıt defteri

Servis registresi: tarih, adres, seri no, gaz türü ve kg, test sonucu, işi yapan kişi ve attestasyon no, işveren; bir kopyası ekipman sahibine verilir. Teknisyen ve sahip 5 yıl saklar (madde 59–60).

Teknisyen belgesi

Kurulum, servis, onarım, gaz alma, doldurma, transfer ve temizleme işlerinde çevresel halokarbon yeterlik attestasyonu (attestation de qualification environnementale) zorunlu (madde 43–51); attestasyonu MESS/CCQ düzenler, işveren ve satıcı kontrol eder; stajyer gözetim altında çalışabilir.

Firma belgesi

Bu çalışmada tespit edilmedi.

HFC azaltımı ve kota

İle özgü kota tespit edilmedi; federal ODSHAR tüketim payı sistemi geçerlidir.

Yasaklar ve KIP sınırı

Yönetmelik KIP (PRP) yasakları içerir (madde 21.1–21.2); ayrıntılı sınırlar bu çalışmada çıkarılmadı. SF6 ile sızdırma testi yasak.

Geri kazanım ve imha

Servis, onarım ve sökümde AHRI 740 uyumlu ekipmanla geri kazanım. Kaçak derhal durdurulur; 20 kW ve üzeri birimlerde 48 saat içinde geri kazanım ve salınan miktarın tahmini (madde 11). Bertaraf öncesi boşaltma ve etiket (madde 14). Dolan kaplar 45 gün içinde tedarikçiye (toptancıda 90 gün) döner.

Etiketleme

Ekipman etiketi: ASHRAE 34 akışkan kodu, şarj miktarı, son değişiklik tarihi (madde 17.1); bertaraf öncesi boşaltılan ekipmana 'halocarbure vidangé' etiketi (madde 14).

İthalat ve ihracat

Toptancı ve ilk tedarikçi yıllık satış/dağıtım raporunu ve ilk ithalatçı alım raporunu 31 Mart'ta verir (madde 57); satıcı alıcının attestasyonunu kontrol eder (madde 50–51). İthalat izni federaldir (ODSHAR).

Yaptırım ve ceza

Çevre Kalitesi Kanunu (LQE) ve ilgili kanun (M-11.6) kapsamında para cezaları; tutar bu çalışmada tespit edilmedi.

Bildirimler

• 10 kg'ın üzerinde sıvı halokarbon salımı/kaza raporu · Ekipman sahibi/işletmecisi → MELCCFP · Derhal (madde 13) · Elektronik iletim (madde 4.1; kanal doğrulanmadı)
• Kaçaklı ekipmanın acil çalıştırma bildirimi · Ekipman sahibi/işletmecisi → MELCCFP · Madde 12'deki sürelerle (7/14 gün) · Elektronik iletim (madde 4.1)
• Yıllık satış/dağıtım raporu ve ilk ithalatçı alım raporu · Toptancı / ilk tedarikçi → MELCCFP · Her yıl 31 Mart · Elektronik iletim (madde 4.1)
• Geri alım/geri kazanım işletmesi yıllık raporu · Geri kazanım, reclaim ve imha işletmeleri → MELCCFP · Yıllık (madde 57.1, 61) · Elektronik iletim (madde 4.1)

Resmî belge ve formlar

• Çevresel halokarbon yeterlik attestasyonu · Halokarbonla çalışma yetkisi; talep edildiğinde gösterilir (Teknisyen (eğitim/sınav sonrası MESS/CCQ düzenler))
• Servis registresi (sahibine kopya) · Her servis işinin kaydı; 5 yıl saklanır (Teknisyen)
• Ekipman etiketi (ASHRAE 34 kodu, şarj, son değişiklik) · Ekipmandaki halokarbonun tanınması (Teknisyen / ekipman sahibi)

Dijital sistemler

• MELCCFP elektronik iletim kanalı (madde 4.1) · Bakanlığa tüm iletimler elektronik; portal/form doğrulanmadı

Not

Bakanlığa iletimlerin elektronik yapılması zorunlu (madde 4.1); iletim kanalı (portal/form) doğrulanmadı.

Kaynaklar

• Règlement sur les halocarbures (Q-2, r. 29) — LégisQuébec
• ECCC — Provincial and territorial halocarbon acts and regulations

Ana mevzuat

• Decreto promulgatorio de la Enmienda de Kigali al Protocolo de Montreal (Kigali Değişikliği) · 2018 (AKTİF (DOF 30.11.2018))
• Ley General del Equilibrio Ecológico y la Protección al Ambiente (LGEEPA) · 1988 (AKTİF (son değişiklik DOF 19.01.2026; md.153 tehlikeli madde ithalatı, md.171 yaptırımlar))
• Ley General de Cambio Climático (LGCC) ve RENE Yönetmeliği (Ulusal Emisyon Sicili) · 2012 (AKTİF (LGCC son değişiklik DOF 01.04.2024; RENE Yönetmeliği DOF 28.10.2014, sonraki değişiklik durumu doğrulanmadı))
• Acuerdo CICOPLAFEST — dış ticarette düzenlemeye tabi mallar (HFC tarife kalemleri değişikliği) · 2024 (AKTİF (DOF 14.03.2024; HFC kalemleri 13.04.2024'ten))
• HFC ithalat kotası tahsis rehberi (Guía ... asignación de cuotas para la importación de HFC, yıllık) ve SEMARNAT-2020-071-002-A işlemi · 2024 (AKTİF (2025 rehberi; 2026 süreci DGIELGCA/742/2025 yazısıyla; DOF 01.04.2026 sadeleştirmesi))
• PLAFEST Yönetmeliği — tehlikeli madde ithalat izni (SEMARNAT-07-015) (AKTİF (madde metni doğrulanmadı))
• HCFC azami tüketim Acuerdo'su 2026–2030 · 2026 (AKTİF (DOF 23.01.2026))
• NOM-161-SEMARNAT-2011 — yönetim planına tabi özel atıklar (ömrü biten buzdolabı ve klima) · 2013 (AKTİF)

Yetkili kurumlar

• SEMARNAT (DGIELGCA: kota; DGGIMAR: ithalat izni; Ulusal Ozon Birimi: SIIPROM)
• PROFEPA (gümrükte doğrulama kaydı ve denetim)
• Agencia Nacional de Aduanas de México (ANAM)
• COFEPRIS (ithalat ön izni)
• CONOCER / SEP (gönüllü yetkinlik standartları)
• Eyalet çevre otoriteleri (NOM-161 denetimi)

Kurallar

Kapsam eşiği

Tedarik tarafı: HFC ithalatçıları (yıllık kota + ithalat izni). Emisyon raporu: 25.000 t CO2e ve üzeri yayan tesisler (RENE) ile HCFC eşiklerini aşan federal tesisler (RETC). Operatör ve servis için zorunlu bir ekipman eşiği tespit edilmedi.

Sızıntı kontrolü

İncelenen federal metinlerde operatöre periyodik sızıntı kontrolü yükümlülüğü bulunamadı (doğrulanmadı); SEMARNAT'ın iyi uygulama kılavuzları önerir.

Otomatik kaçak tespiti

Federal zorunluluk tespit edilmedi.

Kayıt defteri

Operatör için merkezi ekipman kaydı ya da kayıt defteri yükümlülüğü bulunamadı. İthalatçı fiilî ithalat miktarını ve gümrük belgelerini (pedimento) tutar ve raporlar. RENE kapsamındaki tesisler emisyon belgelerini 5 yıl saklar.

Teknisyen belgesi

CONOCER yetkinlik standartları (örnek: EC0506 25 TR'ye kadar, EC1389 150 g'a kadar hidrokarbonlu kapalı cihaz) gönüllüdür; yasal teknisyen sertifikası zorunluluğu yok. Planlanan ulusal teknisyen normlarının (NOM) yayımı doğrulanmadı.

Firma belgesi

Bu çalışmada tespit edilmedi.

HFC azaltımı ve kota

Kigali takvimi: taban 76.982.664 t CO2e (2020–2022 ortalama HFC tüketimi + HCFC tabanının %65'i); 2024 dondurma, 2029 %10, 2035 %30, 2040 %50, 2045 %80 azaltım. Yıllık HFC ithalat kotası kg ve t CO2e olarak verilir; yalnız tahsis yılında geçerli, devredilemez, hiçbir koşulda aşılamaz; %7,5 rezerv.

Yasaklar ve KIP sınırı

Piyasaya arz ya da ekipman bazlı KIP yasağı tespit edilmedi. HCFC'de azami tüketim 2026–2030 için belirlendi ve 2030'da sıfırlanır (Acuerdo, DOF 23.01.2026).

Geri kazanım ve imha

Ömrü biten buzdolabı ve klimalar için NOM-161-SEMARNAT-2011 kapsamında yönetim planı (plan de manejo) zorunlu; denetimi eyaletler yapar. Gaz geri kazanımı, geri dönüşümü ve imhası için SIIPROM'da listelenen merkezlerden oluşan gönüllü ağ var.

Etiketleme

Bu çalışmada tespit edilmedi.

İthalat ve ihracat

İki aşama: (1) yıllık kota tahsisi SEMARNAT-2020-071-002-A (DGIELGCA; FF-SEMARNAT-138 formu, ECC'de yüz yüze; DOF 01.04.2026'dan yanıt 20 iş günü); (2) sevkiyat izni SEMARNAT-07-015 (DGGIMAR; VUCEM, COFEPRIS ön izni şart, miktar kotayı aşamaz). Gümrükte PROFEPA doğrulama kaydı ve tarife kalemli beyan (DOF 14.03.2024).

Yaptırım ve ceza

Kotaya özgü ceza maddesi yok; kota hiçbir koşulda aşılamaz, denetim PROFEPA ve gümrükte (ANAM). LGEEPA md.171: 30–50.000 günlük UMA tutarında para cezası, kapatma, 36 saate kadar idari gözaltı, izin askısı/iptali; tekrarında 3 katına kadar. İzinsiz ithalatta malın ticari değerinin %250–300'ü (Ley Aduanera 176-II/178-IV). ODS için 1–9 yıl hapis (CPF 414); HFC'ye uygulanması yoruma bağlı.

Bildirimler

• Yıllık HFC ithalat kotası başvurusu (SEMARNAT-2020-071-002-A) · HFC ithalatçısı (tüzel kişi, RFC, yasal temsilci) → SEMARNAT / DGIELGCA · Yıllık kota duyurusuna göre; yanıt 20 iş günü (DOF 01.04.2026'dan) · Espacio de Contacto Ciudadano (yüz yüze; bildirimler e-postayla alınabilir)
• Önceki yıl ithalat/ihracat raporu · HFC ithalatçısı → SEMARNAT / DGIELGCA · Yılın ilk 15 iş günü
• Yıl sonu HFC envanter raporu · Rezerv kotası kullanan ithalatçı → SEMARNAT / DGIELGCA · Yıl sonu
• Sevkiyat ithalat izni başvurusu (SEMARNAT-07-015) · HFC ithalatçısı (COFEPRIS ön izniyle) → SEMARNAT / DGGIMAR · Her sevkiyat öncesi · VUCEM (24.10.2026'dan VUTCE'ye yönlendirme)
• İzin süresi sonunda ithalat raporu · İzin sahibi ithalatçı → SEMARNAT · İzin süresi bitince · E-posta
• Gümrük beyanı (izin numarası, tarife kalemi) ve PROFEPA doğrulama kaydı · İthalatçı / gümrük müşaviri → ANAM / PROFEPA · Her gönderi · Pedimento (VUCEM)
• RENE yıllık emisyon raporu (HFC dahil) · 25.000 t CO2e ve üzeri tesis → SEMARNAT · 1 Mart – 30 Haziran · COA web
• RENE doğrulama raporu (dictamen) · 25.000 t CO2e ve üzeri tesis (akredite kuruluşla) → SEMARNAT · 3 yılda bir, 1 Temmuz – 30 Kasım · COA web
• RETC raporu (HCFC eşiklerini aşan emisyon/transfer) · Federal tesis → SEMARNAT · 1 Mart – 30 Haziran · COA web

Resmî belge ve formlar

• FF-SEMARNAT-138 kota başvuru formu ve dijital kota formatı (HFC/karışım adı, CAS, kg, t CO2e, tarife kalemi, gerekçe) · Kota tahsisinin teknik değerlendirmesi (HFC ithalatçısı)
• SEMARNAT-07-015 ithalat izni başvurusu · Sevkiyat bazında ithalat izni (HFC ithalatçısı)
• COA yıllık raporu (Cédula de Operación Anual) · RENE/RETC emisyon raporlaması (Kapsamdaki tesis)
• Yönetim planı (plan de manejo) · Ömrü biten buzdolabı ve klimaların yönetimi (NOM-161) (Üretici / ithalatçı / piyasaya arz eden)

Dijital sistemler

• SIIPROM (SEMARNAT) · Montreal/Kigali bilgi portalı, kota duyuruları, geri kazanım merkezleri listesi, teknisyen talep kaydı
• Espacio de Contacto Ciudadano (SEMARNAT) · Kota başvurusunun yüz yüze yapıldığı resmî kanal; elektronik kota formu planlanıyor
• VUCEM → VUTCE (Ventanilla Única) · SEMARNAT-07-015 ithalat izni ve PROFEPA doğrulama kaydı; 24.10.2026'dan yönlendirme
• COA web · RENE ve RETC yıllık raporları
• DOF (Diario Oficial de la Federación) · Normatif yayın ve işlem değişiklikleri

Not

İncelenen federal metinlerde operatöre periyodik sızıntı kontrolü ve kayıt yükümlülüğü bulunamadı. RENE Yönetmeliği'nin 2014 sonrası değişiklik durumu, planlanan teknisyen normlarının (NOM) yayımı, CONOCER standartlarının yayım tarihleri ve Mexico City'ye özgü yerel kural doğrulanmadı.

Kaynaklar

• SEMARNAT — HFC ithalat kotası tahsis rehberi 2025
• Trámite SEMARNAT-2020-071-002-A (kota tahsisi)
• Trámite SEMARNAT-07-015 (ithalat izni)
• DOF — CICOPLAFEST Acuerdo değişikliği (HFC tarife kalemleri, 14.03.2024)
• LGEEPA (yürürlükteki metin, Cámara de Diputados)
• SIIPROM — Enmienda de Kigali

Ana mevzuat

• 消耗臭氧层物质管理条例 (ODS Yönetim Yönetmeliği, Devlet Konseyi kararnameleri 573/770/843) · 2010; son değişiklik 15.08.2026 (Kararname 843: md.1 ve md.40) (aktif)
• 关于进一步加强消耗臭氧层物质和氢氟碳化物管理的通知 (环大气〔2026〕8号) — ODS/HFC yönetimi uygulama bildirimi ve asgari belge listesi · 2026 (01.03.2026 yürürlük) (aktif)
• 消耗臭氧层物质进出口管理办法 (部令第38号) — ODS/HFC ithalat-ihracat yönetmeliği · 2025 (01.05.2025 yürürlük) (aktif)
• 中国受控消耗臭氧层物质清单 (2021年第44号公告) — 18 HFC'nin kontrol listesine alınması · 2021 (aktif)
• 中国履行蒙特利尔议定书国家方案 (2025—2030年) — Montreal Protokolü ulusal uygulama planı · 2025 (aktif)

Yetkili kurumlar

• 生态环境部 (MEE — Ekoloji ve Çevre Bakanlığı, 大气环境司 Hava Çevresi Dairesi): kural, kota, denetim
• İl ve şehir çevre büroları (省/市 生态环境厅/局): 备案 (kayıt) onayı ve yerinde denetim
• 国家消耗臭氧层物质进出口管理办公室 (ODS İthalat-İhracat Yönetim Ofisi; MEE, Ticaret Bakanlığı ve Gümrük ortak)
• 商务部 (MOFCOM — Ticaret Bakanlığı: ithalat-ihracat lisansı) ve 海关总署 (Gümrük Genel İdaresi)
• 生态环境部对外合作与交流中心 (FECO): new-ods kayıt sistemini işletir

Kurallar

Kapsam eşiği

Ekipman sahibine/operatöre yükümlülük yok: gazı kendisi satın almayan kullanıcı ürün kullanıcısı sayılır, kayıt ya da kota gerekmez (条例 md.3). Yükümlülükler zincirdeki firmalardadır: servis, satış, kurulum, geri kazanım/imha, üretici ve ithalatçı. Kapsam 18 HFC dahil kontrollü maddeler listesidir; kg veya CO₂e eşiği yoktur.

Sızıntı kontrolü

Operatöre periyodik sızıntı kontrolü getiren hüküm yok; zorunlu bir ulusal standart da bulunamadı (GB/T 9237-2017 tavsiye niteliğinde). 条例 md.19 üretim ve kullanım birimlerinden genel sızıntı önleme, servis firmalarından geri kazanım ister.

Otomatik kaçak tespiti

Ekipman düzeyinde zorunlu değil. Yükümlülük tesis emisyonu içindir: 条例 md.20 kontrollü maddeyi büyük miktarda kullanan birimlerde çevre makamına bağlı otomatik izleme cihazı ister; HFC-23 yan ürünü çıkan tesislerde sızdırmazlık noktalarında kaçak tespit ve onarım (LDAR) uygulanır.

Kayıt defteri

Kayıt firma düzeyindedir, cihaz düzeyinde değil. Servis firması alım sözleşmesi ve faturası, kullanım defteri (使用台账), depo varsa giriş-çıkış ve sayım kayıtlarını en az 3 yıl saklar (8号 ek listesi). Yıllık toplamlar yıl sonundan itibaren 30 iş günü içinde new-ods'a bildirilir.

Teknisyen belgesi

Zorunlu teknisyen sertifikası tespit edilmedi. Çin'in Ozon Sekreteryası'na beyanına göre izlenebilirlik ve sertifikasyon sistemi henüz kurulmadı; yaklaşık 30.000 teknisyen eğitildi.

Firma belgesi

Lisans yerine 备案 (kayıt) sistemi: servis ve hurda işleme firmaları şehir çevre bürosuna bir kez ve kalıcı kayıt yapar; satış ve kurulum birimleri kaydı her yıl 1 Aralık–31 Ocak arasında yeniler; geri kazanım, rejenerasyon ve imha firmaları il düzeyinde kaydolur. Başvuru new-ods üzerinden, yasal inceleme süresi 20 iş günü.

HFC azaltımı ve kota

HFC üretim ve tüketimi 2024'ten beri kotalı (Kigali takvimi: 2024 dondurma, 2029 %10, 2035 %30, 2040 %50, 2045 %80 azaltım). 2027 kotası 2026 ile aynı: üretim 1,853 milyar, iç kullanım 895 milyon, ithalat 10 milyon t CO₂e. Başvuru 31 Ekim'e, MEE kararı 20 Aralık'a kadar; servis firmaları servis amaçlı kullanımda kota almaz (条例 md.10).

Yasaklar ve KIP sınırı

Ulusal plan (2025–2030): 01.01.2029'dan ≤12 kW birleşik/kanallı klimalarda KIP>750, diğer ekipmanda KIP>2.500 gazla dolum yasak (-50 °C altı hariç); 01.07.2029'dan binek araç klimasında KIP>150 yasak. HCFC'li VRF üretimi 01.01.2027'den yasak. Bireye kontrollü madde satışı ve HFC-23 yan ürününün atmosfere salımı yasak.

Geri kazanım ve imha

Servis ve sökümde gaz geri kazanılır ya da kayıtlı (备案'lı) geri kazanım/rejenerasyon/imha firmasına teslim edilir; doğrudan salım yasak (条例 md.19). Teslim sözleşmesi/faturası ve giriş-çıkış kaydı saklanır. Geri kazanmamanın cezası 50.000–200.000 yuan (md.35). Rejenere gaz için izlenebilirlik standardı hazırlanıyor.

Etiketleme

Ürün etiketi hükmü tespit edilmedi. Kurulum firması kullanıcıya gazın türünü, miktarını ve tedarikçisini bildirmek ve kaydetmek zorunda (8号 (九)).

İthalat ve ihracat

Kontrollü ODS/HFC ithalat-ihracatı kota içinde 审批单 (onay belgesi; inceleme 20 iş günü, en fazla 90 gün geçerli) ve her sevkiyat için tek kullanımlık Ticaret Bakanlığı lisansıyla yapılır; gümrük beyanı lisansla eşleştirilir (部令38号). Yıllık kota başvurusu 31 Ekim'e kadar. 2026 ihalesiyle new-ods ile ithalat-ihracat sistemi birleştiriliyor.

Yaptırım ve ceza

条例 md.30–41: 5.000 yuan'dan 5 milyon yuan'a kadar. Kayıt (备案), defter ya da rapor eksikliği 5.000–20.000 yuan (md.37); geri kazanmama 50.000–200.000 yuan (md.35); kurala aykırı alım-satım piyasa değerinin 3 katı (md.33); denetimi engelleme 50.000–200.000 yuan + sorumlu kişiye 5.000–50.000 yuan (md.40, 2026). Cezalar kredi siciline işlenir (md.41).

Bildirimler

• Üretim, satış, kullanım ve kurulum verisi (çeyreklik) · Üretici, satış ve kurulum birimleri → MEE · Her çeyrek sonundan itibaren 15 iş günü içinde · 消耗臭氧层物质信息管理系统 (new-ods)
• Servis/hurda, geri kazanım, rejenerasyon ve imha verisi (yıllık) · Servis ve hurda işleme firmaları; geri kazanım/imha firmaları → MEE · Yıl sonundan itibaren 30 iş günü içinde · new-ods
• Satış kaydının (备案) yıllık yenilenmesi · Satış ve kurulum birimleri → Şehir çevre bürosu · Her yıl 1 Aralık–31 Ocak · new-ods
• Yıllık kota başvurusu (üretim, iç kullanım, ithalat-ihracat) · HFC üreticisi, ithalatçı ve ihracatçı → MEE (karar 20 Aralık'a kadar) · Her yıl 31 Ekim'e kadar · MEE kanalı (portal adı doğrulanmadı)
• Kayıt bilgisinde değişiklik veya faaliyetin sona ermesi (注销) · Kayıtlı firmalar → Şehir veya il çevre bürosu · Değişiklikte gecikmeden · new-ods

Resmî belge ve formlar

• 备案申请表 (kayıt başvuru formu) + 经营情况说明 (faaliyet açıklaması) + 设施设备说明 (tesis ve ekipman açıklaması) · Servis, satış ve geri kazanım firmasının kaydı (Firma (imzalı, mühürlü, taranarak yüklenir))
• 原始资料清单表 (8号 eki: saklanacak asgari belgeler listesi) · 3 yıl saklanacak alım, kullanım ve depo kayıtlarının listesi (Servis, satış ve kurulum firmaları)
• 使用台账 (kullanım defteri) · Her dolumun ve gaz hareketinin kaydı (Servis firması)
• Yıllık kota başvuru formu (ilk başvuruda işletme ruhsatı, ÇED onayı, kabul belgesi ve yönetim sistemi ekleri) · HFC üretim/ithalat kotası tahsisi (HFC üreticisi / ithalatçı)

Dijital sistemler

• 消耗臭氧层物质信息管理系统 (new-ods, http://new-ods.ozone.org.cn) · Kayıt (备案) başvurusu, çeyreklik ve yıllık veri bildirimi; kamuya açık API ya da toplu yükleme belgelenmemiş
• ODS进出口管理系统 (ODS ithalat-ihracat yönetim sistemi) · Onay belgesi (审批单) işlemleri; 2026 ihalesiyle new-ods ve Ticaret Bakanlığı lisans sistemiyle birleştiriliyor

Not

Rejim firma düzeyinde kayıt (new-ods 备案) ve kota üzerine kurulu; ekipman sahibine ve operatöre yükümlülük yok.

Kaynaklar

• 消耗臭氧层物质管理条例 (2026 revizyon metni) — MEE
• 环大气〔2026〕8号 bildirimi — MEE
• 消耗臭氧层物质进出口管理办法 (部令第38号) — MEE
• 2027年度ODS和HFCs配额总量设定与分配方案 (环办大气〔2026〕20号) — MEE
• 中国履行蒙特利尔议定书国家方案 (2025—2030年) 答记者问 — MEE
• 中国受控消耗臭氧层物质清单 (2021年第44号公告) — MEE

Ana mevzuat

• フロン類の使用の合理化及び管理の適正化に関する法律 (フロン排出抑制法 — Florokarbon Emisyon Kontrol Kanunu, 2001 tarihli 64 sayılı Kanun) · 2001 (2015'te bu adı aldı; son esaslı değişiklik 01.04.2020) (aktif)
• 同 施行令 / 施行規則 (Uygulama Kararnamesi ve Uygulama Yönetmeliği) · 2015 (son değişiklik 28.12.2020) (aktif)
• 第一種特定製品の管理者の判断の基準となるべき事項 (Cihaz yöneticisinin uyacağı ölçütler — 13 sayılı Ortak Tebliğ) · 2015 (değişiklik Ağustos 2022) (aktif)
• フロン類算定漏えい量等の報告等に関する命令 (Hesaplanan kaçak miktarı raporlama kararnamesi) · 2015 (son değişiklik 22.01.2021) (aktif)
• 中間とりまとめ — florokarbon emisyonlarının daha da azaltılması için ara rapor (MOE/METI ortak kurulu) · 06.08.2026 (öneri (yürürlükte değil))

Yetkili kurumlar

• 環境省 (MOE — Çevre Bakanlığı, フロン対策室)
• 経済産業省 (METI — Ekonomi, Ticaret ve Sanayi Bakanlığı, オゾン層保護等推進室)
• 都道府県 (prefektör valilikleri): doldurma/geri kazanım firması kaydı, rehberlik-uyarı-emir, denetim, yıllık rapor
• 事業所管大臣 (ilgili sektör bakanlıkları): hesaplanan kaçak miktarı raporunun alıcısı
• 一般財団法人 日本冷媒・環境保全機構 (JRECO): yasal bilgi işlem merkezi (情報処理センター, RaMS)

Kurallar

Kapsam eşiği

Tüm ticari klima ve soğutma/dondurma cihazları (第一種特定製品, otomatlar dahil); ev tipi ve araç klimaları ayrı kanunlarda. Eşik şarj (kg) ya da CO₂e değil, kompresör gücüdür (kW): basit kontrol tüm cihazlarda, periyodik kontrol 7,5 kW ve üzerinde. Gazlar CFC, HCFC ve HFC. Kaçak raporu işletme toplamı yıllık 1.000 t CO₂ ve üzerindeyse zorunlu.

Sızıntı kontrolü

Basit kontrol (簡易点検): tüm ticari cihazlarda 3 ayda en az bir (ses, dış görünüş, yağ izi, buzlanma; soğutucularda iç sıcaklık). Periyodik kontrol (定期点検, uzman eliyle): klima 7,5–50 kW 3 yılda bir, klima 50 kW ve üzeri yılda bir, soğutma/dondurma 7,5 kW ve üzeri yılda bir. Kaçak bulunursa gecikmeden uzman kontrolü ve onarım.

Otomatik kaçak tespiti

Sürekli izleme (常時監視), Tebliğ 13'teki şartları (günlük ölçüm ve teşhis, kayıtların en az 1 yıl saklanması, iptal edilemeyen anlık uyarı, şarjın %30'u kaçmadan tespit) karşılarsa basit kontrolün yerine yasal olarak geçer; periyodik kontrolün yerine geçmez. 06.08.2026 ara raporu periyodik kontrolün bazı kalemlerinde de kullanılmasını öneriyor (henüz kural değil).

Kayıt defteri

Cihaz bazında kontrol-bakım kayıt defteri (点検整備記録簿) zorunlu; 9 kalem: yönetici, yer ve cihaz bilgisi, gaz türü ve miktarı, kontroller, onarım, onarılamama gerekçesi, dolum, geri kazanım, söküm teslimi. Elektronik tutulabilir; cihaz sökülüp gaz teslim edildikten sonra 3 yıl saklanır, satışta yeni sahibe verilir.

Teknisyen belgesi

Kişisel teknisyen sertifikası yasal zorunlu değil; uzman ve periyodik kontrolü yeterli bilgiye sahip kişi (十分な知見を有する者) yapar ya da gözetir. Uygulamada 冷媒フロン類取扱技術者 (soğutucu florokarbon uzmanı) belgesi bu yeterliliğin kanıtı olarak kullanılır.

Firma belgesi

Doldurma ve geri kazanım firması (第一種フロン類充塡回収業者) çalıştığı her prefektörde kaydolur; kayıt 5 yılda bir yenilenir, değişiklik 30 gün içinde bildirilir. Firma her dolum ve geri kazanımı kaydeder, 5 yıl saklar. Rejenerasyon ve imha yalnız izinli tesiste yapılır.

HFC azaltımı ve kota

Bu çalışmada tespit edilmedi (Florokarbon Kanunu kota değil kullanım, kayıt ve geri kazanım denetimi odaklıdır).

Yasaklar ve KIP sınırı

Florokarbonların atmosfere gelişigüzel salımı herkes için yasak (md.86). Kaçak onarılmadan yeniden dolum yasak; 60 gün içinde onarım kesinse bir kez acil dolum serbest. Dolum, cihaz etiketindeki ya da daha düşük KIP'li soğutucuyla yapılır. Ürün bazlı KIP sınırı bu çalışmada tespit edilmedi.

Geri kazanım ve imha

Cihaz sökülürken gaz kayıtlı doldurma/geri kazanım firmasına teslim edilmeden atılamaz (md.41). Teslim zinciri yazılı belgelerle izlenir: geri kazanım talep belgesi, yetki onay belgesi, teslim alma belgesi (3 yıl saklanır). Teslim alma belgesi 30 gün (bina yıkımında 90 gün) içinde gelmezse prefektöre bildirilir. Gaz rejenerasyon ya da imha tesisine gider.

Etiketleme

Ürün üzerinde etiket (表示) yükümlülüğü Kanun md.87'de; ihlali 100.000 yen'e kadar idari para cezası (md.109). Etiket içeriği bu çalışmada ayrıntılı tespit edilmedi.

İthalat ve ihracat

Bu çalışmada tespit edilmedi.

Yaptırım ve ceza

Kayıtsız doldurma/geri kazanım ve gazın gelişigüzel salımı: 1 yıla kadar hapis veya 500.000 yen (md.103). Prefektör emrine uymama (≥7,5 kW cihaz yöneticileri) ve sökümde gazı teslim etmeme: 500.000 yen (md.104). Teslim belgelerini düzenlememe/saklamama: 300.000 yen (md.105). Firma kayıt/rapor ihlali: 200.000 yen (md.107). Kaçak raporu vermeme: 100.000 yen (md.109).

Bildirimler

• Hesaplanan florokarbon kaçak miktarı yıllık raporu (Form 1 zorunlu, Form 2 isteğe bağlı) · Yıllık hesaplanan kaçağı 1.000 t CO₂ ve üzeri olan işletme (franchise'da üyeler toplanır) → İlgili sektör bakanlığı (MOE/METI'ye iletilir, kamuya açıklanır) · Rapor yılı 1 Nisan–31 Mart; her yıl 31 Temmuz'a kadar · EEGS
• Doldurma/geri kazanım belgesi ya da bilgi işlem merkezi kaydı · Doldurma/geri kazanım firması → Cihaz yöneticisi (kâğıt belge) veya 情報処理センター (RaMS) · Belge 30 gün içinde; RaMS kaydı yönetici onayıyla 20 gün içinde · RaMS (isteğe bağlı)
• Doldurulan ve geri kazanılan miktar yıllık raporu (Form 3) · Doldurma/geri kazanım firması → Prefektör valiliği · Mali yıl sonundan itibaren 45 gün içinde
• Teslim alma belgesinin gelmemesi · Cihazı söken/atan → Prefektör valiliği · 30 gün (bina yıkımında 90 gün) içinde belge gelmezse
• Firma kayıt bilgisinde değişiklik · Doldurma/geri kazanım firması → Prefektör valiliği · Değişiklikten itibaren 30 gün içinde · Prefektör e-başvuru (ör. Tokyo)

Resmî belge ve formlar

• 点検整備記録簿 (kontrol-bakım kayıt defteri) · Cihaz bazında kontrol, onarım, dolum ve geri kazanım geçmişi (Cihaz yöneticisi)
• 充塡証明書 / 回収証明書 (doldurma / geri kazanım belgesi, 8 kalem) · Doldurulan ya da geri kazanılan gazın kanıtı (Doldurma/geri kazanım firması)
• 回収依頼書 / 委託確認書 (geri kazanım talep belgesi / yetki onay belgesi) · Söküm sırasında gaz teslim zincirinin başlatılması (Cihazı atan (veya aracı))
• 引取証明書 (teslim alma belgesi) · Gazın firmaya teslim edildiğinin kanıtı (Doldurma/geri kazanım firması)
• 行程管理票 A〜F (JRECO'nun kopyalı teslim zinciri formu) · Yasal teslim belgelerini tek set halinde karşılar (Atan, aracı ve firma)
• 算定漏えい量報告 様式第1 / 第2 (kaçak miktarı raporu Form 1 / Form 2) · Yıllık hesaplanan kaçak miktarı beyanı (Raporla yükümlü işletme)

Dijital sistemler

• RaMS (JRECO 冷媒管理システム, https://jreco-rams.jp/) · Yasal bilgi işlem merkezi; kullanımı isteğe bağlı. RaMS kaydı doldurma/geri kazanım belgesinin kâğıt yükünü kaldırır; elektronik teslim zinciri formu, kayıt defteri, kaçak miktarı hesabı. Kamuya açık API belgelenmemiş
• EEGS (省エネ法・温対法・フロン法電子報告システム) · Hesaplanan kaçak miktarı raporunun elektronik gönderimi (Form 4 ile kullanıcı kimliği alınır)
• Prefektör e-başvuru sistemleri (ör. Tokyo) · Doldurma/geri kazanım firması kaydı, yenileme, değişiklik

Not

06.08.2026 ara raporu kanun değişikliği öneriyor (sürekli izlemenin periyodik kontrolün bazı kalemlerinde kullanılması, yönetilen cihaz listesi, QR ile cihaz takibi); değişikliğin takvimi resmî olarak açıklanmadı.

Kaynaklar

• フロン類の使用の合理化及び管理の適正化に関する法律 (e-Gov)
• 同 施行規則 (e-Gov)
• 管理者の判断の基準となるべき事項 (告示第13号, 2022 değişikliği) — MOE
• 中間とりまとめ (06.08.2026) — METI/MOE ortak kurulu
• 漏えい量の算定・報告 — 報告方法・電子報告窓口 (EEGS) — MOE
• RaMS とは — JRECO

Ana mevzuat

• 대기환경보전법 (Temiz Hava Koruma Kanunu) 제5장의2 「냉매의 관리」 — soğutucu yönetimi, md.76-9 – 76-15 · 2017 (yürürlük 29.11.2018; güncel sürüm 18.09.2026) (aktif)
• 대기환경보전법 시행규칙 (Uygulama Yönetmeliği) md.124-6 – 124-14, Ek 35-2 / 35-3, Form 63–69 · 2018 (son değişiklik 31.08.2026, yürürlük 18.09.2026) (aktif)
• 냉매사용기기의 냉매관리기준 규정 (Soğutucu kullanan cihazlar için yönetim standardı — Tebliğ 2025-165) · 2018 (son değişiklik 01.10.2025, yürürlük 07.10.2025) (aktif)
• 오존층 보호를 위한 특정물질의 제조규제 등에 관한 법률 (Ozon Tabakasını Koruma Kanunu, Act No. 19002) — HFC üretim/ithalat kotası; 18 HFC 2023'te kontrollü madde yapıldı · 2022 (18.10.2022 değişikliği) (aktif)
• 대기환경보전법 일부개정법률안 (Kanun değişiklik tasarısı No. 2221308) — soğutucu yaşam döngüsü yönetimi · 2026 (10.09.2026 sunuldu, komitede) (taslak)

Yetkili kurumlar

• 기후에너지환경부 (İklim, Enerji ve Çevre Bakanlığı; 01.10.2025'ten beri Çevre Bakanlığı'nın yerine)
• 한국환경공단 (KECO — Kore Çevre Kurumu): firma kaydı, uygunluk denetimi, RIMS işletimi
• 산업통상부 (Ticaret ve Sanayi Bakanlığı): Ozon Tabakasını Koruma Kanunu, HFC kotası

Kurallar

Kapsam eşiği

Bina ısıtma-soğutma, gıda soğutma ve endüstriyel kullanımda, yüksek basınçlı gaz güvenliği mevzuatına giren ve günlük yasal soğutma kapasitesi 20 RT (soğutma tonu) ve üzerindeki cihazlar; birleşik sistemler tek cihaz sayılır. Eşik kg veya CO₂e değil RT'dir. Gazlar: CFC, HCFC, HFC ve karışımları. Eşiği 10 RT'ye indirme planı var, yürürlükte değil.

Sızıntı kontrolü

Sahip/işletici (소유자등) yılda en az bir kez göz ve kaçak dedektörüyle kompresör, boru ve genleşme vanasını kontrol eder; yüksek basınçlı gaz mevzuatındaki periyodik muayene bu kontrolün yerine sayılır. Kaçak bulunursa gecikmeden nedeni bulunur ve onarılır. ≥300 RT için 6 ayda bir kontrol planı yürürlükte değil.

Otomatik kaçak tespiti

Zorunlu değil. Sürekli izleme veya sabit sensör yıllık kontrolün yerine geçmez (ikame hükmü yok); geri kazanım öncesi ve sonrası taşınabilir kaçak dedektörüyle kontrol zorunlu.

Kayıt defteri

Soğutucu yönetim kayıt defteri (냉매관리기록부, Form 63): cihaz bilgileri (RT, gaz türü, şarj kg, t CO₂e), geri kazanım, devir, alım ve ilave dolum (dolumda kaçak kontrol sonucu). 3 yıl saklanır, ertesi yılın Şubat sonuna kadar KECO'ya sunulur; RIMS'e giriş sunum sayılır ve kâğıt saklamayı kaldırır. Değişiklik ve geri kazanım olmayan yıl kayıt gerekmez.

Teknisyen belgesi

Geri kazanım firmasında en az 1 teknik personel şart (soğutma-iklimlendirme teknisyen belgesi, belge + 3 yıl deneyim, 5 yıl iş deneyimi ya da yetiştirme eğitimi). Personel kayıttan itibaren 4 ay içinde ilk eğitimi, sonra 3 yılda bir yenileme eğitimi alır; eğitim kurumu 7 gün içinde RIMS'e işler.

Firma belgesi

Soğutucu geri kazanım firması (냉매회수업) KECO'ya kayıt olur: geri kazanım makinesi (geri kazanım hızı ≥%95), tüp, kaçak dedektörü, terazi, taşıma aracı, depolama alanı ve en az 1 teknik personel. Unvan, temsilci, adres ya da personel değişikliğinde değişiklik kaydı zorunlu.

HFC azaltımı ve kota

HFC üretim ve tüketim üst sınırı Ozon Tabakasını Koruma Kanunu kapsamında ilan edilir; yıllık üretim miktarı izne tabidir. Kigali takvimi: 2024 dondurma, 2029 %10, 2035 %30, 2040 %50, 2045 %80 azaltım (ikincil kaynak). Üretici ve ithalatçılar satış miktarını 6 ayda bir bildirir.

Yasaklar ve KIP sınırı

Geri kazanım firmasının soğutucuyu kasten ya da ağır ihmalle atmosfere salması yasak (kayıt iptali). Yürürlükte ürün bazlı KIP sınırı tespit edilmedi. Tasarı 2221308 (yürürlükte değil): kasıtlı salım yasağı, yüksek KIP'li soğutucuya kullanım kısıtı ve ihlalde cironun %5'i ya da 4 milyar won'a kadar idari para cezası.

Geri kazanım ve imha

Atma, devir, bakım/taşıma ve yeniden kullanımda soğutucu geri kazanılır; sahip uygun ekipmanla kendisi yapar ya da kayıtlı firmaya yaptırır. Geri kazanım çıkış basıncı ölçütü (0,07 MPa vakum / 0 MPa) ve öncesi-sonrası kaçak kontrolü zorunlu. Gaz aynı tesiste yeniden kullanılır, depolanır ya da lisanslı atık gaz işleyiciye devredilir; firma fotoğraflı sonuç tablosu düzenler.

Etiketleme

Geri kazanılan gazın tüpü işaretlenir. Cihaz etiketi hükmü tespit edilmedi; tasarı 2221308 KIP bilgisi gösterimini öneriyor (yürürlükte değil).

İthalat ve ihracat

Soğutucu üretim ve ithalatı Ozon Tabakasını Koruma Kanunu kapsamında izin ve rapora tabidir. Üretici ve ithalatçılar satış miktarını türe, kullanım alanına ve alıcıya göre 6 ayda bir, dönem sonundan itibaren 15 gün içinde KECO'ya bildirir. İthalat izin adımlarının ayrıntısı doğrulanmadı.

Yaptırım ve ceza

Kayıtsız geri kazanım faaliyeti, hileli kayıt, isim kiralama ve denetimi engelleme: 1 yıla kadar hapis veya 10 milyon won'a kadar para cezası (md.91). Geri kazanım firmasının standarda, kayıt ve sunum yükümlülüğüne uymaması: 2 milyon won'a kadar idari para cezası (md.94/3). Sahibin aynı ihlalleri ve eğitim almama: 1 milyon won'a kadar (md.94/4).

Bildirimler

• Soğutucu yönetim kayıt defteri + 4 kanıt belgesi · ≥20 RT cihaz sahibi/işletici (değişiklik veya geri kazanım olan yıl) → KECO (한국환경공단) · Ertesi yılın Şubat sonuna kadar · RIMS (giriş = sunum)
• Geri kazanım sonuç tablosu (6 aylık) · Soğutucu geri kazanım firması → KECO · İlk yarı 15 Temmuz, ikinci yarı 15 Ocak'a kadar · RIMS
• Soğutucu satış miktarı bildirimi (6 aylık) · Soğutucu üretici ve ithalatçısı → KECO · Dönem sonundan itibaren 15 gün içinde · RIMS (Ozon Kanunu raporu yerine sayılabilir)
• Şarj kapasitesinin hesaplanması talebi · Cihaz sahibi/işletici (kapasite hesaplanamıyorsa) → KECO · Gerektiğinde; KECO 30 gün içinde sonuç verir · RIMS
• Yıllık üretim miktarı izni · Kontrollü madde üreticisi → Ticaret ve Sanayi Bakanlığı · Yıllık, hedef yıldan önce
• Denetimde istenen düzeltmenin sonucu · Cihaz sahibi/işletici → KECO · KECO'nun düzeltme talebinden sonra

Resmî belge ve formlar

• 냉매관리기록부 (soğutucu yönetim kayıt defteri, Form 63) · Cihaz bazında geri kazanım, devir, alım ve ilave dolum kaydı (Cihaz sahibi/işletici)
• 냉매회수결과표 (geri kazanım sonuç tablosu, Form 68, fotoğraflı) · Geri kazanım işinin kanıtı (kurulum, tartım, son basınç) (Geri kazanım firması)
• 냉매판매량 신고서 (satış miktarı bildirimi, Form 69) · Tür, kullanım alanı ve alıcıya göre satış (Üretici / ithalatçı)
• 냉매회수업 등록신청서 (geri kazanım firması kayıt başvurusu, Form 64) · Firma kaydı (Geri kazanım firması)

Dijital sistemler

• RIMS 냉매정보관리시스템 (KECO, https://www.rims.or.kr) · Kayıt defteri girişi ve sunumu, firma kaydı, geri kazanım sonucu, satış bildirimi, şarj kapasitesi talebi, eğitim kaydı; API ve toplu yükleme belgelenmemiş

Not

Reform bekleniyor: 18.12.2024 tarihli hükümet planı eşiği 10 RT'ye indirmeyi, ≥300 RT'de 6 ayda bir kontrolü ve ilave dolum/şarj oranı %15'i aşınca iyileştirme emrini öngörüyor; 10.09.2026 tarihli tasarı 2221308 komitede. İkisi de yürürlükte değil.

Kaynaklar

• 대기환경보전법 (국가법령정보센터)
• 대기환경보전법 시행규칙 (국가법령정보센터)
• 냉매사용기기의 냉매관리기준 규정 (고시 제2025-165호)
• RIMS 냉매정보관리시스템 — sistem tanıtımı (KECO)
• 기후에너지환경부 basın bülteni (11.05.2026): soğutucu yaşam döngüsü yönetimi pilot projesi

Ana mevzuat

• Ozone Depleting Substances (Regulation and Control) Rules, 2000 (S.O.670(E); Environment (Protection) Act 1986 kapsamında) · 2000 (değişiklikler 2001, 2003, 2004, 2005, 2007, 2014, 2019) (aktif)
• Kigali Değişikliği onayı (Bakanlar Kurulu kararı) · 2021 (Eylül) (aktif)
• HFC azaltım kuralı (ODS Rules'un HFC'yi kapsayacak şekilde değiştirilmesi) (taslak/plan (yürürlüğü doğrulanmadı))
• HFC üretiminde çevre izni kısıtı (MoEFCC bildirimi 1791760/2026/OC; EIA Notification 2006 Item 5(f)) · 2026 (doğrulanmadı)
• HCFC Phase-out Management Plan Stage-III (HCFC Aşamalı Kaldırma Yönetim Planı, Aşama III) · 2023–2030 (aktif)

Yetkili kurumlar

• MoEFCC (Çevre, Orman ve İklim Değişikliği Bakanlığı)
• Ozone Cell (MoEFCC bünyesindeki ulusal ozon birimi)
• DGFT (Dış Ticaret Genel Müdürlüğü): ithalat/ihracat lisansı

Kurallar

Kapsam eşiği

ODS Rules 2000 yalnız ozon tabakasını incelten maddeleri (CFC, halon, CTC, HCFC vb.) kapsar; HFC bu kuralların kapsamında değil ve HFC için yürürlükte bir kural bu çalışmada bulunamadı. Rejim üretim/tüketim kontrolü ve ithalat-ihracat lisansı üzerine kurulu; ekipman eşiği yok. Madde metni doğrulanmadı.

Sızıntı kontrolü

Ekipman operatörüne sızıntı kontrolü yükümlülüğü bulunamadı (Ozone Cell mevzuat listesine göre; konsolide metin madde düzeyinde doğrulanmadı).

Otomatik kaçak tespiti

Bu çalışmada tespit edilmedi.

Kayıt defteri

Operatör kayıt defteri yok. Kayıt ve rapor yükümlülüğü lisanslı üretici ve ithalatçılardadır; formlar ve saklama süreleri doğrulanmadı.

Teknisyen belgesi

Yasal teknisyen sertifikası yok. HPMP Aşama III kapsamında GIZ Proklima'nın yürüttüğü servis teknisyeni eğitim-sertifika programı gönüllüdür, yasal sertifika yerine geçmez.

Firma belgesi

Bu çalışmada tespit edilmedi.

HFC azaltımı ve kota

Kigali Değişikliği Eylül 2021'de onaylandı. Kigali takvimine göre: 01.01.2028 dondurma; 2032 %10, 2037 %20, 2042 %30, 2047 %85 azaltım (taban: 2024–2026 ortalaması + HCFC tabanının %65'i). Ulusal HFC kota kuralı yürürlükte değil; ayrıntılı kota mekanizması doğrulanmadı.

Yasaklar ve KIP sınırı

HCFC'ler 2014 ve 2019 değişiklikleriyle hızlandırılmış takvimle kaldırılıyor (HCFC-141b dahil). 31.12.2027'den sonra yeni/ilave HFC üretim kapasitesine çevre izni verilmemesi öngörülüyor (doğrulanmadı). HFC için ürün bazlı KIP sınırı tespit edilmedi.

Geri kazanım ve imha

Bu çalışmada tespit edilmedi.

Etiketleme

Bu çalışmada tespit edilmedi.

İthalat ve ihracat

ODS ithalat ve ihracatı yalnız lisansla yapılır: Ozone Cell kaydı ve DGFT lisansı, takvim yılı bazında (lisans sistemi 1996'dan beri). Başvuru formları ve madde numaraları doğrulanmadı.

Yaptırım ve ceza

Environment (Protection) Act 1986 cezaları uygulanır; madde ve tutarlar doğrulanmadı.

Bildirimler

• ODS ithalat/ihracat lisansı başvurusu · ODS üretici, ithalatçı ve ihracatçısı → Ozone Cell (MoEFCC) ve DGFT · Takvim yılı bazında, sevkiyattan önce · DGFT lisans portalı (doğrulanmadı)
• Tüketim raporu · Lisans sahibi → Ozone Cell · Doğrulanmadı

Dijital sistemler

• DGFT lisans portalı · ODS ithalat/ihracat lisansı (bu çalışmada taranmadı)
• Ozone Cell (ozonecell.nic.in) · Mevzuat listesi, indirilebilir formlar, HPMP-III teknisyen eğitim takvimi

Not

ODS Rules'un madde metni bu çalışmada okunmadı; HFC için kural çıkıp çıkmadığı ve 2026 çevre izni kısıtı doğrulanmadı.

Kaynaklar

• Ozone Cell — The Gazette of India Notification (ODS Rules, 2000) & its amendments
• Ozone Cell — Regulatory Framework
• ODS Rules 2000–2019 konsolide metin (Ozone Cell PDF)
• India Cooling Action Plan 2019 (Ozone Cell)

Ana mevzuat

• Environmental Protection and Management Act 1999 (EPMA) Part 10A — Greenhouse Gas Control (ss 40A–40Y) · 2021 (Act 24 of 2021; yürürlük 01.10.2022) (aktif)
• Environmental Protection and Management (Registered GHG Entities and Competent Persons) Regulations 2022 (S 772/2022) · 2022 (01.10.2022) (aktif)
• Environmental Protection and Management (Regulated GHG Works) Order 2022 (S 771/2022) · 2022 (01.10.2022) (aktif)
• Regulated goods mevzuatı (Prescribed Regulated Goods Order S 272/2022; Regulated Goods and Registered Suppliers Regulations S 274/2022) — KIP sınırları · 2022 (yeni sınırlar 01.07.2027 ve 01.07.2028'den) (aktif)
• EPMA Part 7 (Hazardous Substances) + Second Schedule + EPM (Ozone Depleting Substances) Regulations — ODS/HFC lisansı ve kota · 1999; HFC lisansı 01.01.2019; HFC kotası 01.01.2024 (aktif)

Yetkili kurumlar

• National Environment Agency (NEA) — Chemical Control and Management Department: kayıt, lisans, kota, denetim
• Ministry of Sustainability and the Environment (MSE): Part 10A kapsamındaki bakanlık emirleri
• Temasek Polytechnic: chiller teknisyeni (competent person) kursu ve sınavı
• Singapore Civil Defence Force (SCDF): yanıcı HFC ithalat, depolama ve taşıma izni

Kurallar

Kapsam eşiği

Servis işleri (regulated GHG works): KIP>15 soğutucu kullanan elektrikli su soğutmalı chiller'larda dolum, bakım ve devreden çıkarma (01.10.2022'den). 01.07.2027'den merkezi ticari/endüstriyel soğutma, araç kliması ve frigorifik araç sökümü de kapsama girer. Ürün arzında regulated goods: klima ≤17,6 kW, buzdolabı ≤900 L, chiller ≥1.055 kW. kg/CO₂e eşiği yok.

Sızıntı kontrolü

Takvimli periyodik kontrol yok. Kontrol işleme bağlı: her dolum ve bakım işinde chiller sızıntı için kontrol edilir ve bulunan tüm sızıntılar onarılır (S 772 reg 7). Yükümlü ekipman sahibi değil, kayıtlı servis firması (GHG entity) ve sertifikalı teknisyendir.

Otomatik kaçak tespiti

Zorunlu değil; sensör ya da sürekli izleme için hüküm yok.

Kayıt defteri

Kayıtlı servis firması her iş için 11 alanlı kayıt tutar: tarih-saat, adres, müşteri, teknisyen, marka/model, soğutucu türü, tam yük kapasitesi, toplam şarj, eklenen/geri kazanılan/teslim edilen miktar ve teslim belgesi. Kayıt 5 yıl saklanır, NEA isteyince sunulur; periyodik rapor ve resmî form yok. Sahibe kayıt yükümlülüğü yok.

Teknisyen belgesi

İşi sertifikalı chiller teknisyeni (competent person) yapar ya da doğrudan denetler: Temasek Polytechnic 'Refrigerant Handling for Chillers' kursu ve sınavı. Teknisyen NEA'nın kamuya açık sicilinde kayıtlı firmanın listesinde yer alır.

Firma belgesi

Chiller işlerini yalnız NEA'ya kayıtlı GHG entity yapabilir: kayıt ücreti 500 S$, en az 1 sertifikalı teknisyen, prosedür ve ekipman şartı; değişiklikler 30 gün içinde bildirilir. Chiller sahibi işi kayıtlı firmaya vermek zorunda (40L(2)). Regulated goods tedarikçisi ve ürünü de NEA'ya kaydolur (ürün kaydı 3 yıl).

HFC azaltımı ve kota

HFC kotası 01.01.2024'ten; tüketim 2024–2028 tabanın %100'ü (dondurma), 2029 %90, 2035 %70, 2040 %50, 2045 %20. Taban: 2020–2022 ortalama HFC tüketimi + 2009–2010 HCFC tüketiminin %65'i. Yıllık kota talebi 1–30 Haziran; kota transferi 1–30 Nisan veya 1–31 Ekim. HCFC kotası 2013'ten, tam çıkış 2030.

Yasaklar ve KIP sınırı

KIP sınırları: tek fazlı kanalsız klima (≤17,6 kW) KIP 750, buzdolabı (≤900 L) KIP 15, su soğutmalı chiller (≥1.055 kW) KIP 15 (01.10.2022); merkezi ticari soğutma KIP 150 (01.07.2027); binek araç, taksi ve hafif ticari araç kliması KIP 150 (01.07.2028). Servis işlerinde soğutucunun atmosfere salımı yasak.

Geri kazanım ve imha

Gaz içeren parçaya müdahaleden önce ve chiller sökülürken tüm soğutucu geri kazanılır; geri basılmayan gaz lisanslı zehirli endüstriyel atık toplayıcısına (TIWC) teslim edilir ve teslim belgesi 5 yıl saklanır (S 772 reg 7–8). 01.07.2027'den ticari/endüstriyel soğutma ve araç sökümlerinde de aynı akış.

Etiketleme

Regulated goods öngörülen etiketle arz edilmeli; etiketsiz ya da KIP sınırını aşan ürünün tedariki yasak (40D, en fazla 10.000 S$). Etiket içeriği bu çalışmada ayrıntılı tespit edilmedi.

İthalat ve ihracat

Kontrollü ODS/HFC ithalat ve ihracatı Hazardous Substances (ODS/HFC) Licence (5 yıl geçerli) ve her sevkiyatta TradeNet izniyle yapılır; HS kodu ve NEA ürün kodu beyan edilir. Yanıcı HFC'ler (HFC-152a, HFC-32, HFC-41, HFC-365mfc, HFC-143a) için ayrıca SCDF izni gerekir.

Yaptırım ve ceza

Kayıtsız tedarik ya da sınır aşan ürün: 10.000 S$'a kadar (40C/40D). İşi kayıtsız firmaya yaptıran sahip: 10.000 S$ ve/veya 3 ay hapis (40L). Kayıtlı firmanın yükümlülük ihlali: 20.000 S$'a kadar (40P). Teknisyenin ihlali: 10.000 S$, tekrarında 20.000 S$ + günlük 1.000 S$ (40Q).

Bildirimler

• GHG entity kaydı ve sertifikalı teknisyen listesi; değişiklikler · Chiller servis firması → NEA · Faaliyete başlamadan; değişiklikler 30 gün içinde · NEA e-başvuru
• Servis iş kayıtlarının sunumu · Kayıtlı GHG entity → NEA · NEA talep ettiğinde (periyodik rapor yok)
• Yıllık HFC tüketim kotası talebi · HFC ithalatçı/ihracatçı → NEA · Her yıl 1–30 Haziran
• Kota transfer talebi · Kota sahibi → NEA · 1–30 Nisan veya 1–31 Ekim
• Hazardous Substances (ODS/HFC) Licence ve sevkiyat izni · HFC ithalatçı/ihracatçı → NEA (yanıcı HFC'de SCDF) · Sevkiyattan önce; lisans 5 yıl geçerli · TradeNet
• Regulated goods tedarikçi ve ürün kaydı · Tedarikçi / doğrudan ithalatçı → NEA · Arzdan önce; ürün kaydı 3 yıl geçerli · NEA e-başvuru

Resmî belge ve formlar

• Servis iş kaydı (S 772 reg 8, 11 alan) · Her dolum, bakım ve söküm işinin kanıtı; 5 yıl saklanır (Kayıtlı GHG entity (serbest format))
• TIWC teslim belgesi (toplayıcı adı, müşteri, tarih, adres, gaz türü ve miktarı) · Geri kazanılan gazın teslim kanıtı (TIWC düzenler, servis firması saklar)
• Regulated goods kayıt dosyası (sistem türü, soğutma kapasitesi, soğutucu türü, dolum miktarı kg, kanıt belgeleri) · Ürün/model ve tedarikçi kaydı (Tedarikçi / doğrudan chiller ithalatçısı)

Dijital sistemler

• NEA e-başvuru ve GHG entity sicili · GHG entity ve tedarikçi kaydı; kayıtlı firmalar ve sertifikalı teknisyenler kamuya açık sicilde; API doğrulanmadı
• TradeNet · ODS/HFC ithalat-ihracat izni (lisans numarasıyla)
• LicenceOne (GoBusiness) · Hazardous Substances Licence başvurusu

Kaynaklar

• Environmental Protection and Management Act 1999 (Part 10A) — Singapore Statutes Online
• Registered GHG Entities and Competent Persons Regulations 2022 (S 772/2022)
• Regulated GHG Works Order 2022 (S 771/2022)
• NEA — Reducing GHG emissions from the use of refrigerants in RAC sector
• NEA — Montreal Protocol
• NEA basın bülteni (28.05.2026): 2027'den itibaren ek önlemler

Ana mevzuat

• 氫氟碳化物管理辦法 (HFC Yönetim Yönetmeliği; İklim Değişikliğine Uyum Kanunu md.38/3 dayanaklı, 20 madde) · 2025 (25.02.2025 yayım; ithalat/ihracat onayı 01.07.2025'ten) (aktif)
• 禁止或限制製造、輸入、輸出、販賣、使用或排放之氫氟碳化物種類 (kontrol edilen 18 HFC listesi, Çevre Bakanlığı ilanı) · 2025 (25.02.2025) (aktif)
• 蒙特婁議定書列管化學物質管理辦法 (Montreal Protokolü kontrollü kimyasallar yönetmeliği — ODS) · 2019 (revize 15.02.2019; doğrulanmadı) (aktif (yürürlük kontrolü gerekiyor))
• 氟氯烴管理辦法 (HCFC Yönetim Yönetmeliği) (aktif (yürürlük kontrolü gerekiyor))

Yetkili kurumlar

• 環境部 (MOENV — Çevre Bakanlığı; 氣候變遷署 İklim Değişikliği İdaresi)
• 經濟部產業發展署 (Ekonomi Bakanlığı Sanayi Geliştirme İdaresi): hammadde kullanımı belgesi
• 海關 (Gümrük): onaysız ithalatta iade bildirimi

Kurallar

Kapsam eşiği

Montreal Protokolü Ek F'deki 18 HFC (saf ve karışım); üretim, ithalat, ihracat, satış ve kullanım kontrol edilir. Ürün ve cihazların içindeki HFC kapsam dışıdır (md.2). Yükümlüler kota hakkı olan kullanıcı (使用廠商) ve tedarikçi (供應廠商) firmalardır; operatör için kg/CO₂e eşiği yok.

Sızıntı kontrolü

Operatöre periyodik sızıntı kontrolü yok. Kural işlem bazlı: kota hakkı olan firmalar soğutma/iklimlendirme ya da yangın söndürme ekipmanını doldurmadan önce sızıntı testi yapar, kaçak varsa önce onarır (md.16).

Otomatik kaçak tespiti

Bu çalışmada tespit edilmedi.

Kayıt defteri

Kota hakkı olan firmalar her çeyrek uygulama kaydını (執行實績) kanıtlarıyla beyan eder: kullanıcılar alım, kullanım, amaç, stok ve servis firması listesini; tedarikçiler ithalat/ihracat, satış ve alıcıları (md.12). Geri kazanım ekipmanının bakım ve önlem kayıtları 6 yıl saklanır (md.16).

Teknisyen belgesi

Bu çalışmada tespit edilmedi.

Firma belgesi

Kota hakkı başvurusunda soğutma-iklimlendirme işletme tescili ya da meslek odası üyeliği, yangın ekipmanı işletme belgesi ve servis firması listesi istenir (md.6). Ayrı bir F-gaz firma belgesi tespit edilmedi.

HFC azaltımı ve kota

Ulusal tüketim tabanı 24.523,8642 bin t CO₂e (≈24,5 milyon t). Takvim: 2026 %100 (dondurma), 2029 %90, 2035 %70, 2040 %50, 2045 %20 (md.3). 2026'dan itibaren %15 ulusal rezerv ayrılır. Kota hakkı başvurusu her yıl 31 Temmuz'a kadar (2025 için 31.03.2025); yıllık tahsis 31 Ekim'e kadar. Üst üste 8 kez sıfır beyan kota hakkını düşürür.

Yasaklar ve KIP sınırı

HFC üretimi yönetmeliğin yürürlüğünden beri yasak (md.4). Kota hakkı olan kullanıcı firma HFC satamaz ve dağıtım yapamaz (onaylı servis firmaları hariç; md.15). Ürün bazlı KIP sınırı bu çalışmada tespit edilmedi.

Geri kazanım ve imha

Tedarikçinin dolum/aktarma ve kullanıcının söküm/dolum işlerinde geri kazanım ekipmanı zorunlu: geri kazanım cihazı basıncı ≤102 mmHg'ye indirmeli; yeniden kullanım cihazı ayrıca nem <20 ppm, yağ <%0,01, hava <%1,5 sağlamalı (md.16). Onaysız ithal edilen HFC iade edilir; edilmezse masrafı ithalatçıya ait olmak üzere toplanır ya da imha edilir (md.17).

Etiketleme

Geri kazanım tüpünde içindeki soğutucunun türü yazılmalı (md.16). Ürün etiketi hükmü bu çalışmada tespit edilmedi.

İthalat ve ihracat

01.07.2025'ten HFC ithalat ve ihracatı Çevre Bakanlığı onayına tabi; yalnız Montreal Protokolü'ne uyan ülkelerle (md.5). Kota hakkı ve tahsisi olmadan ithalat/ihracat izni verilmez; yıl içindeki net izinli ithalat kotayı aşamaz (md.14). Hammadde kullanımı için Ekonomi Bakanlığı belgesi gerekir (md.11).

Yaptırım ve ceza

Başvuru ya da beyanda sahte belge: kota hakkının iptali ve 5 yıl başvuru yasağı (md.18). Satış yasağını çiğneyen kullanıcının kota hakkı iptal edilir (md.15). Onaysız ithalatta iade ve imha masrafı ithalatçıya (md.17). Para cezası tutarı bu çalışmada tespit edilmedi.

Bildirimler

• Çeyreklik uygulama kaydı beyanı (önceki çeyrek) · Kota hakkı olan kullanıcı ve tedarikçi firmalar → Çevre Bakanlığı (MOENV) · Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim sonuna kadar
• Kota hakkı (核配資格) başvurusu · HFC kullanıcı ve tedarikçi firmalar → MOENV · Her yıl 31 Temmuz'a kadar (2025 için 31.03.2025); inceleme 90 gün
• Ulusal rezerv/muafiyet miktarı yarıyıllık beyanı · Rezerv veya muafiyet onayı alan firmalar → MOENV · Ocak ve Temmuz sonu
• İthalat/ihracat izni · Kota tahsisi olan ithalatçı/ihracatçı → MOENV · Her sevkiyattan önce (01.07.2025'ten)

Resmî belge ve formlar

• Kota hakkı başvuru dosyası (kuruluş belgesi, işletme tescili/oda üyeliği, yangın ekipmanı işletme belgesi, servis firması listesi, 2020–2022 HFC ve 2009–2010 HCFC alım/ithalat belgeleri) · Kota hakkı ve ilk yıl tahsisi (HFC kullanıcı / tedarikçi firma)
• Çeyreklik uygulama kaydı beyanı · Alım, kullanım, satış ve stok beyanı (Kota hakkı olan firma)

Not

HFC Yönetim Yönetmeliği madde düzeyinde okundu; ODS ve HCFC yönetmelikleri madde düzeyinde doğrulanmadı.

Kaynaklar

• 氫氟碳化物管理辦法 — 環境部 法規內容 (tam metin)
• 禁止或限制製造、輸入、輸出、販賣、使用或排放之氫氟碳化物種類 — 環境部 ilanı
• 蒙特婁議定書列管化學物質管理辦法 — 全國法規資料庫
• 氟氯烴管理辦法 — 全國法規資料庫
• 氣候變遷因應法 — 全國法規資料庫

Ana mevzuat

• Nghị định 06/2022/NĐ-CP — sera gazı salımının azaltılması ve ozon tabakasının korunması kararnamesi (Çevre Koruma Kanunu 2020 md.91–92 dayanaklı; md.22–30 kontrollü maddeler) · 2022 (07.01.2022) (aktif)
• Nghị định 119/2025/NĐ-CP — NĐ 06/2022 değişikliği · 2025 (09.06.2025) (aktif (NĐ 83/2026 ile yeniden değiştirildi))
• Nghị định 83/2026/NĐ-CP — NĐ 06/2022 değişikliği (kayıt ve kota usul süreleri kısaltıldı) · 2026 (23.03.2026) (aktif)
• Thông tư 01/2022/TT-BTNMT — uygulama tebliği (kontrollü maddeler ve ekipman için HS kodu listesi) · 2022 (07.01.2022) (aktif)

Yetkili kurumlar

• Bộ Nông nghiệp và Môi trường (Tarım ve Çevre Bakanlığı; eski Doğal Kaynaklar ve Çevre Bakanlığı): kayıt, kota, ulusal plan, denetim
• Bộ Công Thương (Sanayi ve Ticaret Bakanlığı): kota tahsisinde görüş
• Bộ Tài chính (Maliye Bakanlığı): ulusal portalda ithalat-ihracat yönetimi
• Çalışma bakanlığı (kararnamede Bộ LĐTBXH): teknisyen eğitimi ve belgeleri
• İl çevre daireleri (Sở TNMT): yerel denetim ve geri kazanım gözetimi

Kurallar

Kapsam eşiği

Kayıt yükümlülüğü kapasiteye bağlı: tek cihazı ≥26,5 kW (90.000 BTU/h) ve toplam kapasitesi ≥586 kW (2.000.000 BTU/h) olan klima sahipleri ile >40 kW endüstriyel soğutma sahipleri kaydolur (md.24). Üretici, ithalatçı/ihracatçı, ekipman üretici/ithalatçısı ve geri kazanım/imha kuruluşları da kapsamda. Gazlar: HCFC ve HFC.

Sızıntı kontrolü

Periyodik sızıntı kontrolü yükümlülüğü yok (NĐ 06/2022 md.22–30). Kaçak kontrol cihazı yalnız geri kazanım yapanların bulundurması gereken asgari ekipman listesinde yer alır (md.28).

Otomatik kaçak tespiti

Bu çalışmada tespit edilmedi.

Kayıt defteri

Kayıtlı kuruluşlar kontrollü madde kullanımını her yıl 15 Ocak'a kadar Bakanlığa raporlar (Form 02, Ek VI); sunum elden, çevrimiçi veya postayla. Kayıt başvurusu Form 01 + tüzel kişilik belgesi; Bakanlık 2 iş günü içinde kabul ya da eksik bildirir, 5 iş günü içinde yayımlar (NĐ 83/2026). Cihaz bazlı kayıt defteri tespit edilmedi.

Teknisyen belgesi

Kontrollü madde içeren cihazı kuran, işleten, bakımını ve onarımını yapan teknisyenin uygun diploma ya da belgesi olmalı veya geri kazanım ve bertaraf eğitimini tamamlamış olmalı (md.28/4). Eğitim ve belgeler çalışma ve çevre bakanlıklarının sorumluluğunda.

Firma belgesi

Ayrı bir firma belgesi tespit edilmedi. Geri kazanım yapan kuruluşun asgari ekipmanı olmalı (geri kazanım makinesi, tüp, vakum pompası, terazi, kaçak kontrol cihazı, manometre, güvenlik ekipmanı) ve güvenli toplama, taşıma ve depolama prosedürü uygulamalı (md.28/3).

HFC azaltımı ve kota

HFC tüketimi: 2024–2028 tabanın %100'ü, 2029–2034 %90, 2035–2039 %70, 2040–2044 %50, 2045'ten itibaren %20 (md.23); taban 2020–2022 ortalaması + HCFC tabanının %65'i (CO₂e). Kota üretici ve ithalatçılara dağıtılır; toplam tahsis ulusal sınırın %80'ini aşamaz, düşük KIP'li maddeye öncelik (md.25). Ek/düzeltme başvurusu her yıl 10 Temmuz'a kadar.

Yasaklar ve KIP sınırı

HCFC takvimi: 2025–2029 tabanın %32,5'i, 2030–2039 %2,5; 2040'tan itibaren HCFC ithalatı ve ihracatı yasak (md.22; taban 221,2 t ODP). Tebliğ 01/2022 bazı madde ve ekipmanların ithalatını yasaklar ya da koşula bağlar. HFC için ürün bazlı KIP sınırı tespit edilmedi.

Geri kazanım ve imha

01.01.2024'ten kullanım dışı kalan cihaz ve ürünlerdeki kontrollü maddenin geri kazanımı (thu gom) zorunlu; kg eşiği yok (md.28). Geri dönüşüm ve yeniden kullanım teşvik edilir; mümkün değilse tehlikeli atık mevzuatına göre imha edilir. Bireyler kullanmadığı cihazı toplama noktasına ya da yetkili kuruluşa teslim eder. Ulusal teknik düzenlemenin (QCVN) yayımı doğrulanmadı.

Etiketleme

Bu çalışmada tespit edilmedi.

İthalat ve ihracat

HCFC/HFC üretim ve ithalatı yıllık kotaya bağlı; tahsis 22 iş günü içinde kararlaştırılır, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı 7 gün içinde görüş verir (NĐ 83/2026). Madde ve ekipman ithalat-ihracatında Tebliğ 01/2022'deki 8 haneli HS kodlarına uyulur; ithalat-ihracat ulusal portal üzerinden yönetilir.

Yaptırım ve ceza

İdari para cezaları çevre ihlalleri kararnamesi NĐ 45/2022 çerçevesinde verilir; kontrollü madde, geri kazanım ve raporlama ihlallerine ilişkin tutarlar bu çalışmada doğrulanmadı. Yanlış bilgi, izinsiz devir ve diğer ihlallerde kota tahsisi iptal edilir (md.26).

Bildirimler

• Kontrollü madde kullanım kaydı · Eşik üstü klima/soğutma sahibi, üretici, ithalatçı/ihracatçı, geri kazanım kuruluşu → Tarım ve Çevre Bakanlığı · Mevcut kuruluşlar için 31.12.2022'ye kadar; değişiklikte yeniden · Elden, çevrimiçi kamu hizmeti ya da posta (Form 01)
• Yıllık kontrollü madde kullanım raporu · Kayıtlı kuruluşlar → Tarım ve Çevre Bakanlığı · Her yıl 15 Ocak'a kadar · Elden, çevrimiçi ya da posta (Form 02)
• Kota ek/düzeltme başvurusu · HCFC/HFC üretici ve ithalatçıları → Tarım ve Çevre Bakanlığı · Her yıl 10 Temmuz'a kadar; karar 22 iş günü · Form 04

Resmî belge ve formlar

• Mẫu 01, Ek VI (kayıt başvurusu) · Kontrollü madde kullanan kuruluşun kaydı (Kuruluş)
• Mẫu 02, Ek VI (yıllık kullanım raporu) · Önceki yılın kontrollü madde kullanımı (Kayıtlı kuruluş)
• Mẫu 04, Ek VI (kota ek/düzeltme başvurusu) · Yıl içi kota değişikliği (Üretici / ithalatçı)
• Mẫu 03A/03B ve 05A/05B, Ek VI (tahsis kararı ve bildirimi) · Kota tahsisinin resmî kararı (Bakanlık)

Dijital sistemler

• Bakanlığın çevrimiçi kamu hizmeti sistemi (dịch vụ công trực tuyến) · Kayıt, rapor ve kota başvurularının çevrimiçi sunumu (sistem adı ve işleyişi bu çalışmada doğrulanmadı)

Not

Operatörün periyodik sızıntı kontrolü yükümlülüğü yok; eşik üstü klima ve soğutma sahipleri ise kayıt ve yıllık rapor yükümlüsü.

Kaynaklar

• FAOLEX — Nghị định 06/2022/NĐ-CP tam metin (PDF)
• Đồng Nai Sanayi Bölgeleri İdaresi — Nghị định 83/2026/NĐ-CP duyurusu
• Nghị định 06/2022/NĐ-CP (Thư Viện Pháp Luật)
• Nghị định 83/2026/NĐ-CP tam metin (Thư Viện Pháp Luật)
• Thông tư 01/2022/TT-BTNMT (Thư Viện Pháp Luật)

Ana mevzuat

• National Environmental Management: Air Quality Act (Act 39 of 2004) — s.53 yönetmelik dayanağı · 2004 (aktif)
• Regulations regarding the Phasing-out and Management of Ozone Depleting Substances (GN 351, Gazette 37621) · 2014 (08.05.2014) (aktif)
• ODS Regulations değişikliği (GN 10, Gazette 44065) — r.5A HCFC kotası, r.5B ITAC izni öncesi DFFE tavsiyesi · 2021 (11.01.2021) (aktif)
• Kigali Değişikliği (onay 01.08.2019, yürürlük 30.10.2019) + HFC lisans sistemi; HFC kota çerçevesi · 2019; kota çerçevesi Ocak 2026 hedefli (lisans aktif; kota çerçevesi yürürlük kontrolü gerekiyor)
• Climate Change Act 22 of 2024 — sentetik sera gazı azaltım planı dayanağı · 2024 (aktif (ikincil kaynak))

Yetkili kurumlar

• DFFE (Department of Forestry, Fisheries and the Environment) — National Ozone Unit
• ITAC (International Trade Administration Commission): ithalat/ihracat izni
• SARS Customs (gümrük): tarife kodları ve gaz tanımlayıcıyla kontrol
• Department of Employment and Labour: Basınçlı Ekipman Yönetmeliği; SAQCC Gas'ı yetkilendirir
• SAQCC Gas: gaz uygulayıcıları sicili (ikincil kaynak)

Kurallar

Kapsam eşiği

Rejim ODS (CFC, halon, HCFC, metil bromür) odaklıdır; HFC için ayrı yönetmelik metni bulunamadı, HFC ithalatı lisans sistemiyle izlenir. Ekipman sahibi için kapsam eşiği ya da kayıt yükümlülüğü yok; yükümlüler ithalatçı, ihracatçı, kritik kullanım onaylı kullanıcı ve geri kazanım/imha tesisleridir.

Sızıntı kontrolü

Operatöre periyodik sızıntı kontrolü yükümlülüğü yok. Kigali uygulama planı (Aşama I) HFC'li ekipmanı mevcut kaçak kontrol sisteminin kapsamına almayı öngörüyor; bu sistemin hukuki dayanağı doğrulanmadı.

Otomatik kaçak tespiti

Bu çalışmada tespit edilmedi.

Kayıt defteri

Ekipman kayıt defteri yok. İthalatçı ve ihracatçılar yıllık rapor verir (ad, adres, sorumlu kişi, ITAC izin numarası, miktar; Ocak sonuna kadar, r.8) ve rapor kopyasını 5 yıl saklar. Kritik kullanım onaylı kullanıcılar da yıllık rapor verir.

Teknisyen belgesi

Yönetmelikte teknisyen sertifikası yok. Soğutucu gazla çalışan uygulayıcılar fiilen iş sağlığı mevzuatındaki Basınçlı Ekipman Yönetmeliği kapsamında SAQCC Gas siciline kaydolur (dijital kart, uygunluk belgesi CoC; ikincil kaynak). Kigali uygulama planı zorunlu teknisyen sertifikası öngörüyor.

Firma belgesi

Bu çalışmada tespit edilmedi. Kigali uygulama planı zorunlu işletme sertifikası öngörüyor (yürürlükte değil).

HFC azaltımı ve kota

HFC ithalatı lisanslı; HFC kota hukuki çerçevesi Ocak 2026'dan uygulanmak üzere hazırlanıyordu (yürürlüğü doğrulanmadı). HCFC (r.5): 2021–2025 tabanın %32,5'i, 2026–2030 %2,5, 2031–2040 %2,5 (yalnız servis), 2040'tan itibaren sıfır; HCFC ve metil bromür için yıllık ithalat kotası (r.5A).

Yasaklar ve KIP sınırı

Ek A maddelerinin üretimi, ithalatı, ihracatı ve kullanımı yasak (r.3); 18 aydan uzun stoklama yasak (r.4); ODS'nin atmosfere salımı herkes için yasak (r.7; HFC'yi kapsamaz). 2040'tan itibaren HCFC ithalatı ve kullanımı yasak. HFC için KIP sınırı tespit edilmedi.

Geri kazanım ve imha

Geri kazanım ve imha yapan tesisler salımı önlemekle yükümlü (r.6); servis ve sökümde ODS salımı yasak (r.7). Ömür sonu geri kazanım yükümlülüğü ve HFC için kural tespit edilmedi.

Etiketleme

Bu çalışmada tespit edilmedi. Kigali uygulama planı HFC tüplerinin etiketlenmesini öngörüyor (yürürlükte değil).

İthalat ve ihracat

ODS ithalat/ihracatı için ITAC izninden önce DFFE tavsiyesi şart (r.5B); izin ve kota gümrükte (SARS) beyanla eşleştirilir. HFC ithalatı lisansa bağlı. Elektronik lisans-kota-raporlama platformu geliştiriliyor (gecikmeli).

Yaptırım ve ceza

r.9: ilk mahkûmiyette 5 milyon rand'a kadar para cezası ve/veya 5 yıla kadar hapis; tekrarında 10 milyon rand'a kadar ve/veya 10 yıla kadar hapis.

Bildirimler

• Yıllık ithalat/ihracat raporu · ODS/HFC ithalatçı ve ihracatçısı → DFFE · Her yıl Ocak sonuna kadar (önceki yıl)
• Kritik kullanım yıllık raporu · Kritik kullanım onaylı kullanıcı → DFFE · Her yıl Ocak sonuna kadar
• Yıllık ithalat kotası başvurusu · HCFC / metil bromür ithalatçısı → DFFE · Yıllık
• İthalat/ihracat izni için tavsiye talebi · ODS ithalatçı/ihracatçı → DFFE (sonra ITAC) · Her işlemden önce · ITAC e-izin

Resmî belge ve formlar

• Yıllık ithalat/ihracat raporu (r.8 tablosu: ad, adres, sorumlu kişi, ITAC izin numarası, miktar) · İthal/ihraç edilen ODS miktarının beyanı (İthalatçı / ihracatçı)
• Uygunluk belgesi (CoC) · Kurulum/bakım işinin yetkili uygulayıcı tarafından yapıldığının kanıtı (ikincil kaynak) (SAQCC Gas kayıtlı uygulayıcı)

Dijital sistemler

• DFFE elektronik lisans-kota-raporlama platformu · İthalatçı lisansı, kota ve rapor; geliştiriliyor (2026 hedefi)
• ITAC e-izin · İthalat/ihracat izni
• SAQCC Gas çevrimiçi sicil · Kayıtlı gaz uygulayıcılarının sorgusu ve dijital kart

Not

Kigali uygulama planı Aşama I (2026–2027) zorunlu teknisyen ve işletme sertifikası, HFC'nin kaçak kontrol kapsamına alınması ve tüp etiketi öngörüyor; yürürlüğe girip girmediği doğrulanmadı.

Kaynaklar

• ODS Regulations (GN 351, Gazette 37621) — gov.za
• UNEP/OzL.Pro/ExCom/97/77 — South Africa: KIP Aşama I proje belgesi (UNIDO)
• Ozone Secretariat — Licensing systems
• ODS Regulations değişikliği (GN 10, Gazette 44065) — CER kopyası

Ana mevzuat

• Çevre Kanunu No. 4/1994 (قانون البيئة; değişiklikler 9/2009, 105/2015) ve yürütme yönetmeliği · 1994 (aktif (ikincil kaynak))
• Bakanlık Kararı 77/2000 → 392/2022 (kontrollü maddeler listesi, ithalat lisansı) · 2022 (aktif (ikincil kaynak))
• Kigali Değişikliği (onay 22.08.2023, yürürlük 20.11.2023) + ulusal HFC lisans/kota sistemi · 2023; kota 2024'ten (aktif)
• Ulusal Ozon Komitesi kararı (16.04.2024): R-410A'lı yeni konut klima üretim hattına onay verilmemesi; Kigali planı: 01.01.2029'dan R-410A'lı konut klimalarının üretim ve ithalat yasağı · 2024; 2029 (plan) (aktif (2029 yasağı yürürlük kontrolü gerekiyor))
• EOS ES 8938/2024 teknisyen iyi uygulama standardı + Bakanlık Kararı 502/2023 (ES 3795/2023 klima verimliliği) · 2024 (aktif)

Yetkili kurumlar

• EEAA (Egyptian Environmental Affairs Agency) — National Ozone Unit (NOU)
• National Ozone Committee (NOC): kota tahsisi ve yasak kararları
• Egyptian Customs Authority (gümrük): HS kodu ve gaz tanımlayıcıyla kontrol
• Consumer Protection Agency (Tüketici Koruma Ajansı): piyasa denetimi, kaçak ticaret
• EOS (Mısır Standardizasyon ve Kalite Kuruluşu): ES 8938/2024
• GAFI / Ticaret ve Sanayi Bakanlığı: sanayi lisansları

Kurallar

Kapsam eşiği

Rejim kota, lisans ve yasaklar üzerine kurulu; ekipman işletmecisi için kapsam eşiği ya da kayıt yükümlülüğü yok. Yükümlüler HFC/ODS ithalatçıları, ihracatçılar, klima ve köpük üreticileridir.

Sızıntı kontrolü

Operatöre sızıntı kontrolü yükümlülüğü bulunamadı. Büyük RAC ekipmanında soğutucu sınırlama ve kaçak önleme programı proje faaliyeti olarak uygulandı, yasal değil; bina pilot denetimi Aralık 2026'ya ertelendi.

Otomatik kaçak tespiti

Bu çalışmada tespit edilmedi.

Kayıt defteri

Ekipman kaydı yok. İthalatçılar kota tahsisi için önceki yıl tüketimini Ulusal Ozon Birimi'ne bildirir; gümrük kayıtları çapraz kontrolde kullanılır. Saklama süresi doğrulanmadı.

Teknisyen belgesi

Zorunlu sertifika yok. Teknisyen iyi uygulama standardı ES 8938/2024 var; ulusal sertifika şeması Çalışma Bakanlığı ile geliştiriliyor (pilotta 61 teknisyen sertifikalandı).

Firma belgesi

Bu çalışmada tespit edilmedi.

HFC azaltımı ve kota

HFC lisans ve kotası 2024'ten beri; 2025 kotası 19.290.350 t CO₂e (taban), %10'u ulusal rezerv. Kotayı Ulusal Ozon Komitesi belirler, ithalatçılara önceki yıl tüketimine göre dağıtılır. Kigali takvimi: 2024–2028 dondurma; 2029 %10, 2035 %30, 2040 %50, 2045 %80 azaltım (taban 2020–2022).

Yasaklar ve KIP sınırı

R-410A'lı yeni konut klima üretim hattına sanayi lisansı verilmiyor (16.04.2024); Kigali planı 01.01.2029'dan R-410A'lı konut klimalarının üretim ve ithalatını yasaklamayı öngörüyor (yürürlük kontrolü gerekiyor). HCFC-141b içeren poliol ithalatı 01.01.2023'ten yasak. Genel R-410A satış yasağı yok.

Geri kazanım ve imha

Bu çalışmada tespit edilmedi (geri kazanım ve kaçak önleme projelerle destekleniyor; yasal yükümlülük bulunamadı).

Etiketleme

Soğutucu tüpleri için QR kodlu takip sistemi kuruluyor; 31.12.2026'ya kadar zorunlu olması bekleniyor (hukuki dayanağı doğrulanmadı). Ürün etiketi hükmü tespit edilmedi.

İthalat ve ihracat

HFC ithalatı yalnız Ulusal Ozon Komitesi kotası ve EEAA/NOU lisansıyla yapılır; gümrük HS kodu ve gaz tanımlayıcı cihazlarla kontrol eder, Tüketici Koruma Ajansı piyasada kaçak ticareti denetler.

Yaptırım ve ceza

Lisanssız ithalat gümrükte durdurulur; Çevre Kanunu 4/1994 kapsamındaki ceza tutarları doğrulanmadı.

Bildirimler

• Önceki yıl tüketim bildirimi (kota tahsisi için) · HFC ithalatçısı → EEAA Ulusal Ozon Birimi · Yıllık, kota döneminden önce
• HFC kota/ithalat lisansı başvurusu · HFC ithalatçısı → EEAA/NOU, Ulusal Ozon Komitesi · Yıllık (takvim doğrulanmadı)
• Tüp QR kaydı (planlı) · İthalatçı / dolumcu → Ulusal Ozon Birimi · 31.12.2026'dan itibaren (beklenen) · QR kodlu tüp takip sistemi

Dijital sistemler

• QR kodlu soğutucu tüp takip sistemi (Ulusal Ozon Birimi) · Tüp, madde, parti ve lisans numarası kaydı; geliştiriliyor, 31.12.2026 zorunluluğu bekleniyor
• Ulusal Ozon Birimi web sitesi (ozoneunit-eg.com) · Duyurular; e-lisans ekranı doğrulanmadı

Not

Ulusal mevzuat metinleri (Kanun 4/1994 yürütme yönetmeliği, Karar 392/2022, HFC kota kararı) Arapça resmî gazeteden doğrulanmadı; bilgiler Çok Taraflı Fon proje belgelerine dayanıyor.

Kaynaklar

• UNEP/OzL.Pro/ExCom/96/32 — Egypt: HPMP II ve KIP Aşama I proje belgesi (UNIDO)
• Ozone Secretariat — Licensing systems
• SIS — Egypt reviews Ozone control measures, eyes QR tracking for refrigerant cylinders
• Egypt National Ozone Unit

Ana mevzuat

• The Environmental Management and Co-ordination (Controlled Substances) Regulations, 2025 — Legal Notice No. 53 (EMCA Cap.387 s.147) · 2025 (Resmî Gazete 28.02.2025) (aktif)
• Kigali Değişikliği · 2023 (onay 22.09.2023, yürürlük 21.12.2023) (aktif)
• EMC (Controlled Substances) Regulations 2007 (LN 73/2007) · 2007 (yürürlük kontrolü gerekiyor (2025 metninde yürürlükten kaldırma maddesi görülmedi))

Yetkili kurumlar

• NEMA (National Environment Management Authority) — Ozone Office: lisans, kayıt, sicil, raporlar, denetim
• Ministry of Environment, Climate Change and Forestry (Cabinet Secretary): yönetmelik; yasak ve kısıt ilanları
• Kenya Revenue Authority — Customs: lisans ve sevkiyat izninin gümrükte ibrazı

Kurallar

Kapsam eşiği

HFC dahil kontrollü maddeler (Kategori VII = HFC) ve bunları içeren ekipman; üretim, ithalat, ihracat, satış, stoklama ve RAC servis faaliyetleri lisansa bağlı. Ekipman sahibi için kg/CO₂e eşiği ya da periyodik yükümlülük yok; sahibin yükümlülükleri söküm bildirimi ve salım yasağıyla sınırlı.

Sızıntı kontrolü

Operatöre periyodik sızıntı kontrolü yükümlülüğü yok.

Otomatik kaçak tespiti

Sabit sistem zorunluluğu yok. RAC teknisyeni taşınabilir kaçak dedektörü (halojen ve yanıcı gaz) bulundurmak, düzenli bakım ve kalibrasyonunu yaptırmak zorunda (r.12(2)(f)-(g)).

Kayıt defteri

Lisans sahipleri faaliyet kaydı tutar ve Beşinci Ek'teki raporu verir: üretici, ithalatçı, ihracatçı ve satıcı 3 ayda bir; diğer lisans sahipleri ile stoklayan/alıcılar 6 ayda bir (r.31). Satıcı her satışta alıcıya beyan formu imzalatır, kaydını 6 ayda bir sunar (r.30). Saklama süresi belirtilmemiş.

Teknisyen belgesi

RAC ekipmanını onaran ve bakımını yapan herkes NEMA'dan yetki (Form 1), kayıt (Form 2) ve yıllık uygulama lisansı (Form 3A) alır; Seviye I–III, eğitim ve sürekli mesleki gelişim şartı (r.12). Ücretler: kayıt 3.000 KES, yıllık lisans 2.000–4.000 KES. Lisans uygulaması 2026'da başladı (ikincil kaynak).

Firma belgesi

RAC servis firmaları da NEMA'ya kaydolur ve yıllık lisans alır: kayıt 30.000 KES, yıllık lisans 15.000 KES (r.12, Altıncı Ek). İthalat, ihracat ve satış için ayrıca lisans gerekir (r.6).

HFC azaltımı ve kota

HFC kademeli azaltım taahhüdü (Kigali, 2023); ithalat lisansındaki miktar Montreal Protokolü hedeflerine göre belirlenir (r.16(5)). Ayrıntılı HFC kota takvimi bu çalışmada tespit edilmedi.

Yasaklar ve KIP sınırı

Kontrollü maddenin yönetmeliğe aykırı atmosfere salımı (venting) ve yeniden dolumu suçtur (r.34). HBFC içeren ekipman ithalatı 01.01.2026'dan yasak (r.28). Bakanlık resmî gazete ilanıyla yasak ve kısıt koyabilir (r.7). Ürün bazlı KIP sınırı tespit edilmedi.

Geri kazanım ve imha

Geri kazanım, retrofit, geri dönüşüm ya da bertaraftan önce NEMA'ya bildirim (Form 3), sökümde Form 4 ve kontrol listesi; işi lisanslı teknisyen yapar (r.13). Geri kazanım/bertaraf tesisleri işlenen, bertaraf edilen ve ihraç edilen miktarları kaydeder (r.30(3)).

Etiketleme

Kontrollü madde ve ürünlerde İngilizce ve Svahili etiket (ASHRAE ve HS kodu, uyarı) ve güvenlik bilgi formu (SDS) zorunlu (r.9, r.10); reklamlarda uyarı (r.11).

İthalat ve ihracat

İthalat lisansı (Form 7/8, 1 yıl geçerli) ve her sevkiyat için ayrı izin (Form 10); belgeler gümrükte (KRA) ibraz edilir (r.16, r.18). Lisanssız ithalatta iade ya da bertaraf masrafı ithalatçıya (r.27). RAC ekipmanı ve kompresör ithalatı da başvuruya tabi (r.28).

Yaptırım ve ceza

İhlaller EMCA s.144 kapsamında suçtur (r.35); ayrıca iade ve bertaraf masrafı yüklenir. Yanlış bilgi verme ya da kayıt tutmama da suçtur (r.31(4)). Ceza tutarı bu çalışmada tespit edilmedi.

Bildirimler

• Beşinci Ek dönemsel raporu (3 aylık) · Üretici, ithalatçı, ihracatçı, satıcı → NEMA · 3 ayda bir
• Faaliyet raporu (6 aylık) · Diğer lisans sahipleri; stoklayan/alıcı → NEMA · 6 ayda bir
• Alıcı beyan formu kaydı · Satıcı / ithalatçı → NEMA · 6 ayda bir
• Geri kazanım, retrofit, bertaraf (Form 3) ve söküm (Form 4) bildirimi · Ekipman sahibi / geri kazanım tesisi → NEMA · İşlemden önce
• Lisans yenileme (önceki yıl raporuyla) · Teknisyen, servis firması, ithalatçı → NEMA · Yıllık · NEMA licensing portal

Resmî belge ve formlar

• Form 1 / Form 2 / Form 3A (teknisyen ve firma yetki, kayıt, uygulama lisansı) · RAC servis faaliyetine izin (Teknisyen / servis firması)
• Form 3 / Form 4 + kontrol listesi (geri kazanım ve söküm bildirimi) · İşlem öncesi NEMA'ya bildirim (Ekipman sahibi / geri kazanım tesisi)
• Form 7/8 ve Form 10 (ithalat lisansı ve sevkiyat izni) · Madde ve ekipman ithalatı (İthalatçı)
• Dördüncü Ek — alıcı beyan formu · Satışta alıcının kullanım amacını beyanı (Alıcı (satıcı saklar))
• Beşinci Ek — dönemsel rapor formu · 3/6 aylık faaliyet raporu (Lisans sahipleri)

Dijital sistemler

• NEMA licensing portal (licensing.nema.go.ke) · Çevrimiçi lisans başvurusu (Form 1 notu); RAC modülü ve ekran akışı doğrulanmadı

Not

2007 tarihli eski yönetmeliğin yürürlükten kaldırıldığı doğrulanmadı.

Kaynaklar

• EMC (Controlled Substances) Regulations, 2025 — Legal Notice No. 53 (NEMA)
• NEMA — Controlled Substances
• NEMA licensing portal
• Ozone Secretariat — Licensing systems

Ana mevzuat

• Arrêté du Ministre de l'Industrie et du Commerce n° 2367-22 — HFC'lerin miktar kısıtlamasına tabi mallar listesine alınması · 2022 (05.09.2022) (aktif (Bulletin officiel metni doğrulanmadı))
• Kigali Değişikliği · 2022 (onay 22.04.2022, yürürlük 21.07.2022) (aktif)
• HCFC lisans/kota ve elektronik lisans sistemi; HCFC-141b yasağı; HCFC-22'li ekipman ithalat lisansı · 2015 (tarife kodu 2025) (aktif)
• Teknisyen sertifikasyon sistemi ve RAC servis uygulama kodu · 2026 (beklenen) (taslak)

Yetkili kurumlar

• Unité Nationale Ozone — Ministère de la Transition Énergétique et du Développement Durable (Ulusal Ozon Birimi)
• Ministère de l'Industrie et du Commerce (Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Direction Générale du Commerce): Arrêté 2367-22, lisans
• Administration des Douanes et Impôts Indirects (ADII — gümrük): tarife kodu ve gaz tanımlayıcıyla kontrol
• Kota komitesi: Ulusal Ozon Birimi, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ve AMPF (Fas Soğutma Profesyonelleri Derneği)
• IMANOR ve OFPPT: normlar ve mesleki eğitim (planlanan sertifika sistemi)

Kurallar

Kapsam eşiği

Rejim dış ticaret hukuku üzerinden işler: HFC ve HCFC ithalat/ihracatı lisans ve kotaya tabi. Ekipman işletmecisi için kapsam eşiği ya da yükümlülük yok; yükümlüler ithalatçı, ihracatçı ve ekipman ithalatçılarıdır.

Sızıntı kontrolü

Operatöre sızıntı kontrolü yükümlülüğü bulunamadı; RAC servis uygulama kodu taslak aşamasında.

Otomatik kaçak tespiti

Bu çalışmada tespit edilmedi.

Kayıt defteri

Ekipman kaydı yok. Ulusal Ozon Birimi ithalat/ihracat, sektörel kullanım ve geri kazanılan miktarları izliyor (Kigali uygulama planı izleme kalemi). Saklama süresi belirtilmemiş.

Teknisyen belgesi

Zorunlu sertifika henüz yok; IMANOR, OFPPT, AMPF ve AMEE ile kurulan teknisyen sertifika sisteminin 2026'da zorunlu olması bekleniyor (yürürlük kontrolü gerekiyor).

Firma belgesi

Bu çalışmada tespit edilmedi.

HFC azaltımı ve kota

HFC ithalatı lisans ve kotaya tabi; kotayı Ulusal Ozon Birimi, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ve AMPF'den oluşan komite belirler. 2025 HFC kotası 2.134.520 t CO₂e. Kigali takvimine göre 2029'da %10 azaltım. HCFC 2025 kotası 16,56 ODP ton.

Yasaklar ve KIP sınırı

HCFC-141b 2015'ten yasak; HCFC-22'li ekipman ithalatı lisansa bağlı. KIP bazlı klima ithalat lisansı, yüksek KIP'li HFC vergisi ve kamu alımlarında KIP ölçütü taslak aşamasında (hukuki metin yok).

Geri kazanım ve imha

Bu çalışmada tespit edilmedi (geri kazanım-ıslah ağı fizibilite aşamasında).

Etiketleme

Bu çalışmada tespit edilmedi.

İthalat ve ihracat

HFC ve HCFC ithalatı kota içinde ve elektronik lisansla yapılır (HCFC için 2015'ten; HFC'ye uygulanması doğrulanmadı); gümrük (ADII) tarife kodu ve gaz tanımlayıcıyla kontrol eder. HCFC-22'li konut/ticari soğutma ekipmanı ithalatı da lisansa bağlı.

Yaptırım ve ceza

Lisanssız ithalat engellenir; dış ticaret mevzuatındaki ceza hükümleri doğrulanmadı.

Bildirimler

• HFC ithalat lisansı ve kota talebi · HFC/HCFC ithalatçısı → Sanayi ve Ticaret Bakanlığı / Ulusal Ozon Birimi (kota komitesi) · Yıllık · Elektronik lisans sistemi (HFC entegrasyonu doğrulanmadı)
• HCFC-22'li ekipman ithalat lisansı · Ekipman ithalatçısı → Ulusal Ozon Birimi / ADII · İthalattan önce

Dijital sistemler

• Système électronique de licences (elektronik lisans sistemi) · HCFC ithalat lisansı (2015'ten); HFC entegrasyonu doğrulanmadı

Not

Arrêté 2367-22'nin Bulletin officiel metni, sertifika kararnamesi ve uygulama kodu yayımı doğrulanmadı; bilgiler Çok Taraflı Fon belgesine dayanıyor.

Kaynaklar

• UNEP/OzL.Pro/ExCom/96/48 — Morocco: HPMP II ve KIP Aşama I (Çok Taraflı Fon)
• Ozone Secretariat — Licensing systems

Ana mevzuat

• National Environmental (Ozone Layer Protection and HFCs Phase Down) Regulations, 2022 — S.I. 65 (NESREA Act 2007 s.34) · 2022 (27.04.2022) (aktif)
• Kigali Değişikliği + HFC kotası · 2018 (onay 20.12.2018, yürürlük 01.01.2019); kota 2022'den (aktif (kota 2024'te etkin uygulanmadı))
• Ulusal Ozon Ofisi Uygulama Kodu (Code of Practice; yönetmelik r.24(3) ve r.34 atfı) (metin bulunamadı (doğrulanmadı))

Yetkili kurumlar

• Federal Ministry of Environment — National Ozone Office (NOO): kota, veri, işleyici sertifikası, uygulama kodu
• NESREA (National Environmental Standards and Regulations Enforcement Agency): izin, denetim, yaptırım
• Nigeria Customs Service (gümrük)

Kurallar

Kapsam eşiği

ODS ve HFC (Kigali listesi), RAC, köpük ve yangın söndürme; yönetmelik operatörleri (tesisi yöneten kişi) ve gaz işleyicileri (handler) açıkça kapsar (r.2). kg veya CO₂e eşiği yok.

Sızıntı kontrolü

Takvimli kontrol yok; her dolum ya da gaz eklemeden önce Ulusal Ozon Ofisi uygulama koduna göre kaçak testi yapılır ve bulunan kaçak onarılır (r.24(3)). Uygulama kodunun metni bulunamadı.

Otomatik kaçak tespiti

Zorunlu sistem yok. Santrifüj chiller'larda tahliye (purge) cihazının salımı kg hava başına en fazla 0,8 kg ODS ile sınırlı (r.23(3)).

Kayıt defteri

İzin sahipleri kayıt tutar ve 6 aylık rapor verir (31 Temmuz / 31 Ocak; aylık madde, miktar, tarih, menşe, taşıyıcı ve izin numarasıyla); kayıtlar en az 5 yıl saklanır (r.13–14). Dolum öncesi test sonucu ve onarım da kaydedilir (format doğrulanmadı).

Teknisyen belgesi

ODS/HFC işleyicileri eğitim alır; Ulusal Ozon Ofisi sertifikası ya da ODS işleme izni gerekir (r.6, r.24(1), r.34). Eğitim 29 kurum ve 78 eğitmenle yürütülüyor.

Firma belgesi

İthalatçı ve üreticiler NESREA izni alır (r.11; 0,5 tonun altında ücret muafiyeti); RAC Special Permit (r.15). İşleyici firmalar çevre yönetim sistemi kurar (r.9).

HFC azaltımı ve kota

Kigali Değişikliği 2018'de onaylandı; HFC kotası 27.04.2022'den beri yönetmelikte ve Ulusal Ozon Ofisi'nin çevrimiçi ithalat lisansı sicili üzerinden uygulanacak; 2024'te etkin uygulanmadı (yürürlük kontrolü gerekiyor).

Yasaklar ve KIP sınırı

Ekipmandan, tüpten ya da geri kazanım sisteminden ODS/HFC salımı yasak (r.23). Etikette yazandan farklı gazla servis yasak (r.28). Ürün bazlı KIP sınırı tespit edilmedi.

Geri kazanım ve imha

Bertaraftan önce gaz geri kazanılır (r.23(4)); geri kazanılan gaz yeniden kullanılır, geri dönüştürülür ya da depolanır (r.24(2)). İmha tesisleri emisyon sınırına uyar (1.000 g başına ≤0,1 g; r.19–20). Üretici ve ithalatçılar genişletilmiş üretici sorumluluğu (EPR) programı kurar, yıllık raporu 30 Haziran'a kadar verir (r.7).

Etiketleme

Ekipmanda kalıcı etiket zorunlu: gaz türü, enerji gereksinimi, kurulum ve servis tarihi, 'yalnız sertifikalı kişi' uyarısı (r.28).

İthalat ve ihracat

İthalat NESREA iznine ve Ulusal Ozon Ofisi kotasına bağlı; gümrük kontrol eder (r.5, r.11). 6 aylık raporda izin numarası yer alır (r.14).

Yaptırım ve ceza

r.38: en az 200.000 naira para cezası ve/veya 1 yıla kadar hapis, ihlal sürdükçe günlük 20.000 naira; tüzel kişiye 2 milyon naira ve günlük 200.000 naira.

Bildirimler

• 6 aylık rapor (Üçüncü Ek) · İthalatçı / üretici (izin sahibi) → NESREA · 31 Temmuz ve 31 Ocak
• EPR yıllık raporu (Yedinci Ek) · Üretici / ithalatçı → NESREA · Her yıl 30 Haziran
• İthalat izni / RAC Special Permit başvurusu · İthalatçı; RAC faaliyeti yürüten → NESREA · İthalat ya da faaliyetten önce · NESREA çevrimiçi başvuru (doğrulanmadı)
• HFC kota başvurusu · İthalatçı → Ulusal Ozon Ofisi · Yıllık · Çevrimiçi ithalat lisansı sicili (kuruluyor)

Resmî belge ve formlar

• Üçüncü Ek — aylık kayıt ve 6 aylık rapor formu · Madde, miktar, tarih, menşe ve taşıyıcı beyanı (İzin sahibi)
• Yedinci Ek — EPR yıllık raporu · Toplanan ve işlenen miktarların beyanı (Üretici / ithalatçı)
• Ekipman etiketi (r.28) · Gaz türü, enerji gereksinimi, kurulum/servis tarihi (Servis teknisyeni)

Dijital sistemler

• Çevrimiçi ithalat lisansı sicili (Ulusal Ozon Ofisi) · HFC kota uygulaması; kuruluyor

Not

Yönetmelik metninin taraması düşük kaliteli; madde numaraları içerikten doğrulandı. Ulusal Ozon Ofisi uygulama kodunun metni bulunamadı.

Kaynaklar

• S.I. 65 of 2022 — Ozone Layer Protection and HFCs Phase Down Regulations (FAOLEX)
• NESREA — Laws & Regulations
• UNEP/OzL.Pro/ExCom/95/70 — Nigeria: KIP Aşama I (UNIDO)
• Ozone Secretariat — Licensing systems